Beth Sydd Ymlaen

 

Arddangosfa 2019

 

Mae’r arddangosfa hon yn ddathliad o gyfraniad sylweddol Prifysgol Bangor i ysgolheictod ym maes y Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ac mae hefyd yn ymdrech i goffáu rhai o’r unigolion rhyfeddol a gyfrannodd tuag at y gwaith hwnnw.

Er i Goleg Prifysgol Gogledd Cymru agor ei ddrysau ym Mangor ym 1884, nid tan 1889 y penodwyd John Morris-Jones yn ddarlithydd yn y Gymraeg. Ond digon anaddawol oedd y dechreuadau. Ni ddaeth ond chwech o swyddogion y Coleg, dau fyfyriwr a dau ddieithryn i’w ddarlith agoriadol. Llesteiriwyd twf y ddisgyblaeth hefyd gan y ffaith mai paratoi myfyrwyr ar gyfer graddau allanol Prifysgol Llundain a wnâi Bangor ac ni chydnabyddai’r brifysgol honno na Chymraeg na Chelteg fel pynciau gradd. Yn sgil estyn Siarter Frenhinol i Brifysgol Cymru yn 1893, a phenodi Morris-Jones yn Athro Iaith a Llenyddiaeth Gymraeg yn 1895, cafodd statws ei ddisgyblaeth ei drawsnewid yn gyflym. O hynny allan, daeth Bangor yn un o brif ganolfannau ysgolheictod y Gymraeg. Bu Prifysgol Bangor yn ffodus hefyd o’r casgliadau llawysgrifol a phrintiedig yn ei llyfrgell ac mae’r arddangosfa, yn ei chyfanrwydd, yn tystio i gyfoeth ac ehangder y casgliadau hynny ym maes y Gymraeg a Chelteg.

     

Trefnwyd yr arddangosfa hon i gyd-fynd ag ymweliad yr XVIeg Gyngres Astudiaethau Celtaidd Ryngwladol â Phrifysgol Bangor ar 22–26 Gorffennaf 2019. Y Gyngres yw’r prif gynulliad rhyngwladol ar gyfer ysgolheigion sy’n ymchwilio i ieithoedd, llenyddiaethau a thraddodiadau diwylliannol y bobloedd hynny sydd ac a fu’n siarad ieithoedd Celtaidd. Fe’i cynhelir bob pedair blynedd a dyma’r tro cyntaf iddi ymweld â Bangor. 

Darlith flynyddol yr Archifau a Chasgliadau Arbennig 2019

Bydd y ddarlith flynyddol eleni yn seiliedig ar y gwaith ymchwil y mae Dr Gareth Huws wedi bod yn ei wneud ar ystad Penrhos (Caergybi).

Cynhelir y digwyddiad ar y 9fed o Hydref 2019 am 5.30yh ym Mhrif Ddarlithfa'r Prif Adeilad o dan y teitl, "Penrhos : Powerful women and the curious tale of a Knight, a Lord and an Honourable". Bydd y ddarlith hon yn cael ei thraddodi yn Saesneg.

Diwrnod Agored Day - 25 Hydref 2019

Bydd yr Archifau a Chasgliadau Arbennig yn cymeryd rhan yng Ngŵyl Hanes Prifysgol Bangor, 25-26 Hydref 2019, drwy gynnal diwrnod agored i annog ymwelwyr newydd i ddwad i'r Archifdy i ddarganfod ein casgliadau gwych. Rhagor o wybodaeth i ddilyn.

Wythnos Archwilio Eich Archif - Tachwedd 2019

Yn ystod wythnos Archwilio eich Archif eleni byddwn yn cynnal cyfres o weithdai yn yr Ystafell Addysg yn yr Archifdy. Bydd y gweithdai yn cael eu hanelu at fyfyrwyr, i'w hannog i ddefnyddio'r Archifdy, ond bydd croeso hefyd i ymwelwyr allanol. Rhagor o wybodaeth i ddilyn.