Mae’r project, SEE-SAFE: Deall a Lleihau Ystumio Gweledol mewn Trosglwyddo Delweddau Clinigol ac Ymgynghoriadau Fideo, ymhlith amrywiaeth o astudiaethau a ariannwyd yn ddiweddar sy'n mynd i'r afael â blaenoriaethau iechyd a gofal cymdeithasol ledled Cymru.
Ar draws gwasanaethau iechyd, mae'n gynyddol normal i bobl anfon neges destun neu uwchlwytho lluniau at eu timau meddygol. Ond fel y dywedodd Sam Altman o Open AI yn ddiweddar mewn cyfweliad, “Hyd yn oed fel llun rydych chi'n ei dynnu allan o'ch iPhone heddiw, mae'n debyg i rywbeth go iawn, ond mae ychydig yn wahanol.” (cyfweliad â Cleo Abram, a gyhoeddwyd 7 Awst 2025, dan y teitl Sam Altman Shows Me GPT 5... And What's Next.)
Er gwaethaf hyn, mae penderfyniadau ynghylch diagnosis a thriniaeth yn cael eu gwneud yn seiliedig ar luniau a dynnwyd gan ffonau clyfar cleifion ac a rennir. Mae ystod eang o ffactorau o'r goleuo, y camera, prosesu deallusrwydd artiffisial, cywasgu ac ansawdd sgrin y clinigwyr yn effeithio ar ba mor gywir yw'r delweddau hyn, ond nid yw'r rhain wedi'u hymchwilio'n ffurfiol hyd yma, ac nid oes canllawiau ar gyfer gwasanaethau iechyd ynghylch pa luniau sy'n ddigon da a pha rai nad ydynt yn ddigon da ar gyfer gwneud penderfyniadau clinigol.
Bydd ymchwil Bangor yn edrych ar y maes hwn mewn tair prif ffordd, yn gyntaf drwy dynnu lluniau o gleifion â chyflyrau fel wlserau coesau neu glefyd melyn a gweld faint mae'r delweddau'n newid yn ôl y camera a'r defnydd o oleuadau, ac a all clinigwyr adnabod canfyddiadau clinigol yn y lluniau hyn o hyd.
Yn ail, drwy weithio gydag arbenigwyr diogelwch cleifion ym Mhrifysgol Caerdydd i ddeall ble y gallai camddehongli lluniau cleifion fod wedi arwain at niwed.
Yn olaf, drwy weithio gyda staff a chleifion yn y gwasanaeth iechyd i greu canllawiau ar sut i gael delweddau o ansawdd uchel, a phryd nad yw delweddau'n ddiogel ar gyfer gwneud penderfyniadau. Mae ymchwilwyr ar y project hefyd yn gobeithio cydweithio â'r diwydiant technoleg i greu gosodiadau "ffotograffiaeth feddygol" ar ffonau sy'n dadansoddi'r lluniau ac yn tynnu sylw at pryd nad yw lluniau'n ddigon da i'w defnyddio ar gyfer eich iechyd.
Dywedodd yr Athro James Wang, sy'n dod â'i arbenigedd mewn Delweddu a Microbeiriannu Laser i'r project “Rwy'n gyffrous i ddod ag arbenigedd cyfrifiadureg a deallusrwydd artiffisial i faes sydd â goblygiadau mor uniongyrchol ar gyfer diogelwch cleifion. Mae ffonau clyfar modern yn gwneud llawer mwy na dim ond tynnu delwedd: gall meddalwedd a deallusrwydd artiffisial newid lliw, cyferbynnedd, siarprwydd a manylion mewn ffyrdd sydd i raddau helaeth yn anweledig i'r defnyddiwr. Ein nod yw deall pryd mae'r newidiadau hynny'n bwysig yn glinigol, ac yna gweithio gyda chlinigwyr, cleifion a'r diwydiant technoleg i wneud delweddau meddygol yn fwy dibynadwy ac yn fwy diogel i'w defnyddio.
Dywedodd Dr Rebecca Payne, Cyfarwyddwr Canolfan Ymchwil Gofal Cychwynnol Gogledd Cymru “Mae lluniau a anfonir gan gleifion bellach yn dylanwadu ar benderfyniadau bob dydd ynghylch diagnosis a thriniaeth, ond mae’n syndod cyn lleied yr ydyn ni’n dal i’w wybod am ba mor ffyddlon y mae’r delweddau hynny’n adlewyrchu’r hyn sydd mewn gwirionedd o flaen y camera. Efallai na fydd newid bach mewn lliw neu fanylion yn bwysig mewn llun gwyliau, ond ym maes gofal iechyd gallai newid penderfyniad clinigol. Rwy'n gyffrous iawn i fod yn rhan o'r ymchwil hon oherwydd ei bod yn mynd i'r afael â phroblem diogelwch cleifion go iawn a gallai arwain at ganllawiau ymarferol sy'n gwneud gofal o bell yn fwy diogel i gleifion a chlinigwyr".
Mae'r darn hwn o waith yn rhan bwysig o arbenigedd cynyddol Bangor mewn iechyd digidol, gan ddod â'r ysgol cyfrifiadureg a pheirianneg uchel ei pharch â'r ysgol feddygol newydd ynghyd i fynd i'r afael â phroblemau byd go iawn sy'n bwysig yma yng Nghymru ond yn rhyngwladol hefyd.
Mae James, Rebecca a'u cydweithwyr wedi cyhoeddi ar y maes hwn yn y Lancet Primary Care Payne RE, Woywodt A, Wang Z, Kirk UB, Brady M, Joishy M, King K, Mahdi A, Fischer Pedersen A, Huibers L. How a lack of visual fidelity in patient-generated images risks compromising care. The Lancet Primary Care. 2026;2(4):100120
Ymchwilwyr Bangor yn sicrhau cyllid i wneud delweddau meddygol yn fwy diogel
Mae ymchwilwyr Prifysgol Bangor wedi sicrhau cyllid gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru i ymchwilio i bryder cynyddol ynghylch diogelwch cleifion: pa mor ddibynadwy y mae lluniau ffôn clyfar ac ymgynghoriadau fideo yn dal y manylion clinigol sydd eu hangen ar gyfer diagnosis a thriniaeth.