Mae gwerthoedd cysegredig yn allweddol i sicrhau cadwraeth coedwigoedd sydd ar ôl yn Ethiopia

Gwartheg yn pori mewn coedwig yn Ethiopia.Gwartheg yn pori mewn coedwig yn Ethiopia.Mae coedwigoedd sy'n gysegredig i bobl leol yn llai tebygol o ddioddef datgoedwigo yn ôl canlyniadau ymchwil gan Brifysgol Bangor.

Mae ucheldiroedd anghysbell Gamo yn ne-orllewin eithaf Ethiopia yn ganolfan bwysig o fioamrywiaeth yn fyd-eang. Mae'n destun pryder, felly, bod ymchwil sydd newydd ei chyhoeddi yn y cyfnodolyn Global Ecology and Conservation gan Dr Desalegn Desissa Daye a'r Athro John Healey o'r Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth, wedi dangos bod yr ardal sy'n weddill o goedwigoedd naturiol a glaswelltir yn Ucheldiroedd Gamo wedi lleihau fwy na thraean er 1995 o ganlyniad i'w troi'n dir amaethyddol. 

Fodd bynnag, nid yw'r sefyllfa'n gwbl ddiobaith gan fod ymchwil Bangor wedi dangos bod y coedwigoedd naturiol sydd ar ôl sy'n gysegredig i'r bobl leol wedi dioddef llawer llai o ddatgoedwigo na'r coedwigoedd sydd heb y gwerth diwylliannol hwn. Ond, er bod y coedwigoedd cysegredig yn cael mwy o warchodaeth gan gymunedau lleol, maent yn dal dan gryn fygythiad. Maent yn parhau fel llecynnau bach ynysig ac mae'r gwerthoedd traddodiadol a oedd yn gysylltiedig â'r coedwigoedd hyn yn cael eu herydu o fewn y gymdeithas leol. Felly, bydd cadwraeth bioamrywiaeth yn y rhan hon o Ethiopia yn dibynnu ar gyfuniad o gefnogaeth i werthoedd diwylliannol traddodiadol, mesurau cadwraeth ymarferol i warchod ac adfer y coedwigoedd cysegredig, a gwelliannau yng nghynaliadwyedd defnyddio tir amaethyddol yn yr ucheldiroedd.

Hel coed tân ar ochrau'r goedwig yn Ethiopia.Hel coed tân ar ochrau'r goedwig yn Ethiopia."Gan fod coedwigoedd cysegredig i'w cael mewn llawer o ddiwylliannau o gwmpas y byd, mae yna beth gobaith o hyd y gall parhad y gwerthoedd hyn wneud cyfraniad pwysig i gadwraeth bioamrywiaeth," meddai John Healey, Athro Gwyddorau Coedwig ym Mhrifysgol Bangor.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Chwefror 2015