Sgyrsiau llythrennedd ac iaith
Dydd Mawrth 12fed Mai 12yh
Beth syn digwydd yn yr ymennydd pan mae darllen yn anodd, a beth mae hynny'n olygu i addysgu
Dr Liory Fern-Pollak - UCL, Sefydiad Addysg
Bydd y sgwrs hon yn archwilio sut mae darllen yn datblygu yn yr ymennydd, pam bod anawsterau darllen fel dyslecsia yn codi, a beth mae hyn yn ei olygu ar lawr y dosbarth. Gan dynnu ar seicoleg wybyddol, niwrowyddoniaeth, ac ymchwil draws-ieithyddol, bydd y sgwrs yn edrych ar sut gall prosesau ffonolegol, orthograffig, semantig, a chymell sylw weithio gyda’i gilydd wrth ddarllen a sut gallant beidio gweithio. Drwy sgyrsiau rhyngweithiol ac enghreifftiau go iawn, bydd y sgwrs yn cysylltu’r hyn a wyddom am ddarllen a dyslecsia â phrofiad cyfarwydd yn y dosbarth, cyn ystyried goblygiadau hyn ar gyfer cefnogi dysgwyr mewn ffyrdd ymarferol a realistig.
Mae Dr Liory Fern-Pollak yn Athro Cyswllt mewn Niwrowyddoniaeth Wybyddol ac Addysgol yn Sefydliad Addysg UCL. Mae ei gwaith yn canolbwyntio ar ddatblygiad darllen, anawsterau dysgu yn cynnwys dyslecsia, amlieithrwydd, a sut gall mewnwelediadau o wyddoniaeth wybyddol gael eu trosi i ymarfer addysgol ystyrlon. Mae ganddi ddiddordeb arbennig mewn helpu i chwalu niwro-fythau er mwyn cefnogi dealltwriaeth seiliedig ar ddysgu mewn cyd-destunau real yn yr ystafell ddosbarth.
Eisteddfod Yr Urdd Ynys Môn 2026
Eisteddfod yr Urdd – Dydd Llun 25ain Mai a Dydd Iau 28ain Mai - Cae Sioe Môn, Gwalchmai
Dewch draw i stondin Prifysgol Bangor lle bydd amser stori gydag awduron enwog, gweithgareddau darllen ac ysgrifennu, a’r cyfle i sgwrsio â thîm CAL:ON Cymru i gael gwybod mwy am y ganolfan.
Sgyrsiau llythrennedd ac iaith
Dydd Mawrth 9fed Mehefin 4yh
Cefnogi cael plant a phobl ifanc i gymryd diddordeb a chael pleser o ddarllen
Yr Athro Sarah McGeown - Prifysgol Caeredin
Mae pryderon am lefelau isel o fwynhau darllen, a chymhelliant ac ymgysylltiad ar draws y DU wedi cynyddu’r diddordeb mewn helpu ‘darllen er mwyn pleser’. Mae’r sgwrs hon yn tynnu sylw at y buddiannau a gysylltir â darllen, y dystiolaeth y tu ôl i’r arferion gwahanol a ddefnyddir mewn ysgolion cynradd ac uwchradd i gefnogi darllen a chymhelliant. Yna cawn egwyddorion sy’n seiliedig ar ymchwil i’w gwreiddio mewn ysgolion cynradd ac uwchradd er mwyn ysbrydoli a chynnal cariad at ddarllen.
Mae Sarah McGeown is yn Athro Llythrennedd ac yn Gyd-Gyfarwyddwr y Labordy Llythrennedd ym Mhrifysgol Caeredin. Mae ei hymchwil yn defnyddio dulliau cymryd rhan a phartneriaethau arfer ymchwil i gael gwell dealltwriaeth a gwella profiadau darllen a deilliannau plant a phobl ifanc. Gallwch ddarllen mwy am ei hymchwil yma: https://blogs.ed.ac.uk/literacylab/
Sioe Addysg Genedlaethol 2026 - Llandudno
Dydd Gwener 12fed Mehefin - Venue Cymru, Llandudno
Byddwn wrth stondin Prifysgol Bangor, lle gallwch gael rhagor o wybodaeth am sut y bydd CAL:ON Cymru yn cefnogi athrawon gyda dysgu llythrennedd ledled Cymru. Bydd aelodau o’r tîm yno i ateb eich cwestiynau ac i arddangos adnoddau CAL:ON Cymru.