Newyddion Diweddaraf

Llygredd golau arfordirol

Ydych chi erioed wedi meddwl sut y gall llygredd golau yn ein trefi arfordirol effeithio efallai ar greaduriaid y môr? 

Mae'r Ysgol Gwyddorau Eigion ym Mhrifysgol Bangor yn arwain project newydd pedair blynedd a gyllidir gan Gyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol, a fydd yn gwella ein dealltwriaeth o'r ffordd mae llygredd golau o drefi a dinasoedd arfordirol yn effeithio ar fywyd ar hyd ein glannau.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Rhagfyr 2018

Acolâd pellach i fardd nodedig

Mae Carol Rumens, Athro Ysgrifennu Creadigolyn yr Ysgol Ieithoedd, llenyddiaethau ac Ieithyddiaeth wedi ennill gwobr Michael Marks am y bamffled orau o farddoniaeth a gyhoeddwyd rhwng Medi 2017 a Medi 2018. Dyfarnwyd y Wobr ar gyfer Bezdelki/Small Things a lansiwyd yn Pontio yn y gwanwyn.

Dyddiad cyhoeddi: 14 Rhagfyr 2018

Mae cyfiawnder gweinyddol yn effeithio arnom i gyd - nawr yw'r amser i roi mwy o ystyriaeth iddo

Efallai nad ydych erioed wedi ystyried cyfiawnder gweinyddol, ond mae'n effeithio ar bob un ohonom - ac mae llawer ohono wedi'i ddatganoli yng Nghymru. Mae hyn yn golygu y gallwn fynd at gyrff penodol i geisio iawn os ydym yn anhapus gyda'r gwasanaeth a gawsom mewn ystod eang o sefyllfaoedd.

Mae Sarah Nason, Darlithydd yn y Gyfraith ym Mhrifysgol Bangor, newydd gyhoeddi adroddiad sy'n adolygu beth yw'r sefyllfa bresennol a'r camau nesaf i gyfiawnder gweinyddol yng Nghymru drwy dynnu ynghyd y penderfyniadau gweinyddol a ddatganolwyd i Gymru a gwneud argymhellion ar gyfer y dyfodol.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Rhagfyr 2018

Administrative justice can make countries fairer and more equal – if it is implemented properly

Dyma erthygl yn Saesneg gan Sarah Nason o Ysgol y Gyfraith sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Rhagfyr 2018

Astudiaeth £1.85m i ymchwilio i ficrobau'n "ffawdheglu" ar blastig yn y môr

Mae arbenigwyr ym Mhrifysgol Bangor yn gweithio gyda Phrifysgolion Stirling a Warwick ar broject newydd gwerth £1.85 miliwn sy'n ymchwilio i'r ffordd y mae plastig yn y môr yn cludo bacteria a firysau - a'r effaith bosibl ar iechyd pobl.

Mae'r gwyddonwyr yn ceisio deall sut mae plastig yn gweithredu fel cerbyd, a allai ledaenu pathogenau ar hyd yr arfordir, neu hyd yn oed o wlad i wlad, a sut mae hynny'n effeithio ar iechyd.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Rhagfyr 2018

Psychotherapy can make you richer - especially if you are a man

Dyma erthygl yn Saesneg gan Noemi Mantovan o’r Ysgol Fusnes sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Rhagfyr 2018

Prifysgol Bangor

Mae Is-Ganghellor Prifysgol Bangor, yr Athro John G. Hughes, a oedd i fod i ymddeol ar ddiwedd y flwyddyn academaidd, wedi cyhoeddi y bydd yn ymddeol ddiwedd mis Rhagfyr 2018.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Rhagfyr 2018

Myfyrwyr yn gwirfoddoli i blannu cannoedd o goed yn Eryri

Mae myfyrwyr o Brifysgol Bangor wedi plannu cannoedd o goed fel rhan o broject bywyd gwyllt cyffrous gyda busnes twristiaeth yn Eryri.

Mae'r grŵp, o Gymdeithas Myfyrwyr Coedwigaeth Bangor (BFSA), yn gobeithio y bydd y coed newydd yn gwella tirwedd byd-enwog Dyffryn Ogwen, ger Bethesda.

Dyddiad cyhoeddi: 10 Rhagfyr 2018

Ocean acidification will increase the iodine content of edible seaweeds and their consumers

Dyma erthygl gan Georgina Brennan, o'r Ysgol Gwyddorau Naturiol a'i chyd-ymchwilwyr, sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Rhagfyr 2018

Agroforestry can help the UK meet climate change commitments without cutting livestock numbers

Dyma erthygl yn Saesneg gan Charlotte Pritchard,o’r Ysgol Gwyddorau  Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Rhagfyr 2018

Agroforestry can help the UK meet climate change commitments without cutting livestock numbers

Dyma erthygl yn Saesneg gan Charlotte Pritchard,o’r Ysgol Gwyddorau  Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Rhagfyr 2018

Gwneud ei farc ar restr fer y British Education Awards

Mae Mark Barrow, a raddiodd o Brifysgol Bangor yn gynharach eleni, wedi ei enwebu ar gyfer Gwobr y British Education Award (BEA). Mae’r Gwobrau hyn yn hybu arbenigedd o fewn y gyfundrefn addysg ym Mhrydain ac yn dathlu unigolion sydd wedi rhagori o fewn y system addysg yn y DU.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Rhagfyr 2018

Mynd i’r afael â thlodi bwyd

Bu tri aelod o staff Prifysgol Bangor yng nghyfarfod cyntaf Cynghrair Tlodi Bwyd Gogledd Cymru (NWFPA) yng Nghanolfan OpTIC  Llanelwy yn ddiweddar.

Mae Cynghrair Tlodi Bwyd Gogledd yn ford gron a nifer o sectorau’n aelodau o dan gadeiryddiaeth Cyngor Sir Fflint. Nod y Gynghrair yw mynd i’r afael â’r heriau lu sydd o ran tlodi bwyd yn y gogledd.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Rhagfyr 2018

Pam mae alcohol yn gwneud rhai pobl yn dreisgar

Astudiaeth genedlaethol yn trafod peryglon oedolion â phlentyndod trawmatig sy’n yfed yn drwm

Mae yfwyr trymach yn llawer mwy tebygol o fod yn rhan o drais os ydynt wedi dioddef lefelau uchel o Brofiadau Niweidiol yn Ystod Plentyndod (ACEsi), yn ôl astudiaeth newydd.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Rhagfyr 2018

Dyfarnu Ysgoloriaethau Chwaraeon i Athletwyr elit Bangor

Bob blwyddyn, mae Prifysgol Bangor yn cefnogi myfyrwyr talentog ym maes chwaraeon trwy gynnig nifer o Ysgoloriaethau Chwaraeon i fyfyrwyr sy'n astudio gradd mewn unrhyw bwnc.

Dyfernir yr Ysgoloriaethau Chwaraeon i gydnabod a chefnogi rhagoriaeth a llwyddiant mewn chwaraeon. Eu pwrpas yw helpu myfyrwyr dawnus o safon uchel i gyfuno eu hastudiaethau academaidd a’u perfformiad chwaraeon i'w cynorthwyo i gyflawni eu llawn botensial.

Dyddiad cyhoeddi: 6 Rhagfyr 2018

Creadigrwydd hynod – cyhoeddi chwe llyfr mewn tri mis!

Rhwng mis Medi a mis Tachwedd eleni mae staff a myfyrwyr Ysgol y Gymraeg wedi cyhoeddi cyfanswm o chwe chyfrol o ysgrifennu creadigol - yn nofelau, storïau byrion a chyfrolau o farddoniaeth – gan ychwanegu at enw da’r Ysgol ym maes ysgrifennu creadigol.

Dyddiad cyhoeddi: 6 Rhagfyr 2018

Madagascar: fear and violence making rainforest conservation more challenging than ever

Dyma erthygl yn Saesneg gan yr Athro Julia Jones o’r Ysgol Gwyddorau Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 5 Rhagfyr 2018

Beth mae casglu o'r glannau yn ei olygu i gasglwyr a helwyr yn yr oes sydd ohono.

Mae Liz Morris-Webb, ymchwilydd yn Ysgol Gwyddorau'r Eigion ym Mhrifysgol Bangor, yn chwilio am bobl sy'n casglu o lannau môr Cymru i gymryd rhan yn ei hymchwil.  Os ydych chi'n chwilota am fwyd, abwyd, arian, addysg, meddyginiaethau, ymchwil neu rywbeth mwy anarferol, gallwch gymryd rhan.

Dyddiad cyhoeddi: 5 Rhagfyr 2018

Y cyfarfod cyntaf i ddatblygu diwydiant pysgod cregyn Cymru

Mae cynhyrchwyr, gwyddonwyr a rheoleiddwyr pysgod cregyn yn cyfarfod ym Mhrifysgol Bangor heddiw (4 Rhagfyr) ar gyfer y gweithdy cyntaf i ddatblygu Canolfan Pysgod Cregyn newydd. Bydd y ganolfan yn darparu anghenion ymchwil ac arloesedd y diwydiant, ac yn sicrhau twf cynaliadwy'r sector gwerthfawr hwn yng Nghymru.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Rhagfyr 2018

Is-Ganghellor i ymddeol ym mis Awst 2019

Mae Is-Ganghellor Prifysgol Bangor, yr Athro John G. Hughes, wedi cyhoeddi ei fod yn ymddeol fis Awst nesaf ar ôl naw mlynedd wrth y llyw.

Yn rhyfeddol, dim ond saith Is-Ganghellor sydd wedi bod yn holl hanes y Brifysgol, dros 135 o flynyddoedd, a bydd y Brifysgol yn hysbysebu'n fuan am olynydd i’r Athro Hughes.

Dyddiad cyhoeddi: 30 Tachwedd 2018

Antur a Thu Hwnt: Cynhadledd Flynyddol Twristiaeth Gogledd Cymru, 2018

Wrth i rai sy'n chwilio am wefr anelu am Ogledd Cymru, 'canolbwynt' twristiaeth antur, bydd Canolfan Arloesi Pontio ym Mhrifysgol Bangor a Go North Wales yn cynnal cynhadledd flynyddol Twristiaeth Gogledd Cymru yn Pontio ar 6 Rhagfyr.  Teitl y gynhadledd yw "Antur a Thu Hwnt/Adventure and Beyond".

Mae'r prif siaradwyr yn cynnwys yr Arglwydd Ellis-Thomas, y Gweinidog dros Ddiwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon, y cyflwynydd teledu, Kate Humble, yr awdur a siaradwr cyhoeddus, John Thackara, yn ogystal ag Ash Dykes, o Ogledd Cymru, yr anturiaethwr ac athletwr eithafol a ddaeth i amlygrwydd drwy fynd ati i gerdded ei hun ar hyd Afon Yangtze. Bydd ef yn ymuno drwy gynhadledd fideo.

Dyddiad cyhoeddi: 30 Tachwedd 2018

Rare woodland wildlife at risk because of 50-year-old tree felling rules

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Craig Shuttleworth o’r Ysgol Gwyddorau Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 30 Tachwedd 2018

Chemsex and PrEP reliance are fuelling a rise in syphilis among men who have sex with men

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Simon Bishop o’r Ysgol Gwyddorau Iechyd sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol

Dyddiad cyhoeddi: 30 Tachwedd 2018

Yr hyn y gall adar môr ei ddweud wrthym am y llanw

When the UK's Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) set out to tag razorbills, their aim was to track their behaviour and movements along the coast of North Wales. The tag data revealed that, at night, these seabirds spent a lot of their time idle on the sea surface. "We saw this as an opportunity to re-use the data and test if the birds might be drifting with the tidal current," says Matt Cooper, a Master of Oceanography graduate from Bangor University in Wales. It turns out they were, according to a new study led by Cooper that shows the potential of using seabirds to measure ocean currents. The results are published today in the European Geosciences Union journal Ocean Science.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Tachwedd 2018

Pam ein bod ni'n cael y fath wyntoedd gwyllt a chynnes?

A oes gaeaf oer o'n blaenau?

Tra bo'r tywydd wedi cynhesu dros yr ychydig ddyddiau diwethaf oherwydd gwyntoedd gorllewinol mwyn o'r Iwerydd, ceir arwyddion ymhellach i ffwrdd sy'n awgrymu efallai y byddwn yn cael gaeaf oer yng Nghymru.

Mae gwyddonwyr sy'n monitro'r tywydd yn nhrofannau'r Cefnfor Tawel wedi sylwi bod wyneb y môr wedi cynhesu sy'n arwydd cryf bod digwyddiad hinsawdd byd-eang mawr, a elwir yn "El Niño", ar fin cychwyn.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Tachwedd 2018

Gwnewch bopeth – gan gynnwys nofio â siarcod ‘rhithwir’ – yn Gymraeg!

Mae’n debyg mai "Ocean Rift", un o raglenni Profiad Realiti Rhithwir (VR) mwyaf poblogaidd y byd, yw’r rhaglen gyntaf i fod ar gael yn y Gymraeg ar gyfer unrhyw benwisg Profiad Realiti Rhithwir (VR).

Ocean Rift, a grëwyd gan Dr Llŷr Ap Cenydd, Darlithydd yn yr Ysgol Cyfrifiadureg a Pheirianneg Electronig, oedd un o’r rhaglenni cyntaf i’w ryddhau a’i lansio ochr yn ochr â dyfais symudol Samsung Gear VR, ac mae wedi datblygu i fod yn un o’r rhai mwyaf poblogaidd, gydag oodeutu 2.5 miliwn o lawrlwythiadau ers 2013.

Dyddiad cyhoeddi: 28 Tachwedd 2018

What planet Earth might look like when the next supercontinent forms – four scenarios

Dyma erthygl yn Saesneg gan Mattias Green,  Darllenydd yn yr Ysgol Gwyddorai Eigion, Prifysgol Bangor; Hannah Sophia Davies, Universidade de Lisboa a Joao C. Duarte, Universidade de Lisboa sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 27 Tachwedd 2018

M-SParc ar pwl lwcus

Mae M-SParc, Parc Gwyddoniaeth gyntaf ymroddedig Cymru, a agorodd ar y 1af o Fawrth 2018 yng nghanol pwl lwcus! Yn ddiweddar, enillodd y prosiect Prosiect Adeiladu Digidol y Flwyddyn 2018 yn y Gwobrau Adeiladu Rhagoriaeth Genedlaethol, contract newydd i sefydlu Canolfan Fenter mewn partneriaeth â Menter Mon, a hefyd threfnwyd a chynhaliodd yr Uwchgynhadledd Ynni cyntaf ar gyfer dathlu llwyddiant cwmnïau ynni yn y rhanbarth Gogledd Orllewin Cymru.

Dyddiad cyhoeddi: 27 Tachwedd 2018

Penodiad i Bwyllgor Cynghori ar Fwyd Cymru

Penodwyd Dr Philip Hollington, o'r Ysgol Gwyddorau Naturiol, i fod yn aelod o'r Pwyllgor Cynghori ar Fwyd Cymru am gyfnod o dair blynedd.

Dyddiad cyhoeddi: 26 Tachwedd 2018

Pamffled Barddoniaeth ar Restr Fer

Mae pamffled o farddoniaeth gan yr Athro Ysgrifennu Creadigol Carol Rumens, a lansiwyd yn Pontio yn y gwanwyn, wedi cyrraedd rhestr fer gwobr Michael Marks am y pamffled barddoniaeth gorau a gyhoeddwyd rhwng Medi 2017 a Medi 2018.

Dyddiad cyhoeddi: 26 Tachwedd 2018

Mangrove forests can rebound thanks to climate change – it’s an opportunity we must take

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Christian Dunn, Uwch Ddarlithydd yn yr Ysgol Gwyddorau Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 20 Tachwedd 2018

Pedwar myfyriwr Prifysgol Bangor yn cwblhau 100 o gerddi mewn 24 awr

Ar Ddiwrnod Cenedlaethol Barddoniaeth, bu pedwar myfyriwr o Brifysgol Bangor yn ymgymryd â her flynyddol Llenyddiaeth Cymru i gyfansoddi 100 o gerddi gwreiddiol mewn 24 awr.

Dyddiad cyhoeddi: 5 Hydref 2018