Cwestiynau sy'n codi'n aml ynghylch hawlflraint

C. Oes gen i hawl i lungopïo tudalennau o lyfrau a chyfnodolion a theses at fy nefnydd fy hun?

Ateb: Oes, gellwch gopïo rhannau o'r rhan fwyaf o lyfrau, cyfnodolion, theses, trafodion cynadleddau ac adroddiadau'r gyfraith cyn belled â'i fod yn gopi unigol at eich defnydd preifat eich hun, a'i fod o fewn y cyfyngiadau penodedig.

C. Beth yw’r cyfyngiadau penodedig o ran copïo?

Ateb:  Hyd at 10% o lyfr neu UN bennod ohono

 Hyd at 10% o un rhifyn o gyfnodolyn neu UN erthygl ohono

 Hyd at 10% o drafodion cyfreithiol neu UN adroddiad/achos

 Hyd at 10% o set o drafodion cynhadledd neu UN papur ohonynt

 Hyd at 10% o gasgliad neu UN stori fer/cerdd o ddim mwy na 10 tudalen

Pa un bynnag sydd fwyaf

C. Oes gen i hawl i lungopïo erthyglau o bapurau newydd?

Ateb: Oes, gellir copïo erthyglau o bapurau newydd i ddibenion astudio neu ymchwil preifat dan drwydded a ddarperir gan y Newspaper Licensing Agency (NLA). Gellir darparu copïau hefyd i fyfyrwyr sydd wedi cofrestru ar gwrs ond ni ddylid storio cynnwys digidol yn electronig am fwy na 28 diwrnod.

C. Beth ydi’r gwahaniaeth rhwng llungopïau, eitemau digidol gwreiddiol a dogfennau wedi'u sganio?

Ateb: Mae llungopïau'n atgynyrchiadau papur y gellir eu rhannu. Caiff dogfennau wedi'u sganio eu creu o ddogfen brintiedig wreiddiol a gellir eu cadw, eu rhannu â chydweithwyr ym Mangor, neu eu hargraffu. Nid yw eitemau digidol gwreiddiol yn bodoli mewn fformat papur - ond caniateir i chi wneud copïau digidol, argraffu copïau papur a storio copïau digidol (yn amodol ar gyfyngiadau penodedig).

C. Oes gen i hawl i sganio tudalennu o gyhoeddiad neu ddogfen ar gyfer ymchwil neu astudio preifat?

Ateb: Nid oes unrhyw drwydded gyffredinol sy'n rhoi caniatâd penodol i unigolion wneud hyn. Gall sganio erthygl brintiedig, neu ran gweddol fyr o waith printiedig, fod yn dderbyniol fel 'delio’n deg', ond cyfyngir hyn yn bendant i astudio preifat neu ymchwil o natur anfasnachol ac ni ddylai gynnwys lledaenu'r wybodaeth mewn unrhyw ffordd. I ddibenion addysgol, e.e. rhannu drwy Blackboard, gellir sganio deunydd yn unig os caiff ei wneud drwy system Rhestr Ddarllen y Llyfrgell, dan delerau trwydded y CLA. I drefnu hyn cysylltwch â readinglists@bangor.ac.uk

C. Oes gen i hawl i sganio rhan o lyfr neu gyfnodolyn neu atgynhyrchu map neu graff yn ddigidol a'i roi ar wefan?

Ateb: Nac oes. Ni ellir ystyried gosod rhan o eitem hawlfraint, neu eitem gyfan, ar rwydwaith neu safle Rhyngrwyd sy'n agored i'r cyhoedd yn 'ddelio teg' a gall gael ei ystyried yn ail-gyhoeddi anghyfreithlon. Rhaid gofyn am ganiatâd gan ddeiliad yr hawliau ym mhob achos.

C. Oes gen i hawl i ddefnyddio cymaint ag rwyf ei eisiau o waith gwreiddiol mewn dyfyniad?

Ateb: Yn achos dyfyniadau, mae'r ddeddf wedi ei diwygio i roi mwy o ryddid i bobl ddyfynnu o weithiau eraill i ddibenion eraill, cyn belled ag y bo hynny'n rhesymol a theg ('delio teg').

C. Beth ydi 'delio'n deg'?

Ateb: Mae 'delio'n deg' yn derm cyfreithiol a ddefnyddir i benderfynu p'un a yw defnydd o ddeunydd â hawlfraint arno yn gyfreithlon neu a ydyw'n dor-hawlfraint. Nid oes unrhyw ddiffiniad statudol o ddelio'n deg - bydd bob amser yn fater o ffaith, graddau ac argraff ym mhob achos. Y cwestiwn y dylid ei ofyn yw: sut fyddai rhywun teg a gonest wedi delio â'r gwaith? Mae ffactorau a nodwyd gan y llysoedd fel rhai perthnasol i benderfynu p'un a yw ymdrin neilltuol â gwaith yn deg ai peidio yn cynnwys:  Ydi defnyddio'r gwaith yn effeithio ar y farchnad i'r gwaith gwreiddiol? Os defnyddir gwaith mewn ffordd sy'n achosi iddo gael ei ddefnyddio yn lle'r gwreiddiol, gan achosi colli elw i'r perchennog, yna nid yw'n debygol o fod yn deg.  Ydi swm y gwaith a gymerir yn rhesymol a phriodol? A oedd yn angenrheidiol defnyddio'r swm a gymerwyd? Fel rheol dim ond rhan o waith all gael ei ddefnyddio. Bydd pwysigrwydd cymharol unrhyw un ffactor yn amrywio yn ôl yr achos dan sylw a'r math o ymdrin a wneir.

C. Ydi'r eithriad delio'n deg yn golygu y gall pobl ddyfynnu unrhyw swm o ddeunydd â hawlfraint arno am ddim?

Ateb: Nac ydi. Mae'n caniatáu'n unig ddefnyddio deunydd i ddiben dyfyniad rhesymol ei faint. Felly, er enghraifft, gellid caniatáu dyfyniad byr sy'n angenrheidiol a pherthnasol mewn traethawd neu bapur academaidd.

C. Ydi'r eithriad delio'n deg yn berthnasol i ffotograffau?

Ateb: Mae'r eithriad delio'n deg yn berthnasol i ffotograffau, ond byddai atgynhyrchu ffotograff cyfan yn gwrthdaro â gallu perchen yr hawlfraint i gael elw ohono ac felly ystyrir hynny'n annheg

C. Oes gen i hawl i ddefnyddio unrhyw ddelwedd o'r Rhyngrwyd yn fy nghyflwyniad neu yn fy ngwe-dudalennau?

Ateb: Nac oes - mae'n gamsyniad cyffredin fod yr holl ddelweddau sydd ar y Rhyngrwyd am ddim, ond nid yw hynny'n wir. Mae deddf hawlfraint yn dal yn berthnasol i'r math hwn o ddeunydd. Chwiliwch am ddelweddau sydd â thrwydded Creative Commons yn gysylltiedig â hwy, neu sydd wedi cael eu darparu i'w defnyddio i ddibenion addysgol. Mae'n rhaid i chi ofyn am ganiatâd i ddefnyddio unrhyw ddelweddau sydd wedi eu labelu â 'cedwir pob hawl', neu sydd heb unrhyw drwydded yn gysylltiedig â hwy Hefyd cofiwch gydnabod crëwr y ddelwedd yn briodol a lle bo'r angen.

C. Lle allaf gael hyd i ddeunydd heb hawlfraint arno ar y We?

Ateb: Mae yna nifer o ddelweddau, recordiadau sain a fideos heb hawlfraint neu freindal arnynt ar y We, ond mae'n rhaid i chi weld beth yw telerau ac amodau'r wefan ac/neu wrthrych cyn i chi ddefnyddio unrhyw beth. Mae rhestr o adnoddau posibl ar gael yma.

C. Fe anfonais e-bost at arlunydd yn gofyn am ei ganiatâd i ddefnyddio delwedd o'i wefan. Nid yw wedi ymateb. Ydi hynny'n golygu y gallaf ei ddefnyddio beth bynnag?

Ateb: Nac ydi. Nid yw dim ymateb yn rhoi hawl awtomatig i chi ddefnyddio eitem. Ceisiwch anfon e-bost dilynol, ffonio (os oes modd), a cheisio canfod rhywbeth arall yn lle'r ddelwedd os bydd popeth yn methu. Os ydych angen ei chynnwys mewn thesis, gellwch wneud hynny ond dylech sylweddoli y bydd angen rhoi embargo ar eich thesis yng Nghadwrfa'r Brifysgol.

C. Oes gen i hawl i gopïo delwedd o lyfr neu o'r rhyngrwyd a'i defnyddio fel rhan o boster i hysbysebu clwb neu ddigwyddiad?

Ateb: Nac oes. Cyn defnyddio unrhyw ddelweddau o'r fath mae'n rhaid i chi gael caniatâd penodol gan ddeiliad yr hawlfraint.

C. Ydw i'n berchen yr hawlfraint ar fy ngwaith myfyrwyr fy hun?

Ateb: Ydych, fel rheol. Fodd bynnag, mae yna amgylchiadau lle gall myfyrwyr fod wedi cydweithio â staff neu gael eu cyllido gan gyrff sydd yn cael rhai hawliau dros y gwaith. Yn yr achosion hyn gall gwahanol bartïon rannu'r hawlfraint. Bydd y brifysgol hefyd yn disgwyl i chi roi eich gwaith ar gael ar gyfer llungopïo, copïo electronig, benthyca a chynnwys o fewn cadwrfa ddigidol y sefydliad.

C. Pwy sy'n berchen hawlfraint fy ymchwil?

Ateb: Fel y nodir ym Mholisi Eiddo Deallusol y Brifysgol, chi yw perchennog cyntaf hawlfraint yn eich gwaith ysgolheigaidd oni bai ei fod wedi'i gomisiynu gan y brifysgol neu fod contract cyllido yn hawlio perchnogaeth. Wrth gyflwyno erthygl i'w chyhoeddi mewn cyfnodolyn, bydd gofyn i chi lofnodi ffurflen cytuno hawlfraint, gwiriwch fanylion y cytundeb hawlfraint yn ofalus. Am fwy o wybodaeth edrychwch ar: https://www.bangor.ac.uk/research-innovation-and-impact-office/commercialisation.php.en AC https://www.gov.uk/intellectual-property-an-overview

C. A ganiateir i mi gynnwys deunydd â hawlfraint arno yn fy nhraethawd hir neu thesis?

Ateb: Mae deddfwriaeth hawlfraint yn trin traethodau hir a theses yn yr un ffordd â phapurau arholiad a sgriptiau a asesir ac yn caniatáu cynnwys deunydd trydydd parti sydd â hawlfraint arno (yr eithriad arholi). Os cynhwysir deunydd trydydd parti, yna dylid gweithredu'r prawf 'delio'n deg'. Disgwylir i ymgeiswyr PhD llwyddiannus gyflwyno eu gwaith i'w gynnwys o fewn cadwrfa electronig y brifysgol. Nid yw cyhoeddi eu gwaith fel hyn yn dod dan yr eithrio o 'ddelio'n deg' i ddibenion arholiad. Felly, disgwylir i rai sy'n cyflwyno theses PhD geisio caniatâd priodol i gynnwys deunydd hawlfraint gan drydydd parti yn eu gwaith, neu fel arall nodi'r achosion hynny lle na cheisiwyd neu na roddwyd caniatâd fel y gellir gweithredu'n briodol (e.e. rhoi embargo ar y gwaith hwnnw). Ni fydd angen caniatâd fel rheol gyda dyfyniadau byr, tablau bychain, ac ati, ond dylid cynnwys cydnabyddiaeth glir a chywir o'r ffynhonnell bob amser.

C. Pan mae rhywun yn caniatáu i mi ddefnyddio eu deunydd, a ddylwn i gadw eu caniatâd / ffurflenni cydsynio?

Ateb: Dylech. Mae'n rhaid i chi gadw pob caniatâd hawlfraint (llythyrau, e-bostiau, ffurflenni etc) cyn hired ag mae'r eitem a gopïwyd yn bodoli.

C. Pan welwch y cymal: "Cedwir pob hawl" - ydi hynny'n golygu y gallaf ei ddefnyddio?

Ateb: Nac ydi - mae'n golygu nad yw perchen yr hawlfraint eisiau i chi wneud unrhyw beth gyda'u gwaith heb eu caniatâd pendant.

C. Beth mae'n ei olygu os disgrifir rhywbeth fel yn y 'Parth Cyhoeddus'?

Ateb: Bydd gwaith yn y 'Parth Cyhoeddus' os nad oes unrhyw hawlfraint cyfredol yn gysylltiedig ag ef, e.e. hawlfraint wedi dod i ben neu hawliau wedi eu hildio a'u trosglwyddo i berchenogaeth gyhoeddus.

C. Pa ddelweddau y caniateir i mi eu defnyddio wrth addysgu?

Ateb: Er ei bod yn hawdd iawn i lawrlwytho delweddau oddi ar y Rhyngrwyd a'u cynnwys yn eich cyflwyniadau, bydd y delweddau hyn bron yn sicr dan hawlfraint ac, oni bai bod y ddelwedd ei hun yn eiddo i chi, ni fyddem yn argymell i chi ddefnyddio delweddau a gymerwyd o'r rhyngrwyd yn eich darlithoedd a recordir. Mae gwybodaeth bellach am ffynonellau delweddau addas i'w chael yma Mae enghreifftiau o ffyrdd y gellwch ddefnyddio delweddau'n gyfreithiol yn eich darlithoedd a recordir yn cynnwys: • Defnyddio delweddau lle mae'r hawlfraint wedi dod i ben (e.e. gweithiau yn y parth cyhoeddus) • Defnyddio delweddau a drwyddedwyd dan drwydded Creative Commons (CC) - mae holl drwyddedau CC yn golygu bod rhaid cydnabod perchen yr hawlfraint ac fe all fod cyfyngiadau eraill ar eu defnyddio • Defnyddio delweddau a gymerwyd o Adnoddau Addysgol Agored • Creu eich delweddau eich hun, tynnu eich lluniau eich hun • Cael caniatâd i'w defnyddio gan ddeiliad yr hawlfraint. • Defnyddio delweddau sydd wedi eu heithrio o hawlfraint, megis 'dyfyniad, beirniadaeth ac adolygiad' neu 'enghraifft i hyfforddi', a chymryd yr ystyrir y defnydd yn un teg a'ch bod yn cydnabod perchen y gwaith.

C. Os wyf yn defnyddio deunydd dan hawlfraint mewn papur arholiad, ydw i'n dal i fod angen caniatâd hawlfraint?

Ateb: Mae'r eithriad yn ymwneud ag arholiadau yn y ddeddfwriaeth Hawlfraint yn caniatáu cynnwys deunydd dan hawlfraint trydydd parti mewn papurau arholiad a sgriptiau a asesir. Dylai staff fod yn ymwybodol bod angen iddynt ddefnyddio'r prawf 'delio'n deg' wrth gynnwys deunydd trydydd parti. Dyma gwestiynau allweddol i'w hystyried: Ydw i'n defnyddio mwy o'r gwaith nag sydd ei wir angen i'r diben?; Allwn i fod yn niweidio buddiannau perchen yr hawlfraint drwy atgynhyrchu eu gwaith yn y ffordd yma? Os ydych yn meddwl mai 'ydi' yw'r ateb i'r cwestiynau hyn, yna dylech ystyried gofyn am ganiatâd. Dylid cynnwys cydnabyddiaeth glir a chywir o'r ffynhonnell bob amser.

C. Oes gen i hawl i recordio rhaglenni teledu a ddarlledir a'u dangos i ddosbarth o fyfyrwyr?

Ateb: Oes. Caniateir i staff recordio rhaglenni rhydd i'w darlledu i ddibenion addysgol anfasnachol a'u dangos i fyfyrwyr dan drwydded gan yr Educational Recording Agency (ERA). Rhaid cynnwys y wybodaeth a ganlyn gyda'r holl recordiadau: dyddiad y recordiad; teitl y rhaglen; enw'r darlledwr; y geiriau "Mae'r recordiad hwn i'w ddefnyddio'n unig dan delerau'r drwydded ERA". Nid yw'r drwydded yn caniatáu addasu recordiad; er enghraifft, gwahanu delweddau oddi wrth draciau sain. Mewn rhai amgylchiadau, gall recordiadau a wnaed dan y drwydded ERA gael eu cadw yn y llyfrgell at ddefnydd myfyrwyr. Cysylltwch â'ch llyfrgellydd cefnogaeth academaidd am wybodaeth ar sut i wneud cais am recordiadau.

C. Alla i uwchlwytho i Blackboard raglen rydw i wedi ei lawrlwytho o wasanaeth ar-alw (e.e. iPlayer/4 on demand)?

Ateb: Mae gwasanaethau ar-alw yn dod dan y Drwydded ERA sy'n caniatáu gwylio'r deunydd hwn mewn dosbarthiadau a darlithoedd. Fodd bynnag, yn y rhan fwyaf o achosion, mae trydydd partïon wedi rhoi cyfyngiadau ar recordio'r deunydd hwn mewn gwirionedd ac mae'r cwmnïau darlledu wedyn wedi gorfod rhoi rheolaeth drostynt drwy warchodaeth Rheolaeth Hawliau Digidol (DRM). Gwaetha'r modd, nid oes ond ychydig o ddeunydd nad yw'n dod dan DRM ar gael (mae peth i'w gael ar 40D ac iPlayer) ac mae torri gwarchodaeth DRM yn anghyfreithlon. Os yw recordiadau'n dal i gael eu darparu gan y darlledwr, gellwch gysylltu â'r recordiad ei hun o fewn Blackboard

C. Alla i uwchlwytho pdf i Blackboard?

Ateb: Os yw'r PDF yn cynnwys nodiadau personol neu ddeunydd heb ei gyhoeddi - GELLWCH Os yw'r PDF yn cynnwys erthyglau neu benodau cyhoeddedig neu ddeunydd trydydd parti - NA ELLWCH [i uwchlwytho'r deunydd hwn mae angen i chi gysylltu â readinglists@bangor.ac.uk ]

C. Alla i uwchlwytho ffilm rydw i wedi ei phrynu ar DVD i Blackboard?

Ateb: Ni chaniateir hyn bron yn sicr heb ganiatâd penodol deiliad perthnasol yr hawliau. Mae hyn yn wir hefyd am DVDs a brynwyd gan y llyfrgell.

C. Alla i uwchlwytho rhaglen ddogfen rwyf wedi ei phrynu ar DVD i Blackboard?

Ateb: Yr un modd, oni bai iddi gael ei darparu gyda thrwydded arbennig, megis Creative Commons Licence, ni ellwch uwchlwytho'r math yma o ddeunydd heb ganiatâd deiliad yr hawliau.

C. Alla i uwchlwytho i Blackboard rhywbeth rwyf wedi'i brynu o iTunes neu gyffelyb?

Ateb: Na ellwch. Ond gellwch chwarae cerddoriaeth mewn darlith, seminar neu diwtorial a chymryd bod eich cynulleidfa'n cynnwys myfyrwyr neu staff academaidd yn unig a bod y gerddoriaeth i ddibenion hyfforddi.

C. Alla i sganio rhai diagramau a ffotograffau, eu cynnwys yn fy nghyflwyniad PowerPoint a'u huwchlwytho i Blackboard?

Ateb: Gellir cynnwys graffiau, delweddau neu ddiagramau unigol, ond gydag unrhyw beth mwy na hynny bydd angen naill ai: a. ganiatâd penodol gan ddeiliad yr hawlfraint neu b. wneud cais i'r Gwasanaeth Llyfrgell ac Archifau i gael sganio'r deunydd dan Drwydded Sganio'r CLA. Cysylltwch â readinglists@bangor.ac.uk

C. Oes gen i hawl i sganio testun neu ddiagramau i Blackboard?

Ateb: Mae'r un egwyddorion yn berthnasol yma ag yn achos sganio deunydd i'w ddefnyddio mewn PowerPoint, fel yr amlinellwyd uchod, h.y. rydych naill ai angen caniatâd deiliad yr hawlfraint neu gael ei sganio dan delerau ac amodau'r drwydded CLA.

C. Oes gen i hawl i ddefnyddio cynnwys o YouTube ar Blackboard neu mewn darlithoedd?

Ateb: Oes, cyn belled â'ch bod yn cysylltu â'r deunydd yn gywir, naill ai drwy ddarparu'r hyperlinc neu nodi'n gywir y cod a roddir gan YouTube. Fodd bynnag, dylech osgoi cysylltu â chynnwys rydych yn amau sydd wedi cael eu uwchlwytho'n anghyfreithlon i YouTube (e.e. mae ansawdd amheus rhaglenni newydd yn arwydd o gopïo anghyfreithlon). Os gellwch gyfiawnhau'r eithriad "enghraifft ar gyfer hyfforddi" mewn cyfraith hawlfraint, yna nid oes arnoch angen caniatâd i ddefnyddio'r clipiau lle maent o fewn VLE diogel. Er mwyn i'r eithriad "enghraifft ar gyfer hyfforddi" fod yn berthnasol, mae'n rhaid i'r clipiau fideo gael eu defnyddio fel a ganlyn: • I egluro pwynt (nid dim ond er mwyn effaith esthetig i wneud i'r gwaith edrych yn dda) • Defnydd anfasnachol • Delio'n deg (ddim yn cystadlu â deiliad yr hawliau) • Rhoi cydnabyddiaeth ddigonol i'r awdur Nid yw'r term 'enghreifftiol' yn cael ei ddiffinio. Fodd bynnag, mae'n debygol o gael ei ddehongli i olygu copi o glip fideo y gellir ei ddefnyddio i egluro neu gadarnhau pwynt addysgu, ond na ellir ei gopïo'n unig i ddibenion esthetig i wneud i gyflwyniad edrych yn fwy deniadol. (Am fwy o wybodaeth am yr eithriad hon, gweler: http://copyrightuser.org/topics/education/)

C. Oes gen i hawl i ddangos clipiau o wasanaethau ar-alw, megis BBC iPlayer a 4oD mewn darlithoedd a seminarau?

Ateb: Oes, a chymryd bod y clipiau i ddibenion addysgol yn hytrach nag adloniadol.

C. Oes gen i hawl i ddangos ffilmiau a rhaglenni teledu mewn darlithoedd a seminarau?

Ateb: Oes, cyn belled â'u bod yn cael eu dangos i ddibenion addysgol yn unig (h.y. nid fel adloniant) i gynulleidfa o staff dysgu a myfyrwyr.

C. Ydw i angen caniatâd i ddefnyddio delweddau mewn ffilm fer?

Ateb: Os nad yw'r delweddau wedi eu trwyddedu i'w hailddefnyddio, yna bydd arnoch angen cael caniatâd gan berchen yr hawlfraint / y ffotograffydd cyn eu defnyddio yn y ffilm. Yr unig eithriad i'r rheol hon yw os yw'r ffilm yn cael ei gwneud i ddibenion arholi ac asesu.

C. Oes gen i hawl i ddosbarthu 'pecynnau astudio' i fyfyrwyr ar fodiwl neilltuol?

Ateb: Oes, gellwch ddosbarthu 'pecynnau astudio' printiedig, yn cynnwys rhannau o lyfrau neu gyfnodolion, i fyfyrwyr ar unrhyw fodiwl. Rhaid i'r darnau beidio â bod dros y cyfyngiadau penodedig o ran copïo. Sylwer na ddylech greu mwy o gopïau o'r pecyn nag sydd yna o fyfyrwyr wedi'u cofrestru ar fodiwl penodol. Daw hyn dan y Drwydded CLA ac ni ellir dadlau fel arall ei fod yn 'ddelio'n deg'. Gellir ychwanegu copïau digidol (dogfennau wedi'u sganio neu ddogfennau digidol gwreiddiol) at restr ddarllen. I drefnu hyn cysylltwch â readinglists@bangor.ac.uk readinglists@bangor.ac.uk

C. Oes gen i hawl i ddosbarthu 'pecynnau astudio' i Ddysgwyr o Bell?

Ateb: Oes. Mae Dysgwyr o Bell hefyd yn dod dan y Drwydded CLA erbyn hyn.

C. Oes gen i hawl i gynnwys erthyglau o bapurau newydd mewn 'pecynnau astudio'?

Ateb: Oes, ond dim mwy na 250 o gopïau. Dylid nodi teitl y papur newydd a'i ddyddiad cyhoeddi yn glir, ynghyd â datganiad ei fod wedi ei gopïo dan delerau'r Drwydded NLA. Gellir darparu copïau hefyd i fyfyrwyr sydd wedi cofrestru ar gwrs.

C. Oes gen i hawl i gopïo a dosbarthu i fy myfyrwyr rannau o lyfr/cyfnodolyn sy'n eiddo i mi ond nad yw yn llyfrgell y brifysgol?

Ateb: Oes. Fodd bynnag, dylech hefyd gadw mewn cof y ffaith nad yw'r drwydded CLA yn hollgynhwysol. Fe'ch cynghorir i gynnwys y math hwn o ddeunydd yn eich rhestrau darllen, fel y gall y llyfrgell wneud gwiriadau hawlfraint perthnasol ar eich rhan. Cysylltwch â readinglists@bangor.ac.uk

C. Oes gen i hawl i ganiatáu i fyfyrwyr ddefnyddio yn y llyfrgell waith rwyf wedi'i greu fy hun a heb ei gyhoeddi?

Ateb: Oes - os ydych yn sicr mai chi yw'r unig ddeiliad hawlfraint ac nad oes unrhyw ran o'r hawlfraint wedi'i drosglwyddo i unrhyw gyhoeddwr. Os yw eich gwaith mewn fformat digidol, gellwch ei uwchlwytho i Blackboard gyda chyfarwyddiadau clir i fyfyrwyr ynghylch faint o'r gwreiddiol y gallant ei gopïo a'i bastio neu ei argraffu.

C. Alla i lungopïo cymaint ag rwyf ei eisiau o erthygl/llyfr os mai fi yw'r awdur?

Ateb: Mae copïo dan yr amgylchiadau hyn yn dibynnu beth wnaethoch ei lofnodi adeg cyhoeddi'r gwaith. Mewn llawer achos byddwch wedi trosglwyddo eich perchenogaeth dros yr hawlfraint i'r cyhoeddwr. Y cyhoeddwr wedyn yw perchen yr hawliau ac ef a all roi caniatâd i wneud copïau tu hwnt i'r hyn a ganiateir dan y gyfraith neu drwydded. Fe all godi tâl am hynny. Os nad ydych wedi llofnodi unrhyw beth, dylech ragdybio serch hynny mai gan y cyhoeddwr y mae hawlfraint erthygl mewn cyfnodolyn nes byddwch wedi profi i'r gwrthwyneb.

C. Alla i gyfieithu fy ngwaith?

Ateb: Os yw eich gwaith wedi'i gyhoeddi, efallai eich bod wedi trosglwyddo perchenogaeth dros eich hawliau cyfieithu i'r cyhoeddwr. Bydd angen i chi weld beth sydd yn eich contract neu gysylltu â'r cyhoeddwr. Os na chafodd eich gwaith erioed ei gyhoeddi ac mai chi yw'r unig berchen hawlfraint, yna mae gennych hawl i'w gyhoeddi yn yr iaith/ieithoedd o'ch dewis. Efallai yr hoffech ystyried gofyn i'ch cyhoeddwr ganiatáu i chi gadw eich hawliau cyfieithu yn y dyfodol.

C. Lle gallaf gael mwy o wybodaeth am Hawlfraint?

Ateb: Copyright Training for University Lecturers, cwrs ar-lein ymarferol byr

Copyright Licensing Agency (CLA) Higher Education Licence

Nine things you need to know about copyright: A good practice guide for administrators, librarians and academics.

Copyright: the Examination Exception

Creative Commons

Intellectual property – guidance regarding exceptions to copyright

 

chat loading...