Archif Newyddion: Gorffennaf 2017

Wythnos brysur Ysgol y Gymraeg yn Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn

Darlithydd yn Ysgol y Gymraeg Prifysgol Bangor yw awdur prif arlwy theatrig Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn eleni.

Ysgrifennwyd y ddrama air-am-air Hollti gan Dr Manon Wyn Wiliams, darlithydd Drama a Sgriptio gyda'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, ac fe'i perfformir gan Theatr Genedlaethol Cymru rhwng nos Fawrth a nos Wener, 8-11 Awst, yn Ysgol Uwchradd Bodedern a leolir dafliad carreg o faes y brifwyl.

Dyddiad cyhoeddi: 24 Gorffennaf 2017

Alumnus y Flwyddyn 2017

Bob blwyddyn, mae Bwrdd Ymgynghorol Alumni Prifysgol Bangor yn ystyried ceisiadau ac yn cynghori'r brifysgol ar ddyfarnu’r wobr Alumnus y Flwyddyn. Mae'r wobr yn cydnabod llwyddiant eithriadol gan un o raddedigion Bangor yn ei maes dewisol, yn enwedig y rhai sy'n cadw cysylltiad gweithredol â'r brifysgol ar ôl iddynt raddio.

Roedd Prifysgol Bangor yn falch o enwi Ray Footman yn Alumnus y Flwyddyn 2017 yn ystod yr wythnos raddio

Dyddiad cyhoeddi: 21 Gorffennaf 2017

Estyn allan i leihau hunan-niwed a hunanladdiad

Tra bo llawer o ymchwil wedi cael ei gwneud i hunan-niwed a hunanladdiad ymhlith pobl Ewrop ac America, ac mae dealltwriaeth o'r ffactorau risg, rydym yn gwybod llawer iawn llai am yr ymddygiadau hyn yn ne Asia, lle mae'r cyfraddau'n uchel iawn.

Mae Canolfan Iechyd Meddwl a Chymdeithas Prifysgol Bangor wedi derbyn grant clodwiw o gronfa ymchwil heriau byd-eang Cyngor Ymchwil y Deyrnas Unedig i weithio gyda chydweithwyr yn India a Phacistan i ymdrin â'r materion hyn. Bydd y project yn rhoi'r sgiliau i ymchwilwyr lleol y mae arnynt eu hangen i ddatblygu rhaglenni hir dymor i leihau marwolaeth, anabledd a thrallod.  Mae'r Grant Galluogi yn elfen allweddol yn strategaeth cymorth y DU i dyfu'r sylfaen ymchwil yn y DU a chryfhau gallu dramor. Y nod yw mynd i'r afael â sialensiau ymchwil sy'n ymateb i anghenion a fynegwyd mewn gwledydd sy'n datblygu.

Dyddiad cyhoeddi: 21 Gorffennaf 2017

Prifysgol Bangor yn croesawu cyfle i weithio gyda darparwyr hyfforddiant niwclear

Croesawodd Prifysgol Bangor gyhoeddiad diweddaraf Horizon Nuclear Power o bartneriaeth gyda Tecnatom, darparwr gwasanaethau hyfforddiant niwclear byd-eang, wrth iddo feddwl am gynyddu nifer y gweithwyr gweithredol yn y dyfodol ar gyfer ei broject adeilad newydd Wylfa Newydd ar Ynys Môn, gogledd Cymru.

Dyddiad cyhoeddi: 21 Gorffennaf 2017

Want to develop 'grit'? Take up surfing

Dyma erthygl yn Saesneg gan Rhi Willmot, myfyrwraig PhD yn yr Ysgol Seicoleg sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 20 Gorffennaf 2017

Mae awr o gymdeithasu pob wythnos mewn gofal dementia yn gwella bywydau ac yn arbed arian

Gall cyfuniad o weithgareddau sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn a dim ond awr yr wythnos o ryngweithio cymdeithasol wella ansawdd bywyd a lleihau aniddigrwydd pobl â dementia sy'n byw mewn cartrefi gofal, ac arbed arian hefyd.

Cyflwynwyd canfyddiadau treial ar raddfa fawr yng Nghynhadledd Ryngwladol Cymdeithas Alzheimer (AAIC) 2017 yn ddiweddar. Cafodd yr ymchwil ei arwain gan Brifysgol Caerwysg, King’s College, Llundain a'r Oxford Health NHS Foundation Trust, gyda chyfranogiad Prifysgol Bangor, ac ariannwyd yr ymchwil gan y Sefydliad Cenedlaethol er Ymchwil Iechyd (NIHR).

Dyddiad cyhoeddi: 19 Gorffennaf 2017

Rhoi prawf ar waith arwyddocaol yn fyd-eang gan fyfyriwr a raddiodd o Fangor

Bydd polisi byd-eang newydd, a gychwynnwyd gan fyfyriwr a raddiodd ym Mhrifysgol Bangor, yn cael ei brofi am y tro cyntaf, yn awr bod mynydd iâ anferthol, yr amcangyfrifir iddo fod yn fwy na chwarter maint Cymru, wedi torri'n rhydd o Antarctica.

Mae'r gŵr a raddiodd o Fangor, Dr Philip Trathan, yn arwain Bioleg Gadwraethol yn yr Arolwg Antarctig Prydeinig (British Antarctic Survey - BAS) byd-enwog. Un o'i lwyddiannau diweddar oedd gweld polisi yr oedd wedi ei gychwyn a'i wthio drwy nifer o gyfarfodydd rhyngwladol, o'r diwedd, yn cael sêl bendith y Comisiwn Cadwraeth Adnoddau Bywyd Môr yr Antarctig (CAMLEOLIR).

Dyddiad cyhoeddi: 19 Gorffennaf 2017

Meintioli cost amgylcheddol pysgota ar wely'r môr

Mae treillio yn cyfrannu 20% at y cyfanswm o bysgod a gânt eu dal yn y môr yn fyd-eang, felly mae'n ddull hanfodol o ddarparu bwyd i filiynau o bobl.

Defnyddir treillio gwely'r môr i ddal pysgod a physgod cregyn sy'n byw yng ngwely'r môr neu'n agos ato. Er gwaethaf ei bwysigrwydd, mae treillio gwely'r môr yn achosi newid ffisegol a biolegol amrywiol i gynefinoedd gwely'r môr a gall arwain at newidiadau strwythurol a gweithredol yng nghymunedau gwely'r môr. Mae deall y canlyniadau o dreillio yn bwysig er mwyn i ni allu lleihau effeithiau negyddol ar wely'r môr drwy fesurau rheoli priodol.

Dyddiad cyhoeddi: 18 Gorffennaf 2017

Pobl sydd â dementia yn elwa o therapi cysylltiedig â nod

Mae naw deg o bobl sy'n byw gyda dementia a'u gofalwyr o bob cwr o ogledd Cymru, wedi cyfrannu at ganfyddiadau ymchwil newydd sydd wedi dangos bod therapi adferiad gwybyddol personol yn gallu helpu pobl â dementia cynnar i wella'n sylweddol eu gallu i gymryd rhan mewn gweithgareddau a thasgau bob dydd pwysig.

Roedd y treial ar raddfa fawr, a gyflwynwyd yng Nghynhadledd Ryngwladol Cymdeithas Alzheimer (AAIC) 2017 ddydd Mawrth, 18 Gorffennaf, wedi canfod bod adferiad gwybyddol yn arwain at bobl yn gweld cynnydd boddhaol mewn meysydd fel y gallant barhau i weithredu a chadw eu hannibyniaeth.

Dyddiad cyhoeddi: 18 Gorffennaf 2017

Chris Coleman i’w anrhydeddu gan Brifysgol Bangor

Uchafbwyntiau Wythnos Seremonïau Graddio Prifysgol Bangor 17-21 Gorffennaf

Bydd Chris Coleman, Rheolwr Tîm Pêl-droed Cenedlaethol Cymru yn ymuno â myfyrwyr sy’n graddio o Ysgol Fusnes Prifysgol Bangor wrth iddo dderbyn Cymrodoriaeth er Anrhydedd gan y Brifysgol, gan nodi llwyddiant y tîm cenedlaethol wrth gyrraedd rowndiau cyn-derfynol cystadleuaeth Ewro 2016 yn dilyn ymgyrch hanesyddol fythgofiadwy.

Dyddiad cyhoeddi: 17 Gorffennaf 2017

Wythnos o ddathlu llwyddiannau graddio myfyrwyr Prifysgol Bangor

Dyddiad cyhoeddi: 17 Gorffennaf 2017

Cynllun arloesol i greu adnodd addysgiadol am ynni cymunedol yng Nghymru

Cafodd adnodd addysgiadol newydd am ynni cymunedol ei dreialu ymysg myfyrwyr Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda Dydd Mercher y 12fed o Orffennaf. Datblygwyd y nofel graffig ‘Tic-Toc: Nofel graffig am ynni, perchnogaeth a chymuned’ gan Sioned Hâf ac Angharad Penrhyn Jones, yn rhan o broject i godi ymwybyddiaeth am y sector ynni cymunedol yng Nghymru. Mae’r nofel graffig ar-lein yma yn dilyn trywydd Gwenno, y prif gymeriad, wrth iddi gwestiynu’r system ynni presennol a darganfod potensial ynni cymunedol i gyfrannu tuag at ddyfodol cynaliadwy hirdymor.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Gorffennaf 2017

Prifysgol Bangor yn croesawu Llysgennad Iwerddon

Croesawodd Prifysgol Bangor Lysgennad Iwerddon i'r Deyrnas Unedig yn ddiweddar gan ddangos iddo beth o'r gwaith ymchwil y mae Bangor yn cydweithio arno gyda sefydliadau partner yn Iwerddon.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Gorffennaf 2017

Syr Bryn Terfel a Hannah Stone i berfformio yn Pontio, Bangor

Mae’n braf iawn gennym gyhoeddi y bydd Syr Bryn Terfel yn canu am y tro cyntaf yn Theatr Bryn Terfel, Pontio i lansio Gŵyl Delynau Ryngwladol Cymru IV (Ebrill 1-7 2018) ar yr union ddiwrnod y bydd Llywydd yr Ŵyl, Dr Osian Ellis CBE, yn dathlu ei ben-blwydd yn 90 oed ar nos Iau, Chwefror 8fed 2018, am 7.30pm. 

Dyddiad cyhoeddi: 13 Gorffennaf 2017

Mwy o ddefnydd o wasanaethau gofal iechyd yn ystod bywyd oedolyn yn gysylltiedig â phlentyndod trawmatig

Gall profi cam-drin corfforol, rhywiol neu emosiynol fel plentyn, neu straen arall fel byw mewn cartref a effeithir gan drais yn y cartref, cam-drin sylweddau neu salwch meddwl, arwain at ddefnydd uwch o'r gwasanaethau iechyd fel oedolyn.

Mae papur ymchwil yn y Journal of Health Service Research & Policy (doi) yn cynnig, am y tro cyntaf, dystiolaeth ystadegol sy'n dangos beth bynnag fo dosbarth cymdeithasol-economaidd neu ddemograffeg arall, mae pobl sydd wedi cael profiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn defnyddio mwy o wasanaethau iechyd a meddygol yn ystod eu bywyd. 

Dyddiad cyhoeddi: 12 Gorffennaf 2017

Arbenigwyr Cymysgu Moroedd yn dod i Fangor

Mae arbenigwyr cymysgu moroedd o bob cwr o'r byd yn dod i Ganolfan Môr Cymru ym Mhrifysgol Bangor i weithdy rhyngwladol ar gymysgu moroedd (11-13 Gorffennaf).

Bydd gwyddonwyr o mor bell i ffwrdd â'r Unol Daleithiau, Tsieina a Rwsia, yn ogystal â chyfandir Ewrop a Gwledydd Prydain, yn trafod ymdrechion byd-eang i wella ein dealltwriaeth o'r prosesau sy'n ysgogi'r cefnforoedd a sut y dylid cynrychioli'r prosesau hynny mewn modelau rhagolygon tywydd a hinsawdd. 

Dyddiad cyhoeddi: 11 Gorffennaf 2017

Artists and architects think differently to everyone else – you only have to hear them talk

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Thora Tenbrink  o’r Ysgol  Ieithyddiaeth ac Iaith Saesneg sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Gorffennaf 2017

Cloddfa archeolegol yn agor i'r cyhoedd ar gyfer Gŵyl Archaeoleg Prydain

Gwahoddir aelodau'r cyhoedd i ymweld â chloddfa archeolegol sy'n unigryw i ogledd orllewin Cymru, ger Rhiw ym Mhen Llŷn y penwythnos hwn (15-16 Gorffennaf).

Mae archeolegwyr, myfyrwyr a gwirfoddolwyr wedi bod yn cloddio ‘Project Meillionydd’ (http://meillionydd.bangor.ac.uk/index.php.cyer 2010, dan arweiniad yr Athro Raimund Karl, Dr Kate Waddington a Katharina Möller o Ysgol Hanes ac Archaeoleg Prifysgol Bangor, ac maent yn cymryd rhan yng Ngŵyl Archaeoleg Cyngor Archaeoleg Prydain (www.archaeologyfestival.org.uk).

Dyddiad cyhoeddi: 11 Gorffennaf 2017

How we're using ancient DNA to solve the mystery of the missing last great auk skins

Dyma erthygl yn Saesneg gan  myfyrwraig PhD, Jessica Emma Thomas  o’r Ysgol Gwyddorau Biolegol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 10 Gorffennaf 2017

Dylid canfod ‘edau aur’ i gefnogi economi’r rhanbarth

Mae un o brif ganfyddiadau adroddiad cwmpasu ar economi gogledd Cymru yn awgrymu bod rhan-ddeiliaid mewn economi’r rhanbarth yn ceisio sicrhau bod ‘edau aur’ yn rhedeg drwy’r gadwyn gyflenwi er mwyn galluogi i gwmnïau bach lleol gael budd o gyfleoedd economaidd sy’n dod mewn i’r rhanbarth.

Mae’r adroddiad hefyd yn nodi bod gan Lywodraeth Cymru gyfle, drwy’r potensial i gael pwerau datganoledig ar reolau caffael, i sicrhau swyddi o ansawdd a thelerau ac amodau gwaith o ansawdd i weithwyr ar brojectau mewnfuddsoddiadau

Dyddiad cyhoeddi: 7 Gorffennaf 2017

Bangor yn ymuno â threial Microsoft byd-eang

Mae dull addysgu’r brifysgol, sy’n canolbwyntio ar y myfyriwr ac yn eu hannog i ddangos menter, wedi arwain at ddyfarnu safon Aur i’r brifysgol am addysgu. Caiff y dull hwnnw ei adlewyrchu mewn project newydd.

Mae’r Ysgol Addysg yn cydweithio gyda Microsoft i alluogi athrawon dan hyfforddiant i ddod yn ddinasyddion digidol yr unfed ganrif ar hugain. Bangor yw’r unig brifysgol yng Nghymru, ac un o ddim ond tair prifysgol yn y Deyrnas Unedig, i beilota defnyddio deunyddiau Microsoft Education yn un o’n cyrsiau.

Dyddiad cyhoeddi: 6 Gorffennaf 2017

Brexit's impact on farming policy will take Britain back to the 1920s – but that's not necessarily a bad thing

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dave Arrnott, Myfyriwr PhD  o’r Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 3 Gorffennaf 2017

Chefs and home cooks are rolling the dice on food safety

Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Paul Cross o'r Ysgol Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaetho a'r Athro dan Rigby o Brifysgol Manceinion sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol .

Dyddiad cyhoeddi: 3 Gorffennaf 2017

Penodi Athro i Gyngor Partneriaeth y Gymraeg

Mae’ r Athro Enlli Thomas, Pennaeth Ysgol Addysg Prifysgol Bangor wedi ei phenodi yn aelod newydd o Gyngor Partneriaeth y Gymraeg gan Alun Davies, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes Llywodraeth Cymru.

Sefydlwyd y Cyngor gan Adran 149 Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011, a’i brif bwrpas yw rhoi cyngor ac arweiniad i Weinidogion Cymru mewn perthynas â materion yn ymwneud â’r Gymraeg. Daeth cyfnod y Cyngor Partneriaeth cyntaf i ben ar 31 Mawrth

Dyddiad cyhoeddi: 3 Gorffennaf 2017