Cerddoriaeth llawysgrif Robert ap Huw

Mae un o’r canghennau amlycaf o waith y Ganolfan mewn cerddoriaeth gynnar, a gyd-drefnir gan Paul Whittaker a Sally Harper, yn canolbwyntio ar gerdd dant yr oesoedd canol. Y brif ffynhonnell o gerdd dant yw’r casgliad canoloesol diweddar o gerddoriaeth delyn a geir yn ‘Llawysgrif Robert ap Huw’ (Llawysgrif Ychwanegol y Llyfrgell Brydeinig, rhif 14905), a gopïwyd tua 1613, ond sy’n cynnwys stoc lawer cynharach. Dyma un o ffynonellau allweddol cerddoriaeth Gymreig gynnar: ers amser maith, mae wedi ennyn diddordeb ysgolheigion ar raddfa fawr (yn cynnwys Carl Dolmetsch a Thurston Dart) a pherfformwyr (yn cynnwys Osian Ellis). Yn y blynyddoedd a fu, mae CAUCC wedi arwain datblygiad arwyddocaol yn nealltwriaeth y llawysgrif, ei thabl nodiant unigryw a chlir, a’r materion cysylltiedig â pherfformiad yn sgil hynny. Dim ond un copi arall o’r 19eg ganrif o ffynhonnell gyffelyb sydd wedi goroesi.

Gweler isod er mwyn ddarllen traethawd pwysig Paul Whittaker, 'British Museum, Additional MS 14905; An Interpretation and Re-examination of the Music and Text' (1974).

Caveat                                            Appendix1

ContentsandIntro                             Appendix2

Chapter1                                         Appendix3

Chapter2                                         Bibliography

Chapter3

Chapter4

 

Hyd yma, mae’r Ganolfan wedi cynnal dau symposiwm arbenigol ar y llawysgrif hon (ym 1995 ac yn 2005), a’r cyntaf ohonynt yn arwain at rifyn arbennig o’r cylchgrawn Hanes Cerddoriaeth Cymru, yn dwyn y teitl Astudiaethau Robert ap Huw (Robert ap Huw Studies). Mae hwn yn cynnwys archwiliadau o hanes y llawysgrif, ei chynnwys, cyfansoddwyr a thechneg cyfansoddi gysylltiedig, a’r traddodiad llafar a chlywedol y mae’r gerddoriaeth yn perthyn iddo. Mae astudiaethau pellach ar agweddau ar y llawysgrif a’r traddodiad cysylltiedig ar gael mewn rhifynnau dilynol o Hanes Cerddoriaeth Cymru.

Mae ysgolheigion a pherfformwyr eraill sydd â chyswllt agos â’r  gangen hon o waith y Ganolfan ar gronfa Robert ap Huw yn cynnwys y telynor cynnar William Taylor, y crythor Robert Evans o Fragod, a’r telynor Gwyddelig Paul Dooley (y mae ei wefan ei hun hefyd yn cynnwys gwybodaeth ddefnyddiol am agweddau ar y llawysgrif). Mae CUACC hefyd yn cefnogi’n gryf waith yr ymchwilwyr annibynnol Bethan Miles a Peter Greenhill, y gellir darllen eu theses pwysig yn Archif y Ganolfan. Delwedd yn dangos ffynhonell theoretig

Mae CUACC hefyd wedi rhoi cychwyn ar broject cyfredol ar agweddau ehangach ar gerdd dant a’r ffynonellau theoretig cysylltiedig, gyda golwg ar gyd-gasglu’r deunyddiau amrywiol ar gyfer argraffiad â thestun cyfochrog.