Prifysgol Bangor yn cyfrannu at dechnoleg ‘Adeiladau fel Pwerdai’

Mae Ysgol Cemeg Prifysgol Bangor yn cyfrannu at broject ymchwil a allai sicrhau bod Cymru’n rhoi arweiniad byd-eang ym maes technoleg ynni adnewyddadwy.   

Yr ysgrifennydd Busnes, Vince Cable a'r Brif Weinidog Carwyn Jones yn lansio SPECIFICYr ysgrifennydd Busnes, Vince Cable a'r Brif Weinidog Carwyn Jones yn lansio SPECIFICLansiwyd y gyfleuster gweithgynhyrchu peilot newydd gan yr Ysgrifennydd Busnes, Vince Cable a Phrif Weinidog Cymru, Carwyn Jones yn ddiweddar ym Mharc Ynni Baglan, ger Port Talbot. Mae’r gyfleuster yn golygu y bydd Cymru ar flaen y gad o ran technoleg ynni adnewyddadwy byd-eang.

Trwy ddechrau llinell gynhyrchu beilot ym, fe wnaethant hefyd roi’r DU ar drothwy diwydiant newydd £1 biliwn a fydd yn chwyldroi’r byd adeiladu ac yn cyfrannu’n sylweddol at dargedau ynni adnewyddadwy.

Mae buddion amgylcheddol enfawr hefyd yn atgyfnerthu prosiect Baglan, a allai leihau allgynnyrch CO2 y DU o filiynau o dunelli bob blwyddyn.

Mae’r dechnoleg yn canolbwyntio ar gynnyrch newydd a fydd, yn ei dro, yn troi adeiladau yn orsafoedd pŵer. Bydd yr uned gynhyrchu beilot yn SPECIFIC yn datblygu cynnyrch haenau dur a gwydr swyddogaethol i’w cynnwys mewn adeiladau sy’n bodoli eisoes ac adeiladau newydd, gan alluogi waliau a thoeau i gynhyrchu, storio a rhyddhau ynni.

Bydd y ffaith fod hyn yn hawdd i’w ddefnyddio yn helpu i fynd i’r afael â phrinder cyflenwad ynni yn fyd-eang, sy’n cael ei ragweld yn gyffredinol, gan ddarparu ffynhonnell ynni ddibynadwy ar gyfer perchnogion a deiliaid adeiladau wrth ei defnyddio.

Wrth agor y Gyfleuster, dywedodd Mr Cable: “Mae nawdd ariannol o £10miliwn gan y Llywodraeth ar gyfer prosiect SPECIFIC yn dangos beth y gellir ei gyflawni pan fydd ymchwil prifysgol o’r radd flaenaf yn dod ynghyd yn y sector preifat.

“Bydd y ganolfan hon yn cyflymu’r broses o fasnacheiddio haenau diwydiannol arloesol, gan greu sector gweithgynhyrchu cwbl newydd a chyfleoedd busnes newydd, heb sôn am y buddion amgylcheddol hirdymor, gan gynnwys troi adeiladau yn ffynonellau pŵer.

“Rydym wedi ymrwymo i fuddsoddi mewn sectorau uwch-dechnoleg gwerth uchel lle gall y DU fanteisio’n gystadleuol a hyrwyddo twf economaidd.”

Mae’r prosiect pum mlynedd, gwerth £20miliwn yn SPECIFIC, un o chwe Chanolfan Arloesedd a Gwybodaeth yn y DU, yn cael cefnogaeth o £10miliwn gan y Cyngor Ymchwil Peirianneg a’r Gwyddorau Ffisegol (EPSRC) a’r Bwrdd Strategaeth Technoleg. Mae £2miliwn arall gan Lywodraeth Cymru yn cydnabod natur strategol ac effaith economaidd bosibl y Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth, sy’n rhoi ysgogiad ychwanegol iddi.

Dr Peter Holliman yn trafod ei gyfraniad at SPECIFIC efo Vince Cable a Carwyn Jones.Dr Peter Holliman yn trafod ei gyfraniad at SPECIFIC efo Vince Cable a Carwyn Jones.Mae grŵp ymchwil Dr Peter Holliman yn Ysgol Gemeg Prifysgol Bangor yn cydweithio’n agos efo partneriaid SPECIFIC i ddatblygu celloedd solar ar gost isel. Targedau allweddol yw cynhaeaf golau i gynyddu effeithiolrwydd tra hefyd yn datblygu cynhyrchu cost isel er mwyn lleihau costau a manteisio ar y dechnoleg.

Eglurodd Dr Holliman: “Rydym yn hynod falch o groesawu Cymrawd Trosglwyddo Technoleg  SPECIFIC, Dr Matthew Davies, i Fangor i weithio ar y project hwn gyda’n cydweithwyr SPECIFIC. Gyda’n gilydd, ein nod yw cyflymu masnacheiddio technolegau newydd, megis celloedd solar, a sefydlu’r wybodaeth honno’n gadarn o fewn diwydiant ym Mhrydain. Mantais fawr defnyddio SPECIFIC i wneud hyn yw ei fod yn dod ag ystod eang o wyddonwyr, peirianwyr a diwydiant at ei gilydd er mwyn mynd â thechnoleg allan o’r labordy ac i fyd gwaith. Mae gan wledydd Prydain draddodiad maith o arloesi a dyfeisio ac mae’n bwysig bod technoleg yn cael ei throsglwyddo i ddiwydiant er mwyn creu swyddi a chyfoeth.”

“Mae gan Brifysgol Bangor draddodiad maith o weithio gyda diwydiant. Un o swyddogaethau allweddol Prifysgol fodern yw dod â manteision masnachol i’r ardal. Mae gweithio gyda SPECIFIC yn ffordd bwysig o hybu arloesi yng Nghymru gan ddod â gwyddonwyr a pheirianwyr arbenigol i’r rhanbarth i greu cyfoeth a swyddi yng Nghymru,” ychwanegodd. 

Oherwydd bod hwn yn ddiwydiant newydd, bydd swyddi newydd yn cael eu creu, a bydd angen i’r peirianwyr gael ‘sgiliau ynni gwyrdd’, er enghraifft. Mae’n debygol hefyd y bydd y swyddi newydd hyn yn cael eu creu i bobl sy’n byw yn yr ardal leol er mwyn cyflenwi galw lleol. Wrth i drigolion ddechrau defnyddio “atebion gwyrdd” yn eu cartrefi, boed mewn tai newydd neu adnewyddu tai presennol, bydd mwy o ddatblygwyr a chwmnïau eraill yn dod i’r farchnad, gan greu mwy o swyddi ar gyfer y galw cynyddol. Bydd swyddi newydd yn cael eu creu mewn cynhyrchu, ond hefyd yn y maes cyflenwi a gosod, gan gyfrannu hefyd at gyflawni targedi 2020 ar gyfer ynni adnewyddadwy. 

Dyddiad cyhoeddi: 12 Tachwedd 2012