Pathfinder: Rhoi Pobl wrth Galon y Llys Teulu

Pathfinder:  Rhoi Pobl wrth Galon y Llys Teulu

Eeman Mahmood (myfyriwr)

I lawer o deuluoedd, gall mynd i mewn i system y llys teulu deimlo'n ddryslyd, yn frawychus ac yn draenio'n emosiynol. Pan fo pryderon ynghylch cam-drin domestig neu ddiogelwch plentyn, gall y broses ddod hyd yn oed yn fwy llethol. Crëwyd y Cynllun Pathfinder i newid y profiad hwn. Mae ei bwrpas yn syml ond yn bwysig: sicrhau bod teuluoedd yn teimlo eu bod yn cael eu clywed, eu deall, a'u hamddiffyn ym mhob cam.

Beth yw'r cynllun Pathfinder?

Cynllun peilot a lansiwyd gan y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn dilyn Adroddiad y Panel Niwed yn 2020 yw Pathfinder. Fe'i datblygwyd fel dewis arall mwy cefnogol ac effeithlon i'r Rhaglen Trefniadau Plant draddodiadol, a oedd yn aml yn dibynnu ar wrandawiadau llys lluosog i gasglu gwybodaeth.

Yn hytrach na phroses wrthwynebol hirfaith, mae Pathfinder yn canolbwyntio ar adnabod risg yn gynnar, megis diogelu, sicrhau bod llais y plentyn yn cael ei glywed, datrys problemau, a gwneud penderfyniadau gwybodus. Mae asiantaethau allweddol yn rhannu gwybodaeth ar ddechrau'r achos, gan roi darlun clir i'r llys o amgylchiadau'r teulu o'r diwrnod cyntaf. Mae hyn yn arbennig o bwysig lle mae honiadau o gam-drin domestig neu bryderon diogelu.

Drwy leihau gwrandawiadau llys ailadroddus ac annog dull llai gwrthdaro, mae Pathfinder yn anelu at helpu teuluoedd i gyrraedd canlyniadau mwy diogel, cyflymach a mwy gwybodus i blant a rhieni mewn ardaloedd peilot.

Cyn i'r achos ddechrau

Cyn gwneud cais i'r llys teulu, rhaid i'r rhan fwyaf o bobl fynychu Cyfarfod Gwybodaeth ac Asesu Cyfryngu (Mediation Information and Assessment Meeting) (“MIAM”) oni bai eu bod yn gymwys i gael eithriad, fel achosion sy'n ymwneud â cham-drin domestig neu risg frys.

Fel arfer, cyfarfod awr o hyd yw MIAM gyda chyfryngwr achrededig, annibynnol, ac fel arfer caiff ei gynnal ar wahân i'ch cyn-bartner. Yn ystod y cyfarfod, mae'r cyfryngwr yn egluro proses y llys teulu, yn trafod opsiynau datrys anghydfodau y tu allan i'r llys, ac yn ystyried trefniadau plant, cyllid ac amgylchiadau unigol. Os nad yw cyfryngu yn addas, bydd y cyfryngwr yn cyhoeddi tystysgrif MIAM, sy'n ofynnol cyn cyflwyno cais i'r llys.

Sut i ddechrau eich achos yn swyddogol

I ddechrau eich achos, rhaid i chi lenwi'r ffurflen llys gywir, fel arfer C100 neu C79, hysbysu'r llys am unrhyw risg o niwed, a thalu ffi'r llys neu wneud cais am eithriad ffi.

Unwaith y bydd eich cais wedi'i gyflwyno naill ai ar-lein neu drwy'r post, bydd y llys yn ei gyhoeddi ac yn anfon copïau at y rhiant arall ac at Cafcass neu Cafcass Cymru.

Cadw Gwybodaeth yn Gyfrinachol

Os gwnewch gais ar-lein, gallwch dicio'r blwch yn gofyn i'r llys gadw eich manylion cyswllt yn gyfrinachol, sy'n arbennig o bwysig mewn achosion sy'n cynnwys risg gan y parti arall. Os gwnewch gais drwy'r post, rhaid i chi lenwi ffurflen C8. Mae hyn yn sicrhau nad yw eich cyfeiriad na'ch rhif ffôn yn ymddangos ar unrhyw ffurflen arall, felly nid yw'r wybodaeth hon yn cael ei rhannu gyda'r rhiant arall.

Os cewch gais papur gan y rhiant arall, rhaid i chi lenwi'r ffurflen ymateb C7 o fewn deg diwrnod. Os oes gennych bryderon ynghylch niwed, dylech hefyd lenwi ffurflen C1A. Ar gyfer ceisiadau ar-lein, darperir cyfarwyddiadau fel arfer drwy e-bost neu lythyr.

Beth Sy'n Digwydd Ar ôl i'r Cais Gael Ei Gyhoeddi?

Unwaith y bydd y cais wedi'i gyflwyno, gall swyddog datblygu achosion gysylltu â chi i esbonio'r camau nesaf. Yna bydd y llys yn anfon yr achos at Cafcass, Cafcass Cymru, neu'r awdurdod lleol.

Mae Adroddiad Effaith ar Blentyn yn cael ei baratoi i helpu'r llys i ddeall sefyllfa'r teulu'n llawn. Os yw'r achos yn un brys, bydd y llys yn delio ag ef cyn iddo symud ymlaen trwy'r broses Pathfinder.

Cam yr Adroddiad Effaith ar Blant (wedi'i baratoi gan CAFCASS)

Mae'r cam hwn yn ganolog i'r dull Pathfinder. Mae'n cynnwys siarad â'r ddau riant ac, yn dibynnu ar oedran a dealltwriaeth, siarad â'r plentyn, fel arfer heb i rieni fod yn bresennol. Mae hefyd yn cynnwys gwiriadau gyda'r heddlu a'r gwasanaethau cymdeithasol, cyswllt â gweithwyr proffesiynol fel meddygon teulu, athrawon, a gweithwyr cymorth cam-drin domestig, a chwblhau asesiadau risg i nodi unrhyw risg o niwed.

Mae'r adroddiad yn canolbwyntio ar ddymuniadau, teimladau ac anghenion y plentyn, gan roi dealltwriaeth gliriach i'r llys o'u sefyllfa. Gall awgrymu trefniadau dros dro i gadw'r plentyn yn ddiogel, gwrandawiad canfod ffeithiau i fynd i'r afael â honiadau neu ddarparu cefnogaeth fel cyrsiau rhianta a SPIP. Gall hefyd argymell camau amddiffynnol neu derfynau ar geisiadau pellach. Mae hyn yn helpu'r llys i benderfynu beth ddylai ddigwydd nesaf i ddiogelu'r plentyn a chefnogi'r teulu.

Cam Terfynol: Y Gwrandawiad Penderfynu

Y cam olaf yw'r gwrandawiad penderfyniad, lle mae'r llys yn ystyried yr holl wybodaeth a gasglwyd. Gall Cafcass ac asiantaethau eraill roi mewnbwn ochr yn ochr â dymuniadau a theimladau'r plentyn.

Yn seiliedig i raddau helaeth ar yr Adroddiad Effaith ar y Plentyn, gall y llys wneud Gorchmynion Trefniadau Plant terfynol yn nodi gyda phwy mae'r plentyn yn byw ac yn treulio amser, Gorchmynion Materion Penodol sy'n ymwneud â materion fel addysg neu benderfyniadau meddygol neu Orchmynion Camau Gwaharddedig sy'n atal rhai gweithredoedd gan riant. Gall y llys hefyd amrywio gorchmynion presennol lle bo angen.

Am ragor o wybodaeth, gallwn gynghori ar faterion teuluol yma yn BULAC. Os hoffech apwyntiad, ffoniwch 01248 388411 neu e-bostiwch bulac@bangor.ac.uk