Newyddion y Brifysgol Diweddaraf

Grant gan Academi Frenhinol ar gyfer y ‘Photo-Electric Light Orchestra’

Mae project arloesol gan Ysgol Cyfrifiadureg a Pheirianneg Electronig Prifysgol Bangor mewn partneriaeth â Chanolfan Ehangu Mynediad y Brifysgol wedi sicrhau grant gwerth £30,000 gan y Royal Academy of Engineering fel rhan raglen 'Ingenious' yr Academi - rhaglen sy'n mynd ati i ymgysylltu'r cyhoedd gyda pheirianneg.

Dyddiad cyhoeddi: 16 Ebrill 2019

DNA analysis finds that type of grass pollen, not total count, could be important for allergy sufferers

Dyma erthygl yn Saesneg gan yr Athro Simon Creer a Dr Georgina Brennan o'r Ysgol Gwyddorau Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol neu ein datganiad Cymraeg.

Dyddiad cyhoeddi: 16 Ebrill 2019

Ystlumod yn defnyddio'r machlud i fudo

Gallai ystlumod sy'n pwyso dim mwy na 6 gram, sy'n mudo dros fil o filltiroedd o'r Baltig i Brydain, fod yn allweddol i ddatgelu sut mae mamaliaid sy'n mudo yn dod o hyd i'w ffordd.

Rydym yn gwybod mwy am sut mae adar ac ymlusgiaid a physgod yn dod o hyd i'w ffordd nag ydym am famaliaid fel morfilod neu gnwod, ond caiff un rhan o'r cwestiwn ei ateb yn rhifyn diweddaraf Current Biology.

Dyddiad cyhoeddi: 12 Ebrill 2019

SYMUD - Rhoi Ymchwil ar Waith

Bellach gall cleifion hemodialysis wneud mwy o ymarfer corff wrth dderbyn triniaeth i achub bywyd, diolch i wefan newydd a ddatblygwyd gan arbenigwyr ymarfer corff.

Mae'r Ffisiolegwyr Ymarfer, Dr Jennifer Cooney a Dr Jamie Macdonald o Ganolfan PAWB Prifysgol Bangor yn yr Ysgol Gwyddorau Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer yn rhoi eu hymchwil ar waith drwy greu SYMUD, gwefan ac adnoddau sy'n helpu pobl sydd â chlefyd yr arennau deimlo'n well trwy symud mwy, er eu bod yn gorfod treulio llawer iawn o amser ar eu heistedd tra maent yn derbyn triniaeth hanfodol i achub bywyd. 

Dyddiad cyhoeddi: 9 Ebrill 2019

Adnabod y paill sy’n cosi’r trwyn

Mae’n bosib fod gwyddonwyr gam yn nes at gynnig rhagolygon paill mwy manwl gywir i’r bobl hynny sy’n dioddef o asthma neu glwy’r gwair - tua  25% o boblogaeth y Deyrnas Unedig. Dyma’r  canlyniadau cyntaf i ddeillio o broject mawr tair blynedd i ddadansoddi paill glaswellt yn yr aer.

Dyddiad cyhoeddi: 8 Ebrill 2019

Dyfarnu medalau Cwmni'r Brethynwyr i fyfyrwyr Prifysgol Bangor

Dyfarnwyd medalau Cwmni'r Brethynwyr i fyfyrwyr Prifysgol Bangor yn ddiweddar. Mae Cwmni'r Brethynwyr yn un o gwmnïau lifrai hanesyddol dinas Llundain, ac sydd bellach yn sefydliad dyngarol. Bob blwyddyn mae Cwmni'r Brethynwyr, yn garedig iawn, yn rhoi dwy fedal i’w dyfarnu i fyfyrwyr ôl-radd nodedig.

Dyddiad cyhoeddi: 8 Ebrill 2019

Our Planet is billed as an Attenborough documentary with a difference but it shies away from uncomfortable truths

Dyma erthygl yn Saesneg gan yr Athro Julia Jones o'r Ysgol Gwyddorau Naturiol sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol

Dyddiad cyhoeddi: 5 Ebrill 2019

Cymrawd Academi y Gwyddorau Cymdeithasol

Mae gan Brifysgol Bangor ei hail Gymrawd erioed o Academi y Gwyddorau Cymdeithasol gyda Chymrodoriaeth i Howard Davis, Athro Theori a Sefydliadau Cymdeithasol yn yr Ysgol Hanes, Athroniaeth a Gwyddorau Cymdeithasol.

Dyddiad cyhoeddi: 5 Ebrill 2019

Tywysog Cymru yn tynnu sylw at enghraifft wych o'r arfer gorau mewn rheoli cynaliadwy yn y gwaith o ehangu ardaloedd morol gwarchodedig Ynysoedd y Cayman

Mae Prifysgol Bangor mewn cydweithrediad â'r Nature Conservancy wedi cynorthwyo Adran yr Amgylchedd i ehangu system parciau morol Ynysoedd y Cayman, sef Tiriogaeth Dramor Brydeinig yn y Caribî, drwy brojectau a ariennir gan Fenter Dawrin, DEFRA*. 

Cafodd y gwaith o ehangu parciau morol presennol Ynysoedd y Cayman ei gymeradwyo gan y Cabinet a'i gyhoeddi yn ystod ymweliad Tywysog Cymru ar 28 Mawrth.  Nododd Gweinidog yr Amgylchedd y byddai'r "Ehangu hwn yn diogelu ein stociau morol lleol, yn ogystal â’r rhwydwaith hollbwysig y riffiau cwrel sy'n amgylchynu ein hynysoedd, a hynny am genedlaethau."

Dyddiad cyhoeddi: 4 Ebrill 2019

Bangor yn cael effaith

Mae tabl cynghrair  sydd newydd ei gyhoeddi yn mesur yr effaith go iawn ar gymdeithas gan Brifysgolion y tu allan i'w hymchwil a'u haddysgu.

Mae canlyniadau Cynghrair Effaith Prifysgol yn datgelu rhestr newydd sbon o sefydliadau, ac yn gosod Prifysgol Bangor ymhlith y 200 o sefydliadau sy'n perfformio orau yn y byd. Mae 23 o brifysgolion eraill y DU yn ymuno â Phrifysgol Bangor ymhlith y 200 uchaf, gyda Bangor yn yr unig Brifysgol o Gymru i’w chynnwys.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Ebrill 2019

Ymchwil myfyrwyr ar ficroblastigau mewn dŵr croyw yn y newyddion

Mae ymchwil a gyflawnwyd gan fyfyrwyr ymchwil ym Mhrifysgol Bangor, ar y cyd â Chyfeillion y Ddaear (Friends of the Earth) wedi ennill sylw’r cyfryngau rhyngwladol.

Comisiynwyd Prifysgol Bangor gan y mudiad amgylcheddol i fesur faint o blastig a microblastig sydd yn afonydd a llynnoedd Prydain, a chafodd eu canfyddiadau eu hadrodd yn y cyfryngau print a darlledu ledled Prydain a thu hwnt.

Dyddiad cyhoeddi: 3 Ebrill 2019

Food banks are becoming institutionalised in the UK

 Dyma erthygl yn Saesneg gan Dr Dave Beck o’r Ysgol Hanes. Athroniaeth a Gwyddorau Cymdeithas sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 2 Ebrill 2019

Ceisio datrys un o'r dirgelion mawr am y lleuad

Mae Dr Mattias Green o Brifysgol Bangor, ar y cyd ag ymchwilwyr o Royal Holloway, Prifysgol Llundain, wedi ennill grant ymchwil gwerth £520K gan yr UK Natural Environment Research Council (NERC) i fynd i'r afael â chwestiwn pwysig wrth ddeall hanes y lleuad.

Dyddiad cyhoeddi: 2 Ebrill 2019

Gall y celfyddydau wella'r berthynas rhwng staff gofal dementia a phreswylwyr cartrefi gofal

Dangoswyd bod y celfyddydau yn cadarnhau sgiliau a hyder staff gofal dementia, gan alluogi cyfnewid ystyrlon gyda phreswylwyr a all fod yn greadigol, 'yn y foment', yn ddigymell ac yn fyrfyfyr.

Arweiniodd partneriaeth rhwng Canolfan Ymchwil DSDC Cymru Prifysgol Bangor (y grŵp ymchwil o Heneiddio a Dementia @ Bangor yn yr Ysgol Gwyddorau Iechyd), Dementia PositiveYmgynghoriaeth TenFiveTen a Gwasanaethau Cymdeithasol Cyngor Sir y Fflint at sefydlu project ymchwil 18 mis a ddatblygodd a rhoi prawf ar Sgyrsiau Creadigol, rhaglen datblygu staff wedi'i seilio ar y celfyddydau ar gyfer gweithlu gofal dementia.

Dyddiad cyhoeddi: 1 Ebrill 2019

Gwaith yn dechrau ar gae 3G bob-tywydd

Mae’r gwaith wedi dechrau ar greu cae 3G bob-tywydd newydd ar safle Prifysgol Bangor yn Nhreborth.

Bydd y cae yn darparu cyfleusterau rygbi a phêl-droed drwy gydol y flwyddyn i dimau myfyrwyr yn ogystal â bod ar gael i'w llogi gan y gymuned leol.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Mawrth 2019

New study models the proposed reintroduction of the Eurasian lynx to Scotland

Datganiad i'r wasg gan Brifysgol Stirling.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Mawrth 2019

Treial i ateb penbleth trin epilepsi plant

Mae un o'r treialon clinigol mwyaf erioed mewn plant ag epilepsi, sydd newydd gael ei lansio, yn ceisio darganfod pa driniaeth sy'n gweithio orau i blant a'u teuluoedd. Arweinir y treial CASTLE cenedlaethol gan yr Athro Deb Pal o King's College Llundain a'r Athro Paul Gringras o Ysbyty Plant Evelina Llundain, mewn cydweithrediad â'r Athro Dyfrig Hughes o Brifysgol Bangor. Dyma'r unig dreial i gymharu cyffuriau gwrth-epileptig gyda monitro gweithredol heb unrhyw feddyginiaeth.

Dyddiad cyhoeddi: 28 Mawrth 2019

New study calculates alcohol cancer risk in cigarette equivalents to help communicate risk

Mae’r Athro Mark Bellis o’r Coleg Gwyddorau Dynol wedi bod yn ymwneud ag ymchwil sydd yn cael llawer o sylw ar y cyfryngau heddiw.

Dyddiad cyhoeddi: 28 Mawrth 2019

Dwy o Brifysgol Bangor ar Restr Fer Gwobrau Merched Cymru

Mae dwy o Brifysgol Bangor wedi eu henwebu ar gyfer gwobrau newydd Gwobrau Merched Cymru 2019. Mae Clare Wilkinson a Debbie Roberts, ill dwy o Ysgol Gwyddorau Iechyd y Brifysgol, wedi eu gosod ar y rhestr fer am eu Gwasanaethau i Addysg.

Dyddiad cyhoeddi: 27 Mawrth 2019

FFIT Cymru yn ôl am ail gyfres – a Mared yn arwain y ffordd!

Dyddiad cyhoeddi: 27 Mawrth 2019

Yr Athro John Ashton yn cael ei ethol i gyngor gweithredol BAFA

Mae academydd yn Ysgol Busnes Bangor wedi cael ei benodi i gyngor gweithredol un o'r cymdeithasau academaidd hynaf ym maes cyllid yn y DU.

Cafodd yr Athro John Ashton, sy’n Athro ym maes Bancio, yr anrhydedd yn dilyn cael ei ethol yn Gadeirydd Grŵp Diddordebau Arbennig Marchnadoedd a Sefydliadau Ariannol o fewn y British Accounting and Finance Association (BAFA) ehangach.

Dyddiad cyhoeddi: 27 Mawrth 2019

Dwy fyfyrwraig leol yn cipio Gwobrau Arweinwyr Cyfoed y Brifysgol

Mae dwy fyfyrwraig leol wedi derbyn Gwobrau Arweinwyr Cyfoed Prifysgol Bangor eleni.

Dan gynllun arloesol Arweinwyr Cyfoed Prifysgol Bangor, mae myfyrwyr ail a thrydedd blwyddyn yn cefnogi myfyrwyr newydd wrth iddynt ymdopi â bywyd prifysgol. Mae’r cynllun wedi ei gynnal yn y Brifysgol ers dros 20 mlynedd, ac mae’n un o’r ffyrdd y mae’r Brifysgol yn sicrhau amgylchedd gefnogol i’w myfyrwyr.

Dyddiad cyhoeddi: 26 Mawrth 2019

Gwrthbrofi’r cysylltiad rhwng gwenwyn nadroedd ac ysglyfaeth

Mae'r hyn oedd yn datblygu i fod yn rhagdybiaeth gyffredin ymhlith herpetolegwyr, sef bod cyfansoddiad gwenwyn nadroedd fel rheol yn adlewyrchu amrywiaeth eu hysglyfaeth, wedi cael ei wrthbrofi mewn un rhywogaeth gyffredin o nadroedd rhuglo Gogledd America.

Roedd nifer o astudiaethau diweddar wedi nodi cysylltiadau rhwng y math o ysglyfaeth a'r math o wenwyn a oedd wedi esblygu mewn rhywogaethau o nadroedd gwenwynig ledled y byd. Credwyd bod hyn yn adlewyrchu dethol naturiol er mwyn cael y gwenwyn gorau i wahanol fathau o ysglyfaeth, ac weithiau'n 'ras-arfau' esblygiadol rhwng rhywogaethau o nadroedd ac ysglyfaeth.

Dyddiad cyhoeddi: 13 Mawrth 2019