Diweddariad Coronafeirws (COVID-19)

Modiwl QCL-1145:
Disgrifio'r Gymraeg

Ffeithiau’r Modiwl

Rhedir gan School of Languages, Literatures and Linguistics

20 Credyd neu 10 Credyd ECTS

Semester 2

Trefnydd: Dr Laura Arman

Amcanion cyffredinol

Mae’r modiwl hwn yn cyflwyno myfyrwyr i gysyniadau craidd sy’n ymwneud â strwythur ieithyddol Cymraeg Cyfoes. Gan ganolbwyntio ar agweddau mwyaf nodweddiadol Cymraeg llafar, bydd myfyrwyr yn edrych ar y system sain (seineg a ffonoleg), y system ramadegol (cystrawen, trefn geiriau), y ffordd y mae geiriau Cymraeg yn cael eu dosbarthu (rhannau ymadrodd), trefn fewnol geiriau (morffoleg), a’r geiriau eu hunain (geirfa). Bydd myfyrwyr hefyd yn ystyried y berthynas rhwng y Gymraeg ac ieithoedd eraill a theuluoedd iaith eraill, gan archwilio beth sy’n gwneud Cymraeg yn debyg i, neu’n wahanol i, ieithoedd cyfarwydd eraill, fel Saesneg, o safbwynt ramadegol. Mae'r modiwl hefyd yn ystyried os a sut ydy'r Saesneg yn effeithio ar ramadeg Cymraeg cyfoes, a'r ffyrdd y mae siaradwyr dwyieithog yn defnyddio Cymraeg a Saesneg yn yr un sgwrs (sef cyfnewid cod).

Amcanion:
1. Dysgu am agweddau gramadegol mwyaf pwysig Cymraeg Cyfoes, gan gynnwys seineg, ffonoleg, morffoleg, gramadeg a’r eirfa.
2. Gallu adnabod, enwi a dadansoddi agweddau ieithyddol mwyaf amlwg o’r Gymraeg mewn enghreifftiau ysgrifenedig a llafar o Gymraeg Cyfoes.
3. Dysgu am y berthynas rhwng y Gymraeg ag ieithoedd a theuluoedd iaith eraill.
4. Dysgu am y gwahaniaethau a’r tebygrwyddau mwyaf amlwg rhwng y Gymraeg ag ieithoedd cyfarwydd eraill.
5. Dysgu am y ffyrdd y mae Cymraeg yn cael ei effeithio gan y Saesneg ac am gyfnewid cod rhwng y ddwy iaith.

Cynnwys cwrs

Bydd myfyrwyr yn dysgu am bynciau fel y rhai canlynol:

  1. Rhannau ymadrodd y Gymraeg
  2. Trefn geiriau'r Gymraeg
  3. Morffoleg y Gymraeg
  4. Seineg a ffonoleg y Gymraeg
  5. Dylanwad y Saesneg ar ramadeg y Gymraeg
  6. Gramadeg cyfnewid cod yn y cyd-destun Cymraeg
  7. Mynegi amser yng ngramadeg y Gymraeg
  8. Gramadeg tafodieithoedd y Gymraeg

Meini Prawf

trothwy

Gradd D: Gafael sylfaenol ar nodweddion ieithyddol craidd yr iaith Gymraeg. Gallu cyfyngedig i adnabod rhai o’r nodweddion hyn mewn testunau llafar ac ysgrifenedig. Gallu cyfyngedig i gymharu nodweddion amlwg o ramadeg y Gymraeg gyda gramadeg ieithoedd eraill. Yn arddangos lefel sylfaenol o allu mewn trawsgrifio seiniau Cymraeg gan ddefnyddio symbolau seinegol. Yn arddangos gwybodaeth sylfaenol cyfyngedig o’r ffyrdd y mae nodweddion ieithyddol o’r Gymraeg wedi newid yn y gorffennol a sut y gall y strwythur newid yn y dyfodol. Yn gwneud defnydd sylfaenol o arddull ysgrifennu academaidd ac yn arddangos gallu cyfyngedig mewn cyflwyno syniadau perthnasol a chysyniadau mewn ffurf ysgrifenedig neu ar lafar.

da

Gradd B: Gafael dda ar nodweddion ieithyddol craidd yr iaith Gymraeg. Gallu adnabod rhai o’r nodweddion hyn mewn testunau llafar ac ysgrifenedig. Gallu cymharu nodweddion amlwg o ramadeg y Gymraeg gyda gramadeg ieithoedd eraill. Yn arddangos gallu mewn trawsgrifio seiniau Cymraeg gan ddefnyddio symbolau seinegol. Yn arddangos gwybodaeth sylfaenol o’r ffyrdd y mae nodweddion ieithyddol o’r Gymraeg wedi newid yn y gorffennol a sut y gall y strwythur newid yn y dyfodol. Yn gwneud defnydd da o arddull ysgrifennu academaidd ac yn arddangos gallu mewn cyflwyno syniadau perthnasol a chysyniadau mewn ffurf ysgrifenedig neu ar lafar.

ardderchog

Gradd A: Gafael ardderchog ar nodweddion ieithyddol craidd yr iaith Gymraeg. Gallu uchel i adnabod rhai o’r nodweddion hyn mewn testunau llafar ac ysgrifenedig. Gallu uchel i gymharu nodweddion amlwg o ramadeg y Gymraeg gyda gramadeg ieithoedd eraill. Yn arddangos lefel uchel o allu mewn trawsgrifio seiniau Cymraeg gan ddefnyddio symbolau seinegol. Yn arddangos gwybodaeth sylfaenol eang o’r ffyrdd y mae nodweddion ieithyddol o’r Gymraeg wedi newid yn y gorffennol a sut y gall y strwythur newid yn y dyfodol. Yn gwneud defnydd ardderchog o arddull ysgrifennu academaidd ac yn arddangos gallu uchel mewn cyflwyno syniadau perthnasol a chysyniadau mewn ffurf ysgrifenedig neu ar lafar.

Canlyniad dysgu

  1. Bydd myfyrwyr yn ennyn dealltwriaeth sylfaenol o agweddau gramadegol mwyaf pwysig Cymraeg Cyfoes, gan gynnwys seineg, ffonoleg, morffoleg, gramadeg a geirfa.

  2. Bydd myfyrwyr yn gallu adnabod, enwi a dadansoddi agweddau ieithyddol mwyaf amlwg o’r Gymraeg mewn enghreifftiau ysgrifenedig a llafar o Gymraeg Cyfoes.

  3. Bydd myfyrwyr yn gallu dangos dealltwriaeth o’r berthynas rhwng y Gymraeg ag ieithoedd a theuluoedd iaith eraill.

  4. Bydd myfyrwyr yn gallu dangos dealltwriaeth o’r gwahaniaethau a’r tebygrwyddau mwyaf amlwg rhwng y Gymraeg ag ieithoedd cyfarwydd eraill.

  5. Bydd myfyrwyr yn gallu dangos gwybodaeth o ffyrdd y mae Cymraeg yn newid ar hyn o bryd (neu’n ymddangos fel ei bod yn newid).

Dulliau asesu

Math Enw Disgrifiad Pwysau
ARHOLIAD Arholiad ar-lein

Arholiad ar-lein ar Blackboard lle bydd angen i chi ddisgrifio nodweddion o ramadeg yr iaith Gymraeg gyfoes.

40
TRAETHAWD Traethawd

Cwestiynau traethawd ar ramadeg y Gymraeg yn seiliedig ar yr hyn a ddysgwyd yn ystod y modiwl.

60

Strategaeth addysgu a dysgu

Oriau
Lecture

Darlith 2 awr bob wythnos (11 wythnosau)

22
Seminar

Seminar 1 awr bob pythefnos

5
Private study

Yn eu hamser eu hun, disgwylir i fyfyrwyr wneud darllen pellach, i fynd drwy'r deunyddiadu a drafodwyd yn y dosbarth ac i wneud ymchwil pellach ar y pynciau, ac i baratoi aseiniadau.

149
Private study

Darllen penodol - bydd myfyrwyr yn derbyn darlleniadau angenrheidiol bob wythnos (o tua 2 awr) ar bwnc darlith yr wythnos honno (bydd rhai mewn Cymraeg a rhai mewn Saesneg).

22
Tutorial

Anogir myfyrwyr i weld eu darlithydd ar sail un-i-un yn ystod eu horiau swyddfa sy'n cael eu hysbysebu (neu drwy apwyntiad) er mwyn trafod materion sy'n ymwneud â chynnwys y modiwl, i gael eglurhad ar bynciau a hrafodaethau, ac i drafod adborth ar aseiniadau ac ymarferion dosbarth.

2

Sgiliau Trosglwyddadwy

  • Llythrennedd - Medrusrwydd mewn darllen ac ysgrifennu drwy amrywiaeth o gyfryngau
  • Defnyddio cyfrifiaduron - Medrusrwydd wrth ddefnyddio ystod o feddalwedd cyfrifiadurol
  • Hunanreolaeth - Gallu gweithio mewn ffordd effeithlon, prydlon a threfnus. Gallu edrych ar ganlyniadau tasgau a digwyddiadau, a barnu lefelau o ansawdd a phwysigrwydd
  • Archwilio - Gallu ymchwilio ac ystyried dewisiadau eraill
  • Adalw gwybodaeth - Gallu mynd at wahanol ac amrywiol ffynonellau gwybodaeth
  • Sgiliau Rhyngbersonol - Gallu gofyn cwestiynau, gwrando'n astud ar atebion a'u harchwilio
  • Dadansoddi Beirniadol & Datrys Problem - Gallu dadelfennu a dadansoddi problemau neu sefyllfaoedd cymhleth. Gallu canfod atebion i broblemau drwy ddadansoddiadau ac archwilio posibiliadau
  • Cyflwyniad - Gallu cyflwyno gwybodaeth ac esboniadau yn glir i gynulleidfa. Trwy gyfryngau ysgrifenedig neu ar lafar yn glir a hyderus.
  • Gwaith Tîm - Gallu cydweithio'n adeiladol ag eraill ar dasg gyffredin, ac/neu fod yn rhan o dîm gweithio o ddydd i ddydd
  • Dadl - Gallu cyflwyno, trafod a chyfiawnhau barn neu lwybr gweithredu, naill ai gydag unigolyn neu mewn grwˆp ehangach

Sgiliau pwnc penodol

  • Understanding of the nature of bi/multilingualism - students will demonstrate familiarity with phenomena and findings relating to the nature of bilingual and multilingual individuals and communities.
  • Writing & scholarly conventions - students will be able to present data, argumentation, findings and references in written form in keeping with the conventions current in language science and English language studies.
  • Analysis & interpretation skills - students will be able to analyse, interpret data accurately, and draw appropriate conclusions based on the application of appropriate analytic and theoretical frameworks available in linguistics and English language studies.
  • Evaluation & reflection - students will be able to critically evaluate a particular position, viewpoint or argument in relation to a specific area of investigation. They will be able to reflect on the efficacy of a particular approach, practice or performance, and moderate these as a consequence in order to achieve specific goals.
  • Effective communication - students will develop the ability to communicate effectively, appropriately and confidently, in a range of contexts, to different audience types, and making use of a range of supporting materials
  • Learning to learn - students will learn to reflect, modify and improve their learning strategies
  • Awareness of and appreciation for linguistic and cultural differences - students will develop an awareness of and an appreciation for the range and nature of linguistic and cultural diversity
  • Understanding of the nature and organization of language - students will demonstrate familiarity with observations and findings relating to various aspects of linguistic phenomena and organization.
  • Understanding the nature of commonalities and differences across languages - students will demonstrate familiarity with phenomena and findings relating to universals and diversity exhibited by and across languages.
  • Knowledge of the nature of language origins, change and use - students will demonstrate familiarity with phenomena and findings relating to the nature of language origins, the way language changes, and factors involved in and affecting language use.

Adnoddau

Rhagofynion a Chydofynion

Cyrsiau sy’n cynnwys y modiwl hwn

Gorfodol mewn cyrsiau:

Opsiynol mewn cyrsiau: