Ymchwil newydd yn archwilio effaith gamblo ar iechyd cyhoeddus yng Nghymru

Mae gamblo problemus yn fater iechyd cyhoeddus cudd yng nghymunedau Cymru. Gall arwain at effeithiau negyddol difrifol nid yn unig ar yr unigolyn,  ond hefyd ar deuluoedd, cyfeillion a pherthnasau cymdeithasol eraill.

Bydd yr Athro Robert Rogers o Ysgol Seicoleg Prifysgol Bangor, sy’n arbenigwr ym maes gamblo problematig, yn arwain tîm  o ymchwilwyr ac yn gweithio gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru i lunio adroddiad sydd yn darparu gwybodaeth fanylach am ystod a natur y broblem yng Nghymru.

Roedd arolwg diweddar gan y Comisiwn Gamblo wedi dangos fod 1.1% o’r rhai a ymatebodd yn hapchwaraewyr problemus a bod 4% o’r ymatebwyr wrth risg o ddatblygu i fod felly. Mae hyn wedi esgor ar drafodaethau cyhoeddus ac ar bolisi ynglŷn ag effaith cymdeithasol ac ar iechyd yn sgil problemau gamblo yng Nghymru.

Meddai’r Athro Robert Rogers:  “Gall niweidiau sy’n berthnasol i gamblo ymddangos mewn ffyrdd gwahanol, fel dibyniaeth ddwys i gamblo, i niweidiau mwy eang ymysg pobl nas ystyrid yn glinigol gaeth ond sydd â phroblemau ariannol, gwaith a theuluol yn sgil eu gamblo. Gall y rhain fod yn difetha eu bywydau ac yn achosi iddynt esgeuluso perthynas, teulu neu yrfa. Gall effeithiau gamblo fod yn guddiedig, er enghraifft gall ystadegau digartrefedd guddio effeithiau gamblo, yn enwedig ymysg dynion ifanc, gan nad oes ‘rhwyd-diogelwch’ rhag digartrefedd ar eu cyfer.

Wrth ddysgu mwy am y risgiau i gymunedau gwahanol, gall yr adroddiad arwain at bolisïau ar sail gwybodaeth, gwell penderfyniadau am ddarpariaeth triniaethau, ac ymwneud â’r materion uniongyrchol neu sy’n digwydd o ganlyniad, fel iselder neu bryder; ac addysg gyhoeddus, gan sicrhau bod y neges gywir yn cyrraedd y gynulleidfa gywir.

Meddai’r Athro Mark Bellis o Iechyd Cyhoeddus Cymru:

“Rydym yn falch o weithio efo Prifysgol Bangor ar faes iechyd cyhoeddus sydd wedi derbyn ond ychydig o sylw yn y gorffennol.  Mae datblygiadau yn y diwydiant gamblo a hysbysebu perthnasol yn golygu ei fod yn bwysig ein bod deall y risgiau sy’n deillio o’r diwydiant gamblo ar iechyd cyhoeddus yng Nghymru a’n bod yn gweithio efo partneriaid er mwyn sicrhau fod pawb, ac yn enwedig y rhai sydd fwyaf wrth risg, yn cael eu gwarchod rhag niweidiau cysylltiedig.”

Bydd yr adroddiad yn cael ei gynhyrchu gan yr Athro Robert Rogers o Ysgol Seicoleg Prifysgol Bangor, Heather Wardle, o Heather Wardle Research a Dr Simon Dymond, Athro mewn Seicoleg ym Mhrifysgol Abertawe.

Dyddiad cyhoeddi: 25 Mai 2017