Athro yn cyhoeddi gwaith nodedig, The Cambridge History of Arthurian Literature and Culture

Mae Raluca Radulescu, Athro mewn llenyddiaeth ganoloesol a Chyfarwyddwr y Ganolfan Astudiaethau Arthuraidd ym Mhrifysgol Bangor, wedi cyd-olygu gwaith ysgolheigaidd newydd o bwys, The Cambridge History of Arthurian Literature and Culture, a gyhoeddwyd gan Wasg Prifysgol Caergrawnt fel rhan o'i chyfres nodedig Cambridge History.

Gan ffurfio dwy gyfrol o tua 1,500 tudalen a 57 pennod, mae’r gwaith yn cynnig y cyfrif mwyaf cynhwysfawr hyd yma o chwedl Arthur, un o'r naratifau mwyaf dylanwadol yn niwylliant y Gorllewin. Mae'r casgliad yn olrhain datblygiad traddodiadau Arthuraidd o'r bumed ganrif hyd heddiw, gan symud o bortreadau hanesyddol o Arthur ac mewn llenyddiaeth ganoloesol i bortreadau modern ohono mewn ffilm, llenyddiaeth a chyfryngau digidol. Mae'n dod ag ysgolheigion blaenllaw'r byd ynghyd i archwilio'r chwedl ar draws ieithoedd, diwylliannau a disgyblaethau, gan gynnwys llenyddiaeth, hanes, celf, gwleidyddiaeth a'r cyfryngau, gyda safbwyntiau byd-eang o Ewrop i Awstralia, Affrica a De America.

Mae cyfres Cambridge History yn cael ei chydnabod yn eang am gyhoeddi cyfeirlyfrau awdurdodol a fwriadwyd i lunio maes am genedlaethau. The Cambridge History of Arthurian Literature and Culture yw'r hanes cyntaf o astudiaethau Arthuraidd i gwmpasu pob cyfnod o'r Oesoedd Canol cynnar i'r unfed ganrif ar hugain mewn un project integredig.

Dau glawr llyfr o The Cambridge History of Arthurian Literature and Culture. Cyfrol I, Medieval Arthurian Literatures and Cultures, a Chyfrol II, Arthurian Literatures and Cultures: 1500 to the Present, y ddwy wedi’u golygu gan Raluca L. Radulescu ac Andrew Lynch, gyda chloriau lliw teal a phaneli teitl du. — Cambridge History of Arthurian Literature and Culture

Dywedodd yr Athro Radulescu, “Roeddwn wrth fy modd yn cael fy ngwahodd i gyd-olygu’r gwaith hwn yn ôl yn 2019 ac i lunio ei gynnwys o’r camau cynharaf hyd at ei gwblhau, o fapio cwmpas y cyfrolau i weithio’n agos gyda chyfranwyr dros sawl blwyddyn. Mae fy mhrofiad o ymchwilio i astudiaethau Arthuraidd dros y 25 mlynedd diwethaf wedi dwyn ffrwyth yn wirioneddol yn y cyhoeddiad nodedig hwn, sy’n canolbwyntio’n fawr ar ddyfodol y maes.

“Mae golygu’r Journal of the International Arthurian Society a'i lyfryddiaeth flynyddol, a darparu fy ngwasanaeth academaidd i'r gymdeithas mewn gwahanol rolau, yn fwyaf diweddar fel ei llywydd rhyngwladol etholedig (2024-27), wedi fy mharatoi’n dda ar gyfer maint ac uchelgais y project hwn.

“Roedd ysgrifennu’r rhagarweiniad i’r ddwy gyfrol hefyd yn cynnig cyfle i adfyfyrio ynghylch sut mae traddodiadau Arthuraidd wedi datblygu a sut maen nhw’n parhau i lunio meddwl diwylliannol, llenyddol a gwleidyddol o’r cyfnod canoloesol hyd heddiw.”

Mae'r cyhoeddiad yn adeiladu ar gryfder hirhoedlog y Brifysgol yn y maes hwn, gan gynnwys y Ganolfan Astudiaethau Arthuraidd, ei chymuned ôl-radd fywiog, a phroject Rhwydwaith Doethurol newydd MSCA, EUARTHURS: Arthuriaid Ewropeaidd, o'r Oesoedd Canol i'r Oes Fodern, dan arweiniad yr Athro Radulescu gyda thîm o ysgolheigion ar draws 6 o wledydd Ewrop.

Cynheliwyd lansiad ar-lein The Cambridge History of Arthurian Literature and Culture ddydd Gwener, 24 Ebrill. Roedd y digwyddiad yn cynnwys trafodaeth ford gron gyda chyfranwyr a golygyddion, gan gynnwys yr Athro Emeritws P. J. C. Field (Prifysgol Bangor), yr Athro Emeritws James Simpson (Prifysgol Harvard), a'r Athro Emeritws Andrew Lynch (Prifysgol Gorllewin Awstralia a chyn-lywydd y Gymdeithas Arthuraidd Ryngwladol).