Defnyddio Caniatâd Trydydd Parti – Canllawiau Arfer Gorau

Mae hawlfraint yn faes cymhleth, a chynhyrchwyd y tudalennau gwe canlynol fel arweiniad i staff a myfyrwyr, ac ni fwriedir iddynt gymryd lle cyngor cyfreithiol. Nid yw unigolion na sefydliadau academaidd wedi’u heithrio o’r deddfau hyn, a gall torri unrhyw un ohonynt arwain at gymryd camau cyfreithiol.

Mae angen rhoi sylw arbennig i ganiatâd trydydd parti gydag unrhyw waith a gyflwynir ar ffurf electronig. Golyga hyn unrhyw ddeunydd a gynhyrchir gan awdur neu grëwr arall gan fod ganddynt hawliau eiddo deallusol sy’n gyfreithiol rwymol. Mae’r diogelwch hwn yn awtomatig, ac mae copïo unrhyw beth heb ganiatâd yn anghyfreithlon. Ceir camsyniad cyffredin ei fod yn ddigon cydnabod a chyfeirnodi, ond nid yw hyn yn wir bob amser.

Beth alla’i ei ailddefnyddio heb ganiatâd?

Ceir eithriadau sy’n caniatáu defnyddio gwaith hawlfraint o fewn amodau a chyfyngiadau penodol, er enghraifft; defnyddio dyfyniad byr ar gyfer ymchwil nad yw’n fasnachol ac astudiaeth breifat (Eithriadau Delio Teg) – neu i ganiatáu ar gyfer beirniadaeth neu adolygiad. Fodd bynnag, rhaid cydnabod pob ffynhonnell yn llawn ac yn gywir. Os oes gennych unrhyw amheuon, gofynnwch am ganiatâd.

Bydd rhai perchnogion hawlfraint yn caniatáu rhai mathau o ddefnydd; mae bob amser yn werth gwirio’r datganiad ar hawlfraint yn y cyfnodolyn, ar dudalen deitl y llyfr neu edrych ar unrhyw gyfyngiadau ar y wefan. Ymhob achos mae’n rhaid i chi gydnabod y ffynhonnell.

Ar gyfer beth ydw i angen caniatâd?

Ar gyfer dyfyniad helaethach, unrhyw fath o ddelwedd (lluniau, delweddau graffig, mapiau, tablau) deunydd a gyhoeddir ar y rhyngrwyd, gwaith heb ei gyhoeddi a hefyd unrhyw gerddoriaeth. Ceir camsyniad cyffredin bod deunydd sydd ar gael yn gyhoeddus ar y we yn rhydd i’w ddefnyddio – mae deddfau hawlfraint yn berthnasol. Nid yw Eiddo Cyhoeddus yr un fath ag ‘ar gael yn gyhoeddus’.

Sut ydw i’n cael caniatâd?

Gall y broses yma gymryd peth amser, ac mae’n hanfodol gofyn caniatâd mor fuan ag sy’n bosibl. Man cychwyn da fel rheol yw’r cyhoeddwr. Mae perchennog hawlfraint ar gyfer delweddau fel rheol wedi’i leoli ar y ddelwedd neu wrthi, neu’n cael ei gydnabod yn y man cychwyn. Y mae hefyd yn werth gwirio gwefan cysylltiadau hawlfraint WATCH. Am fwy o wybodaeth am gael hyd i berchnogion hawlfraint, edrychwch ar wefan yr IPO.

Os ydych yn ei chael yn anodd dod o hyd i’r perchennog, cysylltwch â’ch goruchwyliwr am gymorth ac arweiniad.

Mae gennym dempled i ofyn am ganiatâd y gellir ei defnyddio: [Word] [pdf]

Beth os na roddir caniatâd?

Os na ellwch chi ddod o hyd i berchennog yr hawlfraint, neu os na chewch chi ateb (rhaid cadw cofnod o’r ymdrechion yn yr achosion hyn) neu os gwrthodir rhoi caniatâd, gellwch dynnu’r darn a naill ai rhoi cyfeiriad yn ei le, neu leihau’r darn er mwyn ei ystyried yn ‘ddelio teg’.

Fel myfyrwyr prifysgol Bangor, tra gofynnwn i chi wneud yr ymdrechion gorau i geisio caniatâd am ddeunydd hawlfraint trydydd parti, ni fydd methu â sicrhau caniatâd yn effeithio ar farcio’r gwaith. Fodd bynnag, heb y caniatâd sy’n ofynnol, ni ellir gwneud eich gwaith ar gael i’r cyhoedd yn y storfa. Cofiwch y dylid cyfeirnodi a chydnabod pob ffynhonnell a ddefnyddir mewn gwaith a gyflwynir, a’u cydnabod yn y modd priodol, p’un a geir caniatâd i’w defnyddio neu beidio. Llên-ladrad yw peidio â chyfeirnodi a chydnabod ffynonellau, a bydd hynny’n arwain at gymryd camau yn unol â Threfn y Brifysgol ar Ymarfer Annheg.