Rhaglen Athrawon Graddedig (Uwchradd)

Rhaglen Athrawon Graddedig (Uwchradd) 2019/20

Mae’r Rhaglen Athrawon Graddedig (RhAG) yn llwybr gwahanol i’r TAR (Tystysgrif Addysg i Raddedigion) i yrfa ym maes addysgu i athrawon cynradd ac uwchradd. Mae ysgolion yn cyflogi athrawon nad ydynt wedi cymhwyso ac, mewn partneriaeth â Prifysgol Bangor a GwE, maent yn eu cefnogi drwy raglen hyfforddi unigol sy’n arwain at Statws Athro Cymwysedig (SAC). Bydd yr hyfforddeion yn derbyn cyflog sydd o leiaf yn gyfartal â’r pwynt isaf ar y raddfa athrawon heb gymhwyster (£17,208 ar hyn o bryd) gan eu hysgol.

Mae’r rhaglenni’n addas i ymgeiswyr profiadol, sydd â chymwysterau addas, a all ddechrau cymryd cyfrifoldebau addysgu’n gyflym ac sydd, o bosibl, am ennill bywoliaeth tra’u bod yn hyfforddi. Bydd gan lawer o ymgeiswyr brofiad addysgu perthnasol eisoes mewn sectorau eraill, mewn gwledydd eraill, neu mewn swyddogaeth gefnogi mewn ysgol.

Categoriau'r Rhaglen

Pennwyd cwota o 12 o raglenni Athrawon Graddedig Uwchradd i Ganolfan Addysg Athrawon Gogledd a Chanolbarth Cymru.

  • 6 lle ar gyfer ysgolion uwchradd a gynhelir i gefnogi hyfforddiant athrawon newydd yn y pynciau sydd wedi’u pennu’n rhai â blaenoriaeth yn unig (Mathemateg, Ffiseg, Cemeg, Ieithoedd Tramor Modern, TGCh a Chymraeg), gyda grant cyflog o hyd at £17,208 (sydd yn daladwy i’r ysgol drwy'r Ganolfan HCA – i gefnogi costau cyflogi'r Athro Graddedig), a grant hyfforddiant o hyd at £4,500 tuag at gostau hyfforddi (yn daladwy i'r Ganolfan HCA fel y darparwr HCA seiliedig ar gyflogaeth i gefnogi'r hyfforddiant). Gellir cysylltu ceisiadau Cemeg a Ffiseg â gwyddoniaeth ehangach ond rhaid mai Cemeg neu Ffiseg yw’r brif elfen;
  • 6 lle heb eu cyllido ar gyfer ymgeiswyr ar gyfer athrawon a hyfforddwyd dramor nad oes ganddynt Statws Athro Cymwysedig ond sydd wedi cael eu cyflogi mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru am o leiaf blwyddyn ac sy'n gymwys eisoes fel athrawon o'r tu allan i'r AEE neu'r Swistir, neu sydd a chymhwyster dysgu addysg ymhellach. Nid yw’r rhaglenni hyn yn cael eu hariannu ac nid ydynt yn denu grantiau hyfforddi neu gyflog. Bydd angen i'r Brifysgol adennill costau hyfforddi o £4,500 gan yr ysgolion. Dylai ysgolion fod mewn sefyllfa i dalu'r hyfforddai fel athro heb gymhwyso ar gyfer cyfnod y rhaglen ac ar gyfer ymgeiswyr sydd am hyfforddi i addysgu pwnc galwedigaethol at ddibenion cynnig y cwricwlwm lleol 14-19 mewn ysgolion a gynhelir lle bo angen athro cymwysedig ar frys i gefnogi’r addysgu hwn mewn meysydd pynciau nad ydynt wedi'u cynnwys yn y brif ffrwd HCA. Pynciau galwedigaethol yw'r rhai hynny a ddiffinnir gan Gronfa Ddata Cymwysterau Cymru. Gellir hefyd ddefnyddio’r lleoedd hyn ar gyfer pynciau uwchradd nad ydynt ar gael drwy gyrsiau HCA ar gyfer ennill statws SAC mewn sefydliadau achrededig. Gellir defnyddio’r category hwn hefyd ar gyfer athrawon sydd â chymhwyster addysgu addysg bellach, ond nid Statws Athro Cymwysedig, ac sydd wedi’u cyflogi mewn ysgol a gynhelir am flwyddyn o leiaf. Nid oes cyllid ar gyfer y rhaglenni hyn a felly nid oes grantiau hyfforddi neu gyflog yn gysylltiedig â hwy. Bydd angen i’r Brifysgol adfer costau hyfforddi o £4,500 gan yr ysgolion. Dylai ysgolion fod mewn sefyllfa i dalu cyflog i’r hyfforddai fel athro heb gymhwyso trwy gydol y rhaglen.

Cyngor Cyffredinol

Bydd y broses ymgeisio yn cael ei rheoli gan y Canolfannau HCA a'r Consortia Rhanbarthol fydd yn gweithredu ar ran y darparwyr HCA seiliedig ar gyflogaeth, a byddant yn rhydd i benderfynu pa achosion i'w cefnogi, gan gynnwys pennu dyddiadau cau ar gyfer derbyn ceisiadau.

Argymhellir bod darpar hyfforddeion yn darllen yr adran Sut mae’r RhAG yn Gweithio yng Nghymru: Swyddogaethau a Chyfrifoldebau cyn cysylltu ag ysgol. Darllenwch hefyd y Polisi RhAG a Datganiad Blaenoriaethau 2016 a'r Cynllun Hyfforddi Athrawon ar sail Cyflogaeth 2015 sy'n nodi'r gofynion mynediad statudol ar gyfer y RhAG.

Cewch fanylion am sut i wneud cais o dan y RhAG o'r Canolfannau HCA. Rydym yn gofyn i ysgolion fynd at un ganolfan HCA yn unig. Efallai mai eu darparwr lleol fydd hwn neu ddarparwr y mae ganddynt gysylltiadau cryf ag ef. Er mwyn sicrhau dyraniad mwy cyson o ran lleoedd ar y RhAG ledled Cymru, ni chaniateir i unrhyw un ysgol gyflwyno mwy na dau gais i Ganolfan HCA.

Bydd gan ddarparwr HCA yr hawl i ddiystyru ysgolion sy’n gwneud ceisiadau niferus. A fyddech cystal â nodi na ellir gwneud ceisiadau'n uniongyrchol i Lywodraeth Cymru.

Gall fod galw mawr yn lleol am leoedd, ac felly mae'n ofynnol i ysgolion roi manylion cryno i’r Ganolfan HCA i ddechrau er mwyn gweld a yw’r cais, ym marn y darparwr HCA sy'n seiliedig ar gyflogaeth, yn bodloni'r safonau angenrheidiol ar gyfer lle teilwng ar y Rhaglen a’i fod yn gais y gallent ystyried ei gefnogi.

Mae'r Canolfannau HCA yn rhydd i benderfynu pa geisiadau i’w cefnogi. Pan fyddant wedi llenwi eu cwota o geisiadau ym mhob categori, gallant wrthod derbyn unrhyw geisiadau pellach. Bydd y Ganolfan HCA yn rhoi gwybod i’r ysgolion a’r hyfforddeion os yw’n barod i gefnogi cais penodol cyn gynted â phosibl ar ôl i'r broses ymgeisio ddod i ben. Ar ôl i’r ysgolion llwyddiannus gael gwybod y canlyniad bydd y Ganolfan HCA yn llunio’r cynllun hyfforddi manwl gyda’r ysgol.

Gofynion i Ysgolion

Dylai ysgolion sy’n dymuno cymryd rhan yn y rhaglenni fod mewn sefyllfa i gyflogi’r Athro Graddedig fel athro heb gymhwyso. Bydd y rhaglen yn cynnwys amserlen addysgu briodol, ond byrrach, yn ogystal â chyfres o gyfleoedd hyfforddi a gyflwynir gan yr ysgol a’r Ganolfan. Caiff y rhaglen ei haddasu ar gyfer anghenion yr hyfforddai a bydd yn cynnwys 50 o ddyddiau hyfforddi yn yr ysgol a fydd ar wahân i amserlen addysgu’r hyfforddai.

Bydd yr hyfforddiant 50 diwrnod yn yr ysgol yn cynnwys 10 diwrnod o brofiad addysgu mewn ail ysgol. Mae’n angenrheidiol i’r hyfforddai hefyd fynychu 10 diwrnod ychwanegol o hyfforddiant a ddarperir gan y Brifysgol. Bydd y tiwtor yn y Brifysgol yn cydweithio’n agos â mentor yr ysgol benodedig i gefnogi’r hyfforddai. Bydd yr ysgol a’r Ganolfan yn llofnodi Datganiad Cytundeb i ddarparu hyfforddiant.

Mae’r bobl sy’n derbyn hyfforddiant RhAG yn cael eu hystyried yn weithwyr cyflogedig yn yr ysgol ac ni allant gymryd rhan yn y rhaglen fel myfyriwr, neu gwrifoddolwyr di-dâl. Mae gan hyfforddeion RhAG hawliau a dyletswyddau fel gweithwyr cyflogedig, ac ni allant gymryd rhan yn y rhaglen oni bai bod ganddyn nhw gontract cyflogaeth gyda’r ysgol. Rhaid iddyn nhw hefyd gael eu talu, fel isafswm, gyflog a bennir ar raddfa cyflog athrawon heb gymhwyso.

Cymwysterau Ymgeiswyr

Rhaid i bawb sy’n dechrau hyfforddiant cychwynnol athrawon sy'n seiliedig ar gyflogaeth fodloni safon ofynnol o safbwynt cyrhaeddiad addysgol. Bydd angen i ymgeiswyr ar gyfer y RhAG Uwchradd:

  • feddu ar radd gyntaf neu gymhwyster arall sy’n cyrraedd safon gyfatebol;
  • bod wedi ennill gradd B neu uwch (neu gymhwyster cyfatebol) mewn TGAU Saesneg Iaith neu gradd B mewn TGAU Saesneg Llenyddiaeth a gradd B mewn Saesneg Iaith
  • neu bod wedi ennill gradd B neu uwch (neu gymhwyster cyfatebol) mewn TGAU Cymraeg Iaith neu gradd B mewn TGAU Cymraeg Llenyddiaeth a gradd C mewn Cymraeg Iaith

Rhaid i radd gyntaf ymgeisydd y RhAG fod yn werth o leiaf 300 o bwyntiau CATS (y Cynllun Casglu a Throsglwyddo Credydau). Mae gradd gyffredin/gradd heb anrhydedd fel arfer yn werth 300 o bwyntiau. Mae gradd ag anrhydedd fel arfer yn werth 360 o bwyntiau CATS. Mae gradd HND neu radd sylfaen fel arfer yn werth 240 o bwyntiau felly byddai angen i hyfforddai ddilyn cyrsiau astudiaeth pellach sy’n gyfwerth â 60 o bwyntiau ar lefel 3 AU er mwyn bodloni’r isafswm gofynion mynediad ar gyfer y RhAG. Os oes gennych unrhyw amheuaeth am werth eich cymhwyster gofynnwch i’r corff dyfarnu roi datganiad ysgrifenedig i chi o’i werth ar ffurf pwyntiau CATS.

Am ragor o arweiniadar y cymwysterau gofynnol, gweler hefyd dudalen 135 yn y Cylchlythyr Dod yn Athro Cymwysedig – Llawlyfr Canllawiau", Cylchlythyr 17/2009, a gyhoeddwyd fisMedi 2009.

Gwybodaeth Ychwanegol

Rhaid i bob hyfforddai sy’n dilyn cynllun hyfforddi athrawon ar sail cyflogaeth yn y sector uwchradd fod â phwnc arbenigol. Dylai’r pwnc hwnnw fod â chysylltiad agos â phwnc ei radd.

Yn gyffredinol, byddem yn disgwyl bod o leiaf 50% o radd yr ymgeisydd wedi bod yn ei bwnc arbenigol. Os oes angen i chi gysylltu â’r Ganolfan HCA am gyngor ynghylch pa mor addas yw eich gradd, byddai o gymorth petaech yn paratoi rhestr o’r modiwlau oedd yn rhan o’ch gradd.

I asesu pa mor addas yw eich gradd, dylech hefyd ofyn i chi eich hun, “Ydy fy ngradd a/neu unrhyw gymwysterau neu hyfforddiant arall yr wyf wedi’i gwblhau yn rhoi sylfaen gadarn i mi addysgu fy mhwnc arbenigol i ddisgyblion Safon Uwch?”

Os nad yw o leiaf 50% o’r modiwlau sy’n rhan o’ch gradd yn ymwneud â’ch pwnc uwchradd arbenigol, cysylltwch â’r Ganolfan HCA yn gyntaf i drafod a ydych yn bodloni'r meini prawf gofynnol ar gyfer y RhAG.
Y pwnc arbenigol ddylai fod prif bwnc addysgu neu, yn ddelfrydol, unig bwnc addysgu’r hyfforddai yn ystod ei hyfforddiant. Bydd angen iddo addysgu ei bwnc arbenigol ar draws un ystod oedran o blith y canlynol: 11-16 oed, 11-18 oed neu 14-19 oed.

Rhaid i bob ymgeisydd hyfforddiant cychwynnol athrawon ar sail cyflogaeth fodloni safon ofynnol o gyrhaeddiad addysgol.

Anghenion Addysgol Arbennig (AAA)

Wrth benderfynu a all cais RhAG gan Ysgol Anghenion Arbennig gael ei ystyried gan y Ganolfan HCA mae'n rhaid eu bodloni bod yr ysgol yn cyflwyno'r cwricwlwm cenedlaethol llawn ar draws y ddau gyfnod dysgu perthnasol i'r cyfnod astudio y byddai'r hyfforddai yn addysgu . Byddai'n rhaid i'r ymgeisydd a’r ysgol cefnogi gwrdd â'r holl ofynion mynediad eraill gan gynnwys presenoldeb mewn hyfforddiant a arweinir gan brifysgol ac ymgymryd â rhywfaint o hyfforddiant mewn ail ysgol lleoliad prif ffrwd . Mater i’r Ganolfan HCA yw penderfynu a ddylid cefnogi cais ai peidio.

Unedau Cyfeirio Disgyblion

Ni all hyfforddiant mewn uned cyfeirio disgyblion fod yn rhan o raglen

Sefydliadau Addysg Bellach

Ni all hyfforddiant mewn sefydliad addysg bellach fod yn rhan o raglen gymeradwy.

Hyfforddiant rhan-amser

Gall hyfforddai rhan - amser hyfforddi dros gyfnod hirach. Wrth ystyried y cynllun hyfforddiant, bydd y Ganolfan HCA yn sicrhau:

i. bod yr hyfforddai rhan-amser yn cael cyfleoedd i gyfrannu cymaint â hyfforddai llawn-amser at bob agwedd ar waith yr ysgol, a
ii. bod yr hyfforddai yn gallu cael cymaint o brofiad yn yr ystafell ddosbarth a chymaint o hyfforddiant arall ag y byddai hyfforddai llawn-amser yn ei gael.

Fodd bynnag, mae'n annhebygol y rheini sy'n gweithio llai na 60% o'r wythnos ysgol , beth byhnnag y bo eu profiad blaenorol o addysgu, lwyddo i sicrhau statws SAC yn yr un cyfnod â'r rheini sy'n gweithio llawn-amser.

Proses Ymgeisio

Os oes gennych ddiddordeb cymryd rhan yn y rhaglen a bod gennych ddarpar hyfforddai mewn golwg, y cam cyntaf yw anfon ffurflen gyn-ymgeisio’r ymgeisydd, gan amlinellu eu cymwysterau a’u profiad blaenorol, datganiad personol a’r llythyr cefnogi, drwy e-bost at ceisiadauRhAG@bangor.ac.uk . Unwaith y byddwn wedi derbyn y ffurflen, ac os teimlwn bod yr ymgeisydd yn addas, byddwn yn cysylltu â chi i drefnu cael derbyn gwybodaeth pellach.Yn dilyn hyn, mae’n bosib i chi dderbyn gwahoddiad i sefyll profion llythrennedd a rhifedd yn y Brifysgol, ac i gyfweliad grŵp.Yn dilyn llwyddiant hyn, mi fydd y tiwtoriaid yn trefnu ymweld â’r ysgol i egluro’n fanylach sut mae’r Rhaglen Athrawon Graddedig yn gweithio, arsylwi ar yr ymgeisydd yn addysgu, cyfweld yr ymgeisydd a gwneud dadansoddiad o anghenion. Gan fod yr ymgeisydd yn cael ei gyfweld am swydd addysgu yn yr ysgol, yn ogystal ag ar gyfer y Rhaglen Athrawon Graddedig, rydym yn argymell y dylai aelod o'r corff llywodraethol fod yn bresennol yn y cyfweliad.

Dylid anfon y ffurflen gais, eich datganiad personol, llythyr cefnogol gan yr ysgol ac eich tystysgrifau canlyniadau at ceisiadauRhAG@bangor.ac.uk cyn gynted ac mae’r broses gwneud cais ar gyfer 2018/19 yn fyw ar wefan RhAG. Mae’n bwysig nodi y gallwn gyrraedd ein targedau’n gynnar ac y gall y broses recriwtio ddod i ben cyn y dyddiad hwn. Dylai ysgolion gael gwybod a fu’r cais yn llwyddiannus ai peidio o fewn bythefnos o ddyddiad y cyfweliad.

Ffurflen Ymgeisio

Anfonwch e-bost at ceisiadauRhAG@bangor.ac.uk am ffurflen gais. Dylid llenwi pob rhan o’r ffurflen yn ofalus. Mae’n gofyn am ystod o fanylion personol allweddol, yn cynnwys enw llawn, cyfeiriad, rhifau ffôn cartref a gwaith a chyfeiriad e-bost. Dylid cynnwys holl gymwysterau perthnasol, yn cynnwys TGAU (yn arbennig Saesneg (Iaith), Mathemateg a Gwyddoniaeth) a chymwysterau lefel gradd. Ni ellir prosesu cais nes byddwn wedi derbyn tystysgrifau yn cadarnhau gradd ymgeiswyr a’u cymwysterau TGAU mewn Saesneg (Iaith), Mathemateg a Gwyddoniaeth.

Caiff ffurflen fanylach ei llenwi gan yr ysgol a’r ymgeisydd a gwneir dadansoddiad anghenion unwaith y byddwn wedi cyfweld yr ymgeisydd, arsylwi’r ymgeisydd yn addysgu a phenderfynu a ydyw’n addas i'w dderbyn i’r Rhaglen Athrawon Graddedig.

Crynodeb o’r broses ymgeisio gychwynnol:

  1. Yr ysgol a’r ymgeisydd i lenwi’r cais ar y cyd.
  2. Anfon y ffurflen ymgeisio, datganiad personol, llythyr cefnogi a chopïau o'r tystysgrifau gradd a TGAU (neu gyfwerth) drwy e-bost at ceisiadauRhAG@bangor.ac.uk
  3. Efallai y byddwn yn gofyn am wybodaeth bellach.
  4. Bydd yr ymgeisydd yn cael gwahoddiad i’r Brifysgol i fynychu Asesiadau Llythrennedd a Rhifedd, a hefyd cyfweliad grŵp anffurfiol.
  5. Unwaith y byddwn yn fodlon fod y cais yn bodloni’r gofynion, byddwn yn trefnu ymweld â’r ysgol i gyfarfod â’r ymgeisydd ac i’w harsylwi’n dysgu.