Modules for course X321 | BA/PIC
BA Astudiaethau Plentyndod ac Ieuenctid a Chymraeg

These were the modules for this course in the 2017–18 academic year.

You can also view the modules offered in the years: 2018–19; 2019–20.

Find out more about studying and applying for this degree.

Use the buttons after the module titles (where available) to see a brief description of the content, or:
Show all descriptions
Hide all descriptions

Year 1 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • CXC-1004: Defnyddio'r Gymraeg (20)
    Bwriedir y modiwl hwn fel rhagarweiniad i’r modd y mae gramadeg yn gweithio yn yr iaith fyw. Ceir trafodaeth ar gategorïau a ffurfiau safonol a cheisir gweld sut y defnyddir hwy mewn detholiad o destunau, mewn sawl cywair. Bydd y dosbarth yn cael ei rannu’n grwpiau, a fydd yn cwrdd bob yn ail â’r dosbarth llawn. Ceir amrywio felly rhwng trafodaeth mewn grwpiau bach a dysgu mwy ffurfiol yn y dosbarth cyfan.
  • CXC-1016: Llenyddiaeth Gyfoes (10)
    Mae’r modiwl yn ystyried detholiad o wahanol genres gan dri awdur cyfoes, h.y. dwy nofel a chyfrol o gerddi. Ar ddechrau’r modiwl bydd cyfres o sesiynau hyfforddi ar faterion yn ymwneud â chynllunio traethodau academaidd, e.e. trefnu nodiadau, paratoi llyfryddiaeth ac osgoi llên-ladrata. Symudir wedyn at lyfrau gosod y modiwl: yn achos y tri thestun yn eu tro, cyflwynir cyfres o ddarlithoedd rhagarweiniol cyn rhannu’n ddiweddarach yn grwpiau seminarau a rydd gyfle ichi drafod y testunau ar lafar. Rhoddir deunyddiau sy’n berthnasol i’r modiwl o fewn yr amgylchedd dysgu rhithwir, Blackboard, a geir ar fewnrwyd PCB a bydd disgwyl i chwi lawrlwytho’r deunyddiau hyn drosoch eich hun. Ar Blackboard hefyd y bydd teitlau a llyfryddiaethau y tri thraethawd yn cael eu gosod. Dylech nodi’n ofalus y trefniadau ar gyfer y modiwl hwn a geir isod a chofio bod mynychu’r seminarau yn hanfodol bwysig gan y bydd 25% o’ch marc ar gyfer pob un traethawd yn seiliedig ar eich cyfraniad ynddynt.
  • XAC-1026: Sgiliau ar gyfer Dysgu (20)
    Bydd y modiwl yn ymchwilio i ystod o ddamcaniaethau dysgu, gan gynnwys damcaniaethau deallusrwydd Gardner, Salovey, Mayer ac eraill; a sut mae’r rhain yn berthnasol i arddulliau dysgu personol y myfyrwyr. Bydd cynnwys y modiwl yn cysylltu â’ch Cynllun Datblygu Personol Bydd: • yn datblygu sgiliau’r myfyrwyr yng nghyd-destun strategaethau darllen a gwneud nodiadau; • Crynhoi, cyfeirio, a’r defnydd effeithiol o wasanaethau llyfrgell ar-lein; • yn datblygu sgiliau ysgrifennu theoretig ac adfyfyriol yn cynnwys adolygu, beirniadu a gwerthuso testunau. • Yn rhoi cyfleoedd i fyfyrwyr ddatblygu hyder mewn cyfathrebu llafar trwy gyflwyniadau mewn seminarau gyda’u cyfoedion; • Yn ymchwilio i effaith cymhelliant ar ddysgu a helpu myfyrwyr i ddatblygu ymwybyddiaeth feirniadol o’u dysgu a'u cymhelliant eu hunain a gwerthuso eu profiadau dysgu, eu llwyddiannau a'u sialensiau.
    or
    XAE-1026: Skills for Learning & Work (20)
    The module will explore a range of learning theories, including the intelligence theories of Gardner, Salovey, Mayer and others; and how these relate to the students’ personal learning styles. It will: • develop the students’ skills in context of reading and note-taking strategies; • summarizing, referencing and the effective use of online library services; • develop theoretical and reflective writing skills including reviewing, critiquing and evaluating texts. • provide opportunities for students to develop confidence in oral communication through presentations in seminars with peers; • investigate the effect of motivation on learning and help students to develop a critical awareness of their own learning and motivation and evaluate their learning experiences, successes and challenges. The module will link into the students’ Personal Development Plan.
  • XAC-1033: Anturiaethau wrth Dyfu (20)
    Mae’r modiwl yn dechrau trwy ymchwilio’n gyffredinol i ddatblygiad y plentyn o’i eni hyd at y blynyddoedd cynnar. Ceir pwyslais ar: • Bwysigrwydd amgylchedd yr unigolyn, amgylchedd cemegol y genynnau yn y groth ac ar yr amgylchedd cymdeithasol yn ystod y blynyddoedd cynnar; • Damcaniaethau ynghylch datblygiad corfforol a gwybyddol yr unigolyn, yn enwedig effaith profiadau amgylcheddol y plentyn ar ei ddatblygiad gwybyddol; • Dylanwad rhyngweithiadau cymdeithasol ar ddatblygiad seico-gymdeithasol yr unigolyn; • Effaith diffyg dealltwriaeth o’r byd cymdeithasol neu ddiffyg profiadau cymdeithasol ar ddatblygiad plentyn; • Gwylio rhyngweithiadau plant ifanc ac ymchwilio i ddylanwad oedolion a chyfoedion ar ddatblygiad seico-gymdeithasol plant ifanc trwy astudiaethau achos a thrwy ymchwilio ac arsyllu'n ymarferol mewn lleoliadau perthnasol.
    or
    XAE-1033: Psychology of Growing Up (20)
    The module begins with a general exploration of the child’s development from birth to the early years. There is an emphasis on: • the importance of the individual’s environment, the chemical environment of the genes in the womb and a focus on the social environment during the early years; • theories regarding the physical and cognitive development of the individual, in particular the impact of the child’s environmental experiences on cognitive development; • social interactions on the psycho-social development of the individual; • the effect that a lack of understanding of the social world or lack of social experiences has on a child’s development; • observing young children’s interactions and investigating the influence of adults and peers on the psycho-social development of young children through case studies and through practical explorations and observations in a relevant settings. CRB Check compulsory to enable you to follow this module.
  • XAC-1035: Plant a Chymdeithas (20) or
    XAE-1035: Children and Society (20)

Semester 2

  • CXC-1002: Llen y Cyfnod Modern Cynnar (10)
    Ceir yn y modiwl hwn gyflwyniad i gyffro llenyddiaeth Gymraeg y cyfnod modern cynnar – cyfnod a nodweddid gan drawsnewidiadau gwleidyddol, technolegol a chrefyddol. Ystyrir y modd yr aeth beirdd ac awduron Cymraeg ati i wynebu her yr oes. Yn ogystal â thrafod nifer o ‘drobwyntiau’ llenyddol sy’n enghreifftio newydd-deb y cyfnod, ceir cyfle i ystyried parhad gwahanol agweddau traddodiadol. Bydd y cyfan yn fodd i asesu gwerth ac ystyr cysyniadau megis ‘trobwynt’, ‘gwrthbwynt’, ‘traddodiad’ a ‘gwreiddioldeb’.
  • CXC-1004: Defnyddio'r Gymraeg
    Bwriedir y modiwl hwn fel rhagarweiniad i’r modd y mae gramadeg yn gweithio yn yr iaith fyw. Ceir trafodaeth ar gategorïau a ffurfiau safonol a cheisir gweld sut y defnyddir hwy mewn detholiad o destunau, mewn sawl cywair. Bydd y dosbarth yn cael ei rannu’n grwpiau, a fydd yn cwrdd bob yn ail â’r dosbarth llawn. Ceir amrywio felly rhwng trafodaeth mewn grwpiau bach a dysgu mwy ffurfiol yn y dosbarth cyfan.
  • XAC-1033: Anturiaethau wrth Dyfu
    Mae’r modiwl yn dechrau trwy ymchwilio’n gyffredinol i ddatblygiad y plentyn o’i eni hyd at y blynyddoedd cynnar. Ceir pwyslais ar: • Bwysigrwydd amgylchedd yr unigolyn, amgylchedd cemegol y genynnau yn y groth ac ar yr amgylchedd cymdeithasol yn ystod y blynyddoedd cynnar; • Damcaniaethau ynghylch datblygiad corfforol a gwybyddol yr unigolyn, yn enwedig effaith profiadau amgylcheddol y plentyn ar ei ddatblygiad gwybyddol; • Dylanwad rhyngweithiadau cymdeithasol ar ddatblygiad seico-gymdeithasol yr unigolyn; • Effaith diffyg dealltwriaeth o’r byd cymdeithasol neu ddiffyg profiadau cymdeithasol ar ddatblygiad plentyn; • Gwylio rhyngweithiadau plant ifanc ac ymchwilio i ddylanwad oedolion a chyfoedion ar ddatblygiad seico-gymdeithasol plant ifanc trwy astudiaethau achos a thrwy ymchwilio ac arsyllu'n ymarferol mewn lleoliadau perthnasol.
    or
    XAE-1033: Psychology of Growing Up
    The module begins with a general exploration of the child’s development from birth to the early years. There is an emphasis on: • the importance of the individual’s environment, the chemical environment of the genes in the womb and a focus on the social environment during the early years; • theories regarding the physical and cognitive development of the individual, in particular the impact of the child’s environmental experiences on cognitive development; • social interactions on the psycho-social development of the individual; • the effect that a lack of understanding of the social world or lack of social experiences has on a child’s development; • observing young children’s interactions and investigating the influence of adults and peers on the psycho-social development of young children through case studies and through practical explorations and observations in a relevant settings. CRB Check compulsory to enable you to follow this module.
  • XAC-1035: Plant a Chymdeithas or
    XAE-1035: Children and Society

Optional Modules

20 credits from:

  • Myfyrwyr IAITH CYNTAF yn unig
  • CXC-1001: Beirniadaeth Lenyddol Ymarfer (10) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn cynnig cyflwyniad i ddetholiad o ddamcaniaethau beirniadol ac i egwyddorion beirniadaeth lenyddol. Rhoddir y prif bwyslais ar agweddau ymarferol beirniadaeth lenyddol. Gwneir hyn drwy gyfres o astudiaethau manwl ar gerddi a darnau rhyddiaith unigol. (Darperir llyfryn gan yr Ysgol yn cynnwys y testunau hyn.) Gweithiau o’r ugeinfed ganrif yw’r mwyafrif o’r darnau a drafodir, ond byddir hefyd yn ymdrin yn feirniadol ag ambell awdl a chywydd o’r Oesoedd Canol, a cherddi o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Ystyrir swyddogaeth beirniadaeth lenyddol mewn gwahanol gyd-destunau – cystadlaethau eisteddfodol a chyfieithu llenyddol, er enghraifft. Er goleuo’r pwnc ymhellach, ymdrinnir â nifer o’r cerddi a’r darnau rhyddiaith Cymraeg ochr yn ochr â gweithiau Saesneg ac enghreifftiau o lenyddiaethau eraill (mewn cyfieithiad).
  • CXD-1013: Theatr Fodern Ewrop (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir datblygiad y ddrama fodern yn Ewrop yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif. Bydd rhan gyntaf y modiwl yn trafod y ddrama naturiolaidd, gan ganolbwyntio ar waith dramodwyr fel Ibsen a Strindberg. Bydd ail ran y modiwl yn trafod yr adwaith datblygiad y ddrama fodernaidd, gan ganolbwyntio ar ddramâu Mynegiadol, dramâu Brecht a Theatr yr Abswrd. Astudir detholiad o destunau sy’n cynrychioli’r gwahanol ddramodwyr a mudiadau.
  • CXD-1016: Sgriptio Teledu (20) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn ceir cyflwyniad cryno i rai agweddau ar ryddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol. Bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr sydd wedi astudio’r cwrs Cymraeg Safon Uwch eisoes yn gyfarwydd â rhai o chwedlau’r Mabinogion. Y gobaith yn ystod y modiwl hwn yw rhoi darlun llawnach iddynt o’r ystod eang o destunau a luniwyd yn ystod y cyfnod canol, a hynny drwy ganolbwyntio ar ddetholion o weithiau chwedlonol ynghyd â gweithiau hanesyddol eu natur megis Brut y Brenhinedd.
  • CXC-1018: Gweithdy Creadigol (20) (Semester 2)
    Un o fodiwlau craidd Cymraeg gydag Ysgrifennu Creadigol yw hwn, ond nid yw’n gyfyngedig i’r rhai sy’n dilyn y cynllun gradd hwnnw. Yn wir, nid oes raid wrth brofiad blaenorol o ysgrifennu creadigol er mwyn dilyn y modiwl, ond yn hytrach ddiddordeb gwirioneddol yn y maes a pharodrwydd i roi cynnig ar wahanol fathau o ysgrifennu creadigol. Defnyddir tri dull dysgu, sef seminarau, gweithdai a thiwtorialau. Mewn seminarau, trafodir enghreifftiau llwyddiannus o wahanol genres ffuglennol a barddol, dulliau a chonfensiynau llenyddol. Tynnir sylw at amryw fathau o ysgrifennu creadigol a’u cynnig yn ganllawiau i’r rhai sy’n dilyn y modiwl, modelau y gallen nhw eu hefelychu wrth fynd ati i gyfansoddi eu hunain. Mewn gweithdai, gosodir ymarferion penodol i’r myfyrwyr weithio arnynt er mwyn hybu creadigrwydd a datblygu syniadau newydd. Mewn tiwtorialau a gynhelir yn gyson yn ystod y semester, rhoddir adborth i’r ymarferion dosbarth, trafodir syniadau’r myfyriwr unigol ar gyfer ei ffolio, a chynigir sylwadau ar unrhyw waith creadigol sydd ar y gweill.
  • CXC-1019: Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol (10) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn ceir cyflwyniad cryno i rai agweddau ar ryddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol. Bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr sydd wedi astudio’r cwrs Cymraeg Safon Uwch eisoes yn gyfarwydd â rhai o chwedlau’r Mabinogion. Y gobaith yn ystod y modiwl hwn yw rhoi darlun llawnach iddynt o’r ystod eang o destunau a luniwyd yn ystod y cyfnod canol, a hynny drwy ganolbwyntio ar ddetholion o weithiau chwedlonol ynghyd â gweithiau hanesyddol eu natur megis Brut y Brenhinedd.
  • CXC-1030: Gwyddeleg Modern 1 (10) (Semester 1)
    Rhydd y modiwl hwn gyflwyniad ymarferol i’r iaith Wyddeleg Modern, a bydd yn cyflwyno pynciau gramadegol a geirfa sylfaenol fel bod y myfyrwyr yn medru defnyddio’r rhain yn gywir. Yn ystod y gwersi byddir yn rhoi’r pwyslais pennaf (rhyw 2/3 o’r amser) ar feithrin sgiliau llafar. Y tu allan i’r ystafell ddosbarth bydd myfyrwyr yn defnyddio adnoddau cyfrifiadurol yn ogystal â’r cwrs lyfrau i ymarfer yr iaith a dysgu geirfa. O bryd i’w gilydd bydd y gwersi yn cynnwys sgyrsiau yn y Gymraeg er mwyn cyflwyno’r cyd-destun hanesyddol a diwylliannol na cheir yn y deunydd craidd (e.e. ieithyddiaeth, hanes, diwylliant, llenyddiaeth).
  • CXC-1031: Gwyddeleg Modern 2 (10) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn parhau â’r cyflwyniad ymarferol i’r iaith Wyddeleg Modern a ddechreuwyd yn ‘Gwyddeleg Modern 1’, a bydd yn cyflwyno pynciau gramadegol a geirfa canolig fel bod y myfyrwyr yn medru defnyddio’r rhain yn gywir. Yn ystod y gwersi byddir yn rhoi’r pwyslais pennaf (rhyw 2/3 o’r amser) ar feithrin sgiliau llafar, a bydd y myfyrwyr yn paratoi yn fanwl cyn y seminarau, er mwyn medru defnyddio’r amser yn ymarferol. Y tu allan i’r ystafell ddosbarth bydd myfyrwyr yn defnyddio adnoddau cyfrifiadurol, yn ogystal â’r cwrs lyfrau i ymarfer yr iaith a dysgu geirfa. O bryd i’w gilydd bydd y gwersi yn cynnwys sgyrsiau yn y Gymraeg er mwyn cyflwyno elfennau o’r cyd-destun hanesyddol a diwylliannol na cheir yn y deunydd craidd (e.e. ieithyddiaeth, hanes, diwylliant, llenyddiaeth).
  • Myfyrwyr IAITH CYNTAFyn unig