Archif Newyddion: Mehefin 2018

Lansio partneriaeth arloesol Addysg Athrawon yng Ngogledd Cymru

Mae Prifysgol Bangor a Phrifysgol Caer yn hynod falch o'r cyhoeddiad heddiw bod Llywodraeth Cymru wedi achredu eu cyrsiau newydd arfaethedig ar gyfer Addysg Gychwynnol Athrawon, a gaiff eu cyflwyno o 2019 ymlaen.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Mehefin 2018

Why we explored an undisturbed rainforest hidden on top of an African mountain

Dyma erthygl yn Saesneg gan Simon Willcock, Darlithydd mewn Daearyddiaeth Amgylcheddol yn yr Ysgol Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth Phil Platts, o Brifysgol Efrog sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Mehefin 2018

Cyhoeddi’r gwerslyfr cyntaf ar Ynni Morol Adnewyddadwy

Mae ffynhonnell bosib o ynni yn ein hamgylchynu – y môr – sy’n adnodd naturiol enfawr sydd â’r potensial i ddiwallu angen y byd am drydan sawl gwaith drosodd.

Gyda buddsoddiadau diweddar mewn ymchwil a datblygu, ac ymchwil academaidd ym maes ynni morol adnewyddadwy, fe’i hystyriwyd yn amserol i gynhyrchu gwerslyfr ar sylfaeni astudiaeth o’r pwnc.

Gwerslyfr gan yr arbenigwr ar ynni morol ym Mhrifysgol Bangor, Dr Simon Neill, mewn cydweithrediad â Dr Reza Hashemi ym Mhrifysgol Rhode Island, yw’r cyntaf felly, i’w cyhoeddi yn y maes newydd hwn.

Dyddiad cyhoeddi: 28 Mehefin 2018

Athro Cymraeg yn ennill Gwobr Barn y Bobl

Mae cyfrol o farddoniaeth gan Athro yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Bangor wedi ennill Gwobr Barn y Bobl 2018 yn ystod seremoni fawreddog Gwobrau Llyfr y Flwyddyn eleni.

Gosodwyd Caeth a Rhydd, sef cyfrol gyntaf yr Athro Lynch, ar y rhestr Fer ar gyfer Barddoniaeth.  Cwblhaodd y gyfrol yn ystod cyfnod sabothol yn Adran Ieithoedd a Llenyddiaethau Celtaidd Prifysgol Harvard yn yr UDA.

Dyddiad cyhoeddi: 27 Mehefin 2018

Gwelwyd bod rhwystrau sylweddol yn atal diagnosis prydlon o ddementia a mynediad at gefnogaeth ôl-ddiagnostig mewn pum gwlad yn Ewrop

Yn ôl adroddiad a gyflwynwyd heddiw yn Senedd Ewrop mae rhwystrau arwyddocaol sy'n atal diagnosis prydlon o’r clefyd Alzheimer wedi'u gweld ledled Ewrop.

Cynhaliwyd yr astudiaeth, a ariennir gan Alzheimer Europe, mewn pum gwlad dan arweiniad yr Athro Bob Woods o Goleg Gwyddorau Gofal Iechyd Prifysgol Bangor. Dyma oedd canfyddiadau'r astudiaeth:

Dyddiad cyhoeddi: 26 Mehefin 2018

Dau yn cynrychioli Bangor yng ngystadleuaeth Entrepreneuriaeth Santander

Mae gan Prifysgol Bangor gynrychiolaeth dda yn rownd gynderfynol Gwobrau Entrepreneuriaeth Prifysgolion Santander 2018, sydd yn cael ei chynnal ym Mhrifysgol Strathclyde ar 26 Mehefin.

Wedi eu dethol drwy gystadleuaeth ymhlith graddedigion a myfyrwyr sydd eto i raddio o’r Brifysgol, mae Tim Hunt a Joe Perkins ymhlith 20 entrepreneur sydd eisoes wedi ennill cymal arall yn y gystadleuaeth. Bydd y ddau yn ceisio ‘gwerthu’ eu syniad busnes er mwyn ceisio lle yn y ffeinal rhanbarthol.

Dyddiad cyhoeddi: 22 Mehefin 2018

We're working on a more accurate pollen forecasting system using plant DNA

Dyma erthygl yn Saesneg gan Athro Simon Creer a Georgina Brennan o’r Ysgol Gwyddorau Biolegol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 21 Mehefin 2018

Gwyddonwyr o Fangor yn teithio i Periw i ymchwilio i fywyd yn yr awyr denau

Mae mynyddoedd yn mynd â'n hanadl i ffwrdd yn llythrennol, nid yn unig oherwydd y tirweddau dramatig a diwylliannau nodedig, ond oherwydd fod pob anadliad a gymerwn yn uchel i fyny yn cynnwys llai o ocsigen (a elwir yn hypocsia).  Mae hypocsia'n rhoi straen sylweddol ar yr ysgyfaint, y gwaed, y galon a'r pibelli gwaed wrth iddynt weithio gyda'i gilydd i ddiwallu angen y corff am ocsigen.  Mae gan ymchwilwyr o'r Ysgol Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer (Grŵp Ymchwil Eithafion) ym Mhrifysgol Bangor ddiddordeb arbennig mewn deall sut mae pobl yn ymaddasu i fywyd mewn awyr denau.

Dyddiad cyhoeddi: 20 Mehefin 2018

Gŵyl Treborth yn codi dros £17,000 i Sophie

Croesawodd Gardd Fotaneg Treborth Ŵyl Gerdd Draig Beats yn ddiweddar, er mwyn codi arian ar gyfer addasiadau angenrheidiol i gartref Sophie Williams. Roedd Sophie yn ddarlithydd ym Mhrifysgol Bangor ac yn gadwraethwr angerddol, ond mae hi wedi’i pharlysu ar ôl dal haint feirol yr ymennydd, Enceffalitis Japaneaidd, dair blynedd yn ôl wrth gynnal ymchwil yn Tsieina.

Dyddiad cyhoeddi: 20 Mehefin 2018

Investigation gets underway over Carl Sargeant tragedy and Welsh first minister

Dyma erthygl yn Saesneg gan Stephen Clear o Ysgol y Gyfraith sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 20 Mehefin 2018

Taith ymchwil ‘unwaith mewn bywyd’ i’r fforestydd glaw

Chwe diwrnod ar ôl iddo briodi, roedd y darlithydd Simon Willcock yn pacio’i fagiau ac yn gadael ei wraig am daith ‘unwaith mewn bywyd’ i ‘fyd coll’, sef fforest law ddiarffordd ar ben allfrigiad o 
greigiau folcanig ym Mozambique.

Ag yntau bellach yn ddarlithydd Daearyddiaeth Amgylcheddol ym Mhrifysgol Bangor, ers cyfnod ei Ddoethuriaeth mae Simon wedi gweithio gyda rhwydwaith o wyddonwyr blaenllaw sydd yn ymddiddori mewn, ymysg pethau eraill, fforestydd glaw pellennig di-ymyrryd

Dyddiad cyhoeddi: 19 Mehefin 2018

Cynhadledd Ryngwladol Sefydliad Confucius

Bu cynhadledd ryngwladol gyntaf Sefydliad Confucius Prifysgol Bangor yn llwyddiant ysgubol. 

Dyddiad cyhoeddi: 15 Mehefin 2018

Eight bedtime stories to read to children of all ages

Dyma erthygl yn Saesneg gan Yr Athro Raluca Radulescu, a Dr Lisa Blower o’r Ysgol Llenyddiaeth Saesneg sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd.Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Mehefin 2018

From Salad Cream to the Severn bridge, renaming is an emotive issue

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Sarah Louise Wheeler, Darlithydd mewn Polisi Cymdeithasol (Cyfrwng Cymraeg) yn yr Ysgol Gwyddorau Cymdeithas sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd.Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 14 Mehefin 2018

Gwobr ryngwladol i wyddonydd y gwlyptir o Fangor

Mae darlithydd o Brifysgol Bangor wedi ennill gwobr ryngwladol fawr am y gwaith y mae'n ei wneud ar ddeall rhai o gynefinoedd pwysicaf y byd.

Enillodd yr Athro Chris Freeman o Brifysgol Bangor y wobr ar ôl cael enwebiadau gan wyddonwyr ledled y byd, a fu'n ei ganmol fel arweinydd yn ei faes.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Mehefin 2018

Teithiau tywys o gasgliadau celf a serameg Prifysgol Bangor

Bydd teithiau tywys yn cael eu cynnal o gwmpas Casgliadau Celf a Serameg Prifysgol Bangor ar Dydd Sadwrn 23 o Fehefin. Y bwriad ydi codi ymwybyddiaeth o’r casgliadau pwysig yma, gyda’r uchafbwyntiau yn cynnwys murlun gan Edward Povey yn Neuadd Powis, celf a serameg yng Nghoridor Ystafell Cyngor y Brifysgol a chyfle i weld a dysgu am waith celf gan artistiaid enwog fel Kyffin Williams, Brenda Chamberlain, Peter Prendergast a Frederick William Hayes.

Dyddiad cyhoeddi: 12 Mehefin 2018

Cemegwyr Ifainc yn mesur cynnwys halen mewn creision!

Bu timau o gemegwyr ifainc o ysgolion yng ngogledd a chanolbarth Cymru a’r gororau yn chwarae rôl cemegwyr dadansoddol yn gwirio cynnwys sodiwm (halen) mewn samplau o greision tortilla wrth iddynt gystadlu yn rownd derfynol ranbarthol Cystadleuaeth y Gymdeithas Gemeg Frenhinol ar gyfer Dadansoddwyr o Ysgolion ym Mhrifysgol Bangor yn ddiweddar.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Mehefin 2018

Disgyblion yn cael eu gwobrwyo am gymryd rhan mewn project Cymru gyfan

Daeth dros 150 o ddisgyblion o wyth ysgol yng ngogledd Cymru i Brifysgol Bangor i ddathlu trydedd flwyddyn lwyddiannus y project Mentora Myfyrwyr Ieithoedd Tramor Modern. Nod y project hwn, a ariennir gan Lywodraeth Cymru fel rhan o'u cynllun Dyfodol Byd-eang, yw cynyddu nifer y disgyblion sy'n astudio ieithoedd tramor modern mewn ysgolion ledled Cymru. Yr ysgolion a oedd yn bresennol oedd Tryfan, Emrys ap Iwan, Y Rhyl, Friars, Dyffryn Ogwen, Argoed, Caergybi a Glan-y-Môr.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Mehefin 2018

Gŵyl R.S. Thomas, Aberdaron a Bangor

Mae gŵyl flynyddol sydd yn dathlu gwaith y bardd, R.S. Thomas a’i wraig, yr artist Mildred ‘Elsi’ Eldridge, i’w chynnal yn ei blwyf olaf, Aberdaron, ym mhen-draw penrhyn Llŷn, ar Fehefin 29 - 1 Gorffennaf.

Mae’r Athro Tony Brown, cyd-gyfarwyddwr Canolfan Ymchwil R.S. Thomas Prifysgol Bangor wedi bod yn ymwneud â’r ŵyl ers sawl blwyddyn.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Mehefin 2018

Myfyrwyr amaethgoedwigaeth yn teithio i Indonesia

Teithiodd staff a myfyrwyr o Brifysgol Bangor i Ddwyrain Kalimantan yn Indonesia, fel rhan o gwrs maes ar y rhaglen MSc Amaethgoedwigaeth. Trefnwyd y cwrs maes gyda chymorth y project Ffrwythau Coedwig a Maeth Gwledig (FFRAN), sef menter ar y cyd rhwng Prifysgol Mulawarman a Phrifysgol Bangor. Nod y project yw pennu pa rôl y gallai ffrwythau coedwigoedd trofannol, na wneir defnydd helaeth ohonynt ar hyn o bryd, ei chwarae wrth liniaru diffyg maeth ymysg plant mewn ardaloedd gwledig. Un o brojectau Cysylltiadau Sefydliadol y Cyngor Prydeinig yw FFRAN, fel rhan o Gronfa Newton.

Dyddiad cyhoeddi: 10 Mehefin 2018

Prifysgol Bangor yn cyhoeddi enwau’r unigolion sydd i dderbyn Cymrodoriaethau er Anrhydedd

Mae Prifysgol Bangor wedi cyhoeddi enwau’r unigolion hynny sydd i dderbyn Cymrodoriaethau er Anrhydedd yn ystod seremonïau graddio’r Brifysgol eleni.

Mae’r Brifysgol yn dyfarnu Cymrodoriaethau er Anrhydedd er mwyn gwobrwyo unigolion sydd â chysylltiad â’r Brifysgol neu â Chymru, er mwyn nodi eu cyfraniad nodedig i’w meysydd penodol.

Bydd deg unigolyn yn derbyn Cymrodoriaeth eleni a bydd y cyflwyniadau yn digwydd yn ystod Wythnos Graddio’r Brifysgol, rhwng 16-20 Gorffennaf eleni.

Dyddiad cyhoeddi: 8 Mehefin 2018

Helpwch ddod â Sophie adref- stori Draig Beats

Y llynedd, penderfynodd ffrindiau Sophie Williams godi arian er mwyn addasu ei chartref er mwyn ei gwneud yn bosib iddi ddychwelyd adref i fyw am y tro cyntaf ers cael ei tharo’n wael. Bu Sophie’n wael ers iddi ddal haint feirol yr ymennydd, Enceffalitis Japaneaidd, tra’n gweithio yn Tsieina dair blynedd yn ôl.

Eu syniad ar gyfer codi arian yw cynnal gŵyl undydd, Draig Beats, gan roi cyfle i bawb oedd eisiau bod o gymorth i gydweithio.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Mehefin 2018

Llwyddiant Womenspire i Delyth Prys

Mae Pennaeth Uned Technolegau Iaith Prifysgol Bangor, Delyth Prys, wedi derbyn gwobr gan brif elusen Cymru ym maes cydraddoldeb rhwng y rhywiau, a hynny am ei gwaith arloesol ym maes technolegau ieithoedd lleiafrifol.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Mehefin 2018

Prifysgol Bangor yn helpu Mozilla gyda thechnoleg lleferydd Cymraeg

Mae Mozilla, y cwmni rhyngwladol o Galifornia sy’n gyfrifol am y porwr gwe Firefox, newydd lansio eu cynllun Common Voice amlieithog. Ar ôl cychwyn gyda Saesneg y llynedd, mae tair iaith newydd yn cael eu hychwanegu yn awr, sef y Gymraeg, Almaeneg, a Ffrangeg. Llwyddodd y Gymraeg i gyrraedd y brig oherwydd cymorth gan yr Uned Technolegau Iaith yng Nghanolfan Bedwyr, Prifysgol Bangor.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Mehefin 2018

Therapïau canser dynol yn trin crwbanod môr llawn tiwmorau yn llwyddiannus

Mae astudiaeth newydd yn dangos y gellir defnyddio therapïau a ddefnyddir i drin canserau mewn pobl yn llwyddiannus hefyd i drin tiwmorau sy'n debyg o ran eu geneteg mewn crwbanod môr.  Mewn gwirionedd, gall crwbanod ddod dros eu tiwmorau eu hunain a helpu gwyddonwyr i ddeall canserau dynol yn well.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Mehefin 2018

Ymateb i adroddiad Reid ar ymchwil ac arloesi

Yn dilyn cyhoeddi adroddiad yr Athro Graeme Reid i’r gweithgareddau ymchwil ac arloesi a ariennir gan Lywodraeth Cymru, dywedodd Dirprwy Is-Ganghellor Prifysgol Bangor, yr Athro Jo Rycroft-Malone: “Mae gan Gymru nifer o gryfderau ym meysydd ymchwil ac arloesi ac mae’n bwysig ein bod yn parhau i gefnogi meysydd o ragoriaeth, yn ogystal â datblygu meysydd newydd o arbenigedd.

Dyddiad cyhoeddi: 6 Mehefin 2018

Wythnos i’w chofio i Aelwyd JMJ yn Eisteddfod yr Urdd Brycheiniog a Maesyfed 2018

Mae Aelwyd Urdd JMJ, sef aelwyd neuadd Gymraeg Prifysgol Bangor, wedi cael Eisteddfod yr Urdd nodedig eleni, gyda’r Gadair, y Goron a gwobrau yn y prif gystadlaethau corawl yn cael eu cipio gan yr aelwyd a’i haelodau.

Dyddiad cyhoeddi: 5 Mehefin 2018

Galwadau am reolaeth wrth i Lyffantod Asiaidd fynd ati i achosi llanast ym Madagascar

Er ein bod yn gwybod am y niwed a wnaeth y llyffant cansen an-frodorol i fywyd gwyllt brodorol Awstralia, mae'n ymddangos ein bod ni, fodau dynol, wedi llwyddo i wneud yr un camgymeriad eto.

Oni bai bod mesurau rheoli cyflym yn cael eu rhoi ar waith, mae llyffant an-frodorol yn mynd i achosi llanast ym Madagascar, sy'n gartref i lawer o rywogaethau unigryw nad ydynt i'w cael ond ar yr ynys.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Mehefin 2018

Helpwch ddod â Sophie adref- stori Draig Beats

Y llynedd, penderfynodd ffrindiau Sophie Williams godi arian er mwyn addasu ei chartref er mwyn ei gwneud yn bosib iddi ddychwelyd adref i fyw am y tro cyntaf ers cael ei tharo’n wael. Bu Sophie’n wael ers iddi ddal haint feirol yr ymennydd, Enceffalitis Japaneaidd, tra’n gweithio yn Tsieina dair blynedd yn ôl.

Dyddiad cyhoeddi: 3 Mehefin 2018

Cemegwyr ifanc yn datgelu cyfrinachau ac ennill gwobrau mewn Gŵyl Gemeg

Roedd disgyblion o Ysgol Tryfan, Bangor ymysg wyth tîm o bobl ifanc 11-13 oed o bob rhan o Ogledd Cymru a wnaeth fwynhau diwrnod llawn hwyl yn y labordai Cemeg ym Mhrifysgol Bangor yn ystod Gŵyl Gemeg Salters eleni.

Dyddiad cyhoeddi: 1 Mehefin 2018

Erin Hughes yn ennill Coron Eisteddfod yr Urdd

Enillydd Coron Eisteddfod Brycheiniog a Maesyfed 2018 yw myfyrwraig Prifysgol Bangor, Erin Hughes o Ben Llŷn. Mae’n ennill am ddarn o ryddiaith ar y thema ‘Terfysg’, i ganmoliaeth uchel gan y beirniaid, Catrin Beard a Lleucu Roberts. Mae Erin, 20, yn byw yng Ngheidio, yn ardal Boduan ger Pwllheli ac yn blentyn canol o bump o blant.

Dyddiad cyhoeddi: 1 Mehefin 2018

Osian yn Ennill cadair Eisteddfod yr Urdd

Enillydd cadair Eisteddfod yr Urdd yw myfyriwr Prifysgol Bangor, Osian Owen.

Dyddiad cyhoeddi: 1 Mehefin 2018