Darlith Gyhoeddus Flynyddol yr Archifau a Chasgliadau Arbennig

‘Miss Marple and the Marquess: piecing together the life of the 5th Marquess of Anglesey’

Lleoliad:
Darlithfa Eric Sunderland, Prif Adeilad y Brifysgol
Amser:
Dydd Mercher 24 Hydref 2018, 17:30

Yr Athro Viv Gardner

Roedd 5ed Ardalydd Môn, Henry Cyril Paget (16 Mehefin 1875 - 14 Mawrth 1905), yn gymeriad lliwgar a rhodresgar a gafodd ei eni a’i fagu i gyfoeth mawr. Boddiodd ei fympwy a’i gariad at ddillad, y theatr a dawns, ac addasu capel y teulu ym Mhlas Newydd yn theatr addurnedig, â 150 sedd, a rhoi’r enw Gaiety arno.

Gwariodd filoedd o bunnoedd ar emau, ffwr, ceir, cychod, persawr, teganau, meddyginiaethau, cŵn, ceffylaua pherfformiadau theatrig - blys a arweiniodd yn y pen draw at ei fethdaliad. Yn dilyn ei farwolaeth, cynhaliwyd Arwerthiant Mawr Môn, lle gwerthwyd miloedd o eitemau i dalu’r dyledion, o’i gasgliad gemwaith at beli ping pong.

Yn y ddarlith hon, bydd Viv Gardner yn archwilio bywyd Henry, ei rywioldeb, a’r hyn a ddigwyddodd ym Mhlas Newydd a’r gymdogaeth yn ystod ei ddeiliadaeth.

Mae Viv Gardner, Athro Emeritws ym Mhrifysgol Manceinion, yn hanesydd theatr a pherfformiad ac yn arbenigo mewn rhywedd a phob agwedd ar rywioldeb yn niwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg a dechrau’r ugeinfed ganrif.

Traddodir y ddarlith hon yn Saesneg.