Prosiect WE CARE: Blog Ebrill
Cyfrannodd prosiect WE CARE at set ddysgu CHEME ym mis Ebrill. Roedd hwn yn gyfle cyffrous i ddod ag academyddion, clinigwyr a phartneriaid rhyngwladol ynghyd drwy gydweithrediad cryf rhwng Prifysgol Bangor a Phrifysgol Uppsala, Sweden, ynghyd â phartneriaethau gwerthfawr gyda’r My Body Back Clinic, Llundain. Roeddem yn arbennig o falch o groesawu Dr Linette Backeman fel academydd gwadd i Ogledd Cymru, a darparodd ei chyfraniad fewnwelediadau pwysig o’r cyd-destun Swedenaidd.
Canolbwyntiodd y sesiwn ar ein dealltwriaeth gyffredin o ofal sgrinio serfigol tosturiol i ferched sydd wedi profi trais rhywiol a chamdriniaeth. Amlygodd y trafodaethau effaith “cysgod hir” trais a chamdriniaeth ar fynychu sgrinio, gyda thystiolaeth ryngwladol yn atgyfnerthu heriau parhaus o ran cyfranogiad ac ymddiriedaeth mewn gwasanaethau. Pwysleisiodd mewnwelediadau profiad byw yr angen am ddulliau mwy hyblyg a thosturiol sy’n blaenoriaethu diogelwch, dewis ac urddas.
Cefnogodd y set ddysgu hefyd gynllunio ymlaen, gan gynnwys cyd-gynhyrchu model ymarfer gofal tosturiol a phecyn cymorth, a’r cam nesaf o werthusiadau economaidd i fesur effaith y model sgrinio gwell hwn gan ddefnyddio dadansoddiad cost-effeithiolrwydd dosbarthiadol, arbrawf dewis disgresiwn a dychweliad cymdeithasol ar fuddsoddiad. Yn gyffredinol, darparodd ofod gwerthfawr i integreiddio dysgu rhyngwladol, cryfhau partneriaethau, a chydweddu o amgylch cyfeiriad cyffredin ar gyfer gwella gofal sgrinio serfigol. Ein nod yw sicrhau mynediad teg at ofal sgrinio serfigol tosturiol i bob merch. Roeddem hefyd yn ddiolchgar i’n cydweithwyr ym Mangor am eu cwestiynau, eu myfyrdodau a’u hadborth ar ein cyflwyniad.
Mae moment arwyddocaol mewn unrhyw brosiect ymchwil pan roddir cymeradwyaeth foesegol. Mae’r garreg filltir hon yn nodi symudiad o gynllunio a datblygu dogfennau allweddol y prosiect i ddechrau gweithio gyda merched ac ymarferwyr. Ar gyfer prosiect WE CARE, mae’r foment hon yn arbennig o bwysig. Mae’r astudiaeth yn canolbwyntio ar wella gofal sgrinio serfigol i ferched sydd wedi profi trais rhywiol a chamdriniaeth, felly mae sicrhau’r moeseg yn gywir wedi bod yn broses fanwl a sensitif. Mae hyn wedi cynnwys ystyriaeth ofalus o ddiogelwch, dewis, urddas a pharch, a sut i ddylunio prosesau ymchwil sy’n galluogi i wahanol brofiadau a lleisiau gael eu clywed mewn ffordd ystyrlon.
Nawr, gyda chymeradwyaeth foesegol ar waith, rydym yn dechrau’r cam nesaf. Rydym wedi lansio’r arolwg (link here dolen yma os oes gennych ddiddordeb mewn ei gwblhau) ac rydym bellach yn paratoi i ddechrau’r cyfweliadau gyda merched. Cysylltwch os oes gennych unrhyw ddiddordeb mewn derbyn rhagor o wybodaeth am y cam hwn o’r prosiect.
Mae’r arolwg wedi’i gynllunio i fod yn ddienw ac yn canolbwyntio ar ofyn am dderbynioldeb hunan-samplu HPV fel opsiwn i ferched sydd wedi profi trais rhywiol a chamdriniaeth. Yn y bôn, beth fyddai’n gwneud gofal yn teimlo’n fwy diogel ac yn fwy hygyrch. Mae wedi’i lunio i leihau gofid, gyda iaith glir, yr opsiwn i hepgor cwestiynau, a chyfeirio at gymorth. Ochr yn ochr â hyn, rydym yn paratoi i ddechrau cyfweliadau a grwpiau ffocws gyda merched. Mae hyn yn rhan graidd o’r prosiec, dyma lle rydym yn dechrau deall profiadau byw yn fanwl.
Yr hyn sy’n bwysicaf yw sut y caiff y sgyrsiau hyn eu cynnal. Bydd merched yn gallu dewis sut i gymryd rhan, er enghraifft, cyfweliad un-i-un neu mewn lleoliad grŵp, trafodaethau ar-lein neu wyneb yn wyneb, ac ar gyflymder sy’n addas iddynt. Nid oes disgwyl i ddatgelu profiadau personol o drais a chamdriniaeth. Y ffocws yw trafod profiadau o ofal sgrinio serfigol, a sut y gall gwasanaethau eu cefnogi’n well o bosibl. Mae caniatâd yn broses barhaus, a gall cyfranogwyr oedi neu stopio ar unrhyw adeg.
Mae’r dull hwn yn adlewyrchu ymrwymiad ehangach ar draws y prosiect: rhoi rheolaeth i’r cyfranogwyr. Fel y nodir yn y protocol astudiaeth, mae ymarfer ymchwil sensitif a thosturiol yn rhedeg drwy bob cam o’r casglu data, o recriwtio, casglu data, i ddadansoddi data, ac i’r ffordd y caiff canfyddiadau eu rhannu.
Mae dechrau’r cam hwn yn teimlo’n gyffrous ac yn gyfrifol ar yr un pryd. Cyffrous, oherwydd dyma lle mae’r prosiect yn dechrau cynhyrchu’r mewnwelediadau sydd eu hangen i lunio model o ofal tosturiol. Cyfrifol, oherwydd mae gennym ddyletswydd i sicrhau bod gan ferched ac ymarferwyr y gofod i rannu eu barn a’u profiadau’n ddiogel.
Dros y misoedd nesaf, bydd y gwaith hwn yn adeiladu tuag at fodel cyd-gynhyrchiedig o ofal sgrinio serfigol sy’n fwy tosturiol, mwy hyblyg, ac yn fwy ymatebol i anghenion merched.
Dr Ceryl Teleri Davies, 17/04/2026