Canllawiau ar Greu Cynlluniau Datblygu Personol

Fel rhan o broses datblygu perfformiad y Brifysgol mae nifer o staff yn NODI eu hanghenion hyfforddi a'r rheini wedyn yn cael eu cynnwys mewn cynlluniau datblygu blynyddol. Er hynny mae’n bosib i Gynlluniau Datblygu Personol (CDP) gael eu defnyddio gan unigolion a thimau i adnabod a gweithredu ar amcanion datblygu byr a hirdymor. Mae cynllunio datblygu personol hefyd yn ffordd systematig o ddatblygu eich sgiliau yn gyson a sicrhau bod gennych y sgiliau a’r wybodaeth angenrheidiol pan fydd cyfleoedd yn codi i symud ymlaen neu ddatblygu


Sut ydych yn datblygu CDP?

Mae datblygu’n broses o ehangu, ffurfio a gwella sgiliau, gwybodaeth a diddordebau er mwyn gwella eich galluoedd a’ch effeithiolrwydd.

Gallai hyn olygu datblygu sgiliau a gwybodaeth fydd yn eich galluogi i symud ymlaen i’r lefel nesaf yn eich gyrfa ond hefyd i ehangu ystod eich sgiliau a’ch gwybodaeth fel eich bod yn datblygu mwy o arbenigedd yn eich swydd bresennol neu hyd yn oed yn datblygu sgil newydd y tu allan i’r gwaith e.e. mewn chwaraeon.

I ddelio’n effeithiol ag angen datblygol mae angen:

  • Diffinio beth ydych eisiau ei gyflawni a gosod amcan(ion)
  • Cynllunio’r camau gweithredu yr ydych angen eu cymryd i gyrraedd yr nod - mae’n gymorth mawr i ysgrifennu cynllun datblygu personol (CDP) i amlinellu’r camau gweithredu yr ydych am eu cymryd i gyrraedd eich amcan(ion)
  • Gwerthuso eich datblygiad i asesu pa mor agos ydych at gyrraedd eich nod ac i asesu a oes angen cymryd
    camau pellach i gyrraedd eich nod.

Esiampl o CDP

Fedrwch ddod o hyd i pro forma o CDP YMA ac eglurhad o beth dylai cael eu gynnwys (gyda esiampl) YMA.  Gelli'r ddefnyddio y CDP ar gyfer unigolion a timau.  Mae hefyd esiampl arall YMA.

Fel y nodwyd yn barod, i ddatblygu eich sgiliau a’ch gwybodaeth mae angen dechrau gosod amcanion effeithiol i chi eich hun.


Pam mae'n bwysig gosod amcanion?

Dyma ychydig o resymau pam mae’n dda gosod amcanion:

  • Gosod y cyfeiriad mae’n rhaid i chwi ei gymryd i gyrraedd eich amcanion.
  • Rhoi amser i chi i feddwl am eich swydd a’r meysydd yr ydych eisiau datblygu ynddynt. Mae’n bosib y byddwch yn darganfod bod creu amser i fyfyrio ar yr hyn yr ydych eisiau llwyddo ynddo yn ddefnyddiol iawn wrth i chi ystyried beth ydych chi eisiau ei gyflawni'n gyffredinol ac efallai byddwch yn edrych yn wahanol ar y broblem neu eich nodau cyffredinol.
  • Cymhelliant yw’r allwedd i gyflawni nodau a gall nodau yn eu tro gymell unigolion a thimau gan eu bod yn rhoi cyfeiriad a ffordd o fesur llwyddiant.
  • Maent yn gadael i chi reoli’r sefyllfa a chymryd camau ymlaen yn hytrach nag adweithio i ddigwyddiadau.

Sut dylech chi osod amcanion:

Yn aml gall amcanion fod yn syml iawn e.e. mae’n rhaid i mi ddysgu defnyddio PowerPoint erbyn diwedd y mis gan fod gennyf gyflwyniad mewn tair wythnos. Er hynny, weithiau gallant yn fwy cymhleth ac mae angen mwy o waith meddwl am eich amcanion.

Pan fyddwch yn datblygu eich amcanion, gofynnwch i chwi eich hunain:

  • Beth ydw i am ei gyflawni?
  • Pa mor bwysig yw’r nod hwn i mi?
  • Beth yw’r ffactorau fydd yn fy nghynorthwyo i gyrraedd y nod?
  • Pwy fydd yn gallu fy nghynorthwyo i gyrraedd y nod?
  • Beth fydd y ffactorau fydd yn fy rhwystro rhag cyrraedd y nod?
  • Beth yw’r bwlch rhwng lle rydwyf ar hyn o bryd o ran fy sgiliau a’m gwybodaeth a lle hoffwn fod?

Pan fyddwch yn meddwl am eich nodau mae’n bosib meddwl am eich sefyllfa yn nhermau cryfderau, gwendidau, cyfleoedd a bygythiadau.

Cryfderau: Beth ydych yn ei wneud yn dda? Ym mha feysydd ydych yn gwneud y cyfraniad mwyaf? Pa sylwadau / adborth ydych wedi eu derbyn sy’n rhoi syniad i chwi o sut mae eraill yn gweld eich cryfderau.

Gwendidau: Pa feysydd ydych yn teimlo bod angen i chi eu datblygu? Ydych wedi derbyn unrhyw adborth neu sylwadau sy’n awgrymu bod angen datblygu mewn rhai meysydd? Pa agweddau ar eich gwaith ydych yn meddwl sy’n weddol hawdd a pa rannau o’ch gwaith ydych yn meddwl sy'n anoddach? Meddyliwch pa sgil dylech ei datblygu a meddyliwch sut y gellwch leihau neu reoli eich gwendidau fel nad ydynt yn eich rhwystro rhag cyrraedd eich amcanion.

Cyfleoedd : beth yw eich potensial? Oes cyfleoedd yn codi yn y Brifysgol lle byddech mewn sefyllfa i geisio amdanynt pe bai gennych fwy o sgiliau a gwybodaeth yn eich maes.

Bygythiad: Oes cryn dipyn o newid yn eich maes gwaith a allai arwain at newid eich swydd ac ydych o’r farn bod angen i chwi datblygu eich sgiliau er mwyn sicrhau eich bod yn gallu parhau i wneud eich swydd yn effeithiol.

Pan fyddwch wedi ystyried eich amcanion yn glir rydych wedyn yn datblygu cynllun gweithredu i’ch cynorthwyo i gyrraedd eich amcanion.

Mae’n bwysig bod yr amcanion hyn yn SMART

SBESIFFIG Mae’n rhaid i’r amcan nodi yn union beth ydych eisiau ei gyflawni.
MESURADWY Mae angen i chi wybod pan fyddwch wedi llwyddo. Felly mae’n bwysig amlinellu mor benodol â phosib pa sgiliau a gwybodaeth byddwch wedi datblygu pan fyddwch wedi cyrraedd eich amcan.
AMCAN CLIR Meddyliwch, ydy’r amcanion hyn yn rhai cywir? A fydd yr amcanion yn eich cynorthwyo i gyrraedd i le rydych eisiau bod?
REALISTIG Mae’n bwysig bod yr amcan o fewn cyrraedd ac o fewn eich gallu a’r cyfyngiadau sydd arnoch. Ni ddylech osod amcanion i chi eich hunain sydd yn amhosib eu cyrraedd neu’n afrealistig.
TERFYN AMSER Ystyriwch o ddifri faint o amser fydd ei angen arnoch i gyrraedd eich amcan. Mae rhai amcanion yn gallu bod yn rhai tymor byr, gallai rhai gymryd amser hir i’w cyrraedd. Mae gosod amcanion yng nghyd-destun amser yn ddefnyddiol i chwi gan ei fod yn eich cynorthwyo i drefnu eich amser yn effeithiol a rhannu’r amcan yn elfennau llai. Gydag amcanion tymor hir mae cerrig milltir yn bwysig iawn fel cymhelliant i chwi gyrraedd eich nod tymor hir.

 

Pa gamau gellwch eu cymryd?

Er mwyn rhoi cyfeiriad i chi eich hunain mae angen i chwi gymryd camau gweithredu. Gofynnwch i chi eich hun y cwestiynau canlynol:

  • Pa wybodaeth ychwanegol sydd ei hangen arnaf?
  • Pa arbenigedd sydd ei angen?

Er mwyn eich cynorthwyo i ddatblygu mae nifer o wahanol fathau o hyfforddiant y gallech eu dilyn. Nodir isod ddetholiad byr:

Mynychu cwrs Mae gan y Brifysgol a Dysgu Gydol Oes ystod eang o gyrsiau i staff.
Ennill Cymhwyster Mae ennill cymhwyster yn gallu fod yn ffordd dda iawn o ddatblygu gwybodaeth ddofn am bwnc. Mae’r Brifysgol weithiau yn cynnig cefnogaeth i staff i ddilyn cymhwyster sydd yn berthnasol i’w swydd.
Hyfforddi a mentora Mae’n bosib i chwi ddod o hyd i fentor neu hyfforddwr i’ch cynorthwyo. Mae mentor yn dueddol o fod yn swyddog uwch neu fwy profiadol mewn maes arbennig sy'n mentora person arall gyda llai o brofiad. Gall y broses hyfforddi gynnwys dau aelod o staff lle mae un yn cynorthwyo’r llall i archwilio a darganfod ateb i broblem.
Cysgodi a dirprwyo Mae’n bosib cael profiad drwy wneud prosiect, neu fynychu cyfarfodydd i ehangu eich sgiliau
Adolygu Perfformiad Mae’r broses adolygu yn ffordd dda o dderbyn adborth adeiladol a gweithio gyda’ch rheolwr llinell i ganfod amcanion datblygol a’r camau y gellir eu cymryd i wella eich gwybodaeth, eich sgiliau a’ch hyder yn eich gwaith.

 

Gwerthuso eich Llwyddiant

Mae’r broses dysgu yn un cylchol lle mae angen i chwi adnabod eich amcan datblygol, cymryd y camau sydd eu hangen i gyrraedd eich nod ac wedyn o bryd i’w gilydd mae’n rhaid i chwi asesu eich datblygiad. Rhaid cymryd amser i werthuso a meddwl am eich datblygiad er mwyn eich galluogi i wneud y newidiadau perthnasol i’ch cynllun. Wrth werthuso eich datblygiad rhaid i chi ateb y cwestiynau isod:

  • Beth ydwyf wedi ei ddysgu?
  • Beth arall oes rhaid i mi ei wneud i gyrraedd fy amcanion?
  • Ydy fy natblygiad yn rhy araf neu yn gynt na’r disgwyl?
  • Os angen cymorth i mi gyrraedd y nod?
  • Oes rhywbeth yn rhwystro fy natblygiad?
  • Oes angen i mi newid fy nghynllun?
  • Pa fanteision ychwanegol ydw i’n eu hennill o’r broses?