Dialog: Cymru a’r Almaen

22 Hydref, 2016

Ystafell Cledwyn 3

9am – 5.30pm

Colocwiwm undydd i drafod cysylltiadau llenyddol, athronyddol a diwylliannol rhwng y Gymraeg a’r Almaeneg rhwng Rhamantiaeth a Moderniaeth.

 

Dialog: Cymru a’r Almaen

Dydd Sadwrn, 22 Hydref, 2016 - Ystafell Cledwyn 3, Prifysgol Bangor

Ysgol y Gymraeg
Ysgol Ieithoedd Modern
Coleg Cymraeg Cenedlaethol

9.00 Cofrestru a Choffi  
9.25 Croeso  
9.30–11.00

Sesiwn 1

Mererid Puw Davies (UCL)
“[Y]n yr hesg ar fin yr afon”: Cymru yn y Nofel Austerlitz gan W.G. Sebald

Marion Löffler (CUCC)
Tri Almaenwr, yr Ymerodraeth a’r Gymraeg

11.30–1.00

Sesiwn 2

Wolfgang Schamoni (Heidelberg)
Ceisio cyfieithu Alun Llywelyn-Williams
(Traddodir yn Almaeneg, â chyfieithu ar y pryd)

Simon Brooks (Abertawe)
Almaenwyr fel lleiafrif yng Nghymru (Gymraeg)

2.15–3.45

Sesiwn 3

Edith Gruber (Bangor)
Fairytale of Rome? Y myfyriwr tlawd Carl Christian Josias Bunsen yn esgyn i ganol rhwydwaith o Brydeinwyr dylanwadol Rhufain

Aled Llion Jones (Bangor)
Cyfriniaeth, Seioniaeth a Phedair Cainc y Mabinog

4.15 Sesiwn 4 Ned Thomas (Aberystwyth)
Ieitheg yr Almaen a thynged yr iaith Gymraeg: drama mewn pedair olygfa

Y Siaradwyr

Cyfrol ddiweddaraf Simon Brooks yw Pam na fu Cymru sy'n cyffwrdd â rhai o'r cysylltiadau deallol rhwng Cymru a'r Almaen yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Bydd ei gyfrol nesaf, Hanes Cymry, yn trafod lleiafrifoedd ethnig yn y Gymru Gymraeg, ac mae'n croesawu sylwadau am Almaenwyr.

Mae Mererid Puw Davies yn Uwch Ddarlithydd mewn Almaeneg yng Ngholeg Prifysgol Llundain (UCL). Mae hi wedi cyhoeddi ar sawl agwedd o lenyddiaeth a diwylliant Almaeneg yn y cyfnod modern, gan gynnwys gwaith WG Sebald. Bydd ei llyfr ar lenyddiaeth a phrotest yn y chwedegau yng Ngorllewin yr Almaen yn ymddangos eleni.

Graddiodd Edith Gruber o Brifysgol Helsinki yn 2008 gyda gradd feistr yn Ffrangeg ac Astudiaethau Cyfieithu. Derbyniodd ddoethuriaeth o Brifysgol Bangor yn 2013 am ei thraethawd ‘King Arthur and the Privy Councillor – Albert Schulz as a cultural mediator between the literary fields of 19th century Wales and Germany’. Ar hyn o bryd mae hi’n canolbwyntio ar waith a dylanwad Ernst Haeckel (1834-1919), meddyg, biolegydd, athronydd, fforiwr, arlunydd ac anffyddiwr.

Mae Aled Llion Jones yn Ddarlithydd yn Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Bangor. Mae’n ymddiddori ers talm mewn amlieithrwydd ac amlddiwylliannedd mewn sawl cyfnod, ac mewn athroniaeth iaith o Ffrainc a’r Almaen yn enwedig. Daw’r diddordebau hyn ynghyd yn ei waith academaidd diweddar ar lenyddiaeth Cymru. Yn 2013 cyhoeddodd Darogan: Prophecy, Lament and Absent Heroes in Medieval Welsh Literature ac mae’n paratoi astudiaeth o Athroniaeth Llenyddiaeth yn Gymraeg.

Daeth Marion Löffler i Gymru ym 1990 yn dilyn cwymp Wal Berlin, gan ymgartrefu yng Ngheredigion. Erbyn hyn mae hi’n Gymrawd Hŷn yng Nghanolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd, Aberystwyth. Mae wedi cyfrannu at sawl brosiect ar hanes iaith a diwylliant y Gymru fodern ac wedi ymchwilio a chyflwyno sawl rhaglen deledu a radio, yn fwyaf perthnasol rhaglen ar ganmlwyddiant diarddel yr Almaenwr Hermann Ethé o Aberystwyth ym 1914. Cyhoeddodd yn ddiweddar ddwy gyfrol ar effeithiau Chwyldro Ffrengig 1789 ar fywyd cyhoeddus Cymru, Press and Public Discourse a Political Sermons and Pamphlets from Wales. Mae hi’n gweithio ar gyfrol sy’n cwmpasu bydoedd yr ysgolhaig Thomas Stephens, sef Merthyr Tudful, Cymru ac Ewrop.

Maged Wolfgang Schamoni yn ardal Ruhr. Ar ôl astudio iaith a llenyddiaeth Siapan yn Bonn a Tokyo, bu’n gweithio fel athro Astudiaethau Siapaneg yn München ac yn Heidelberg cyn ymddeol yn 2006. Ac yntau wedi dysgu Cymraeg yn 1989, cyfieithwyd ganddo lawer o weithiau llenyddol i’r Almaeneg, gan gynnwys cyfrol o straeon Kate Roberts yn 2000 (cyhoeddwyd ail-argraffiad gyda straeon ychwanegol yn 2009).

Ned Thomas yw sefydlydd a llywydd Canolfan Mercator ym Mhrifysgol Aberystwyth lle mae'n Gymrawd Dysgu. Cafodd yrfa amrywiol yn dysgu llenyddiaeth ym mhrifysgolion Salamanca, Mosco ac Aberystwyth a bu hefyd am flynyddoedd yn newyddiadurwr ac yn gyhoeddwr. Mae wrthi’n paratoi cyfrol am y syniad o leiafrif ieithyddol yn hanes diweddar Ewrop.

Aled Llion Jones aled.llion@bangor.ac.uk

I fynychu colocwiwm ‘Dialog, llenwch y Ffurflen Gofrestru.

Mae’r gynhadledd yn cael ei hariannu gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol