Cynaeafu data amgylcheddol gydag ap

Phnom Penh: gan Milei.vencel, Hungary - Own work, CC BY-SA 3.0, 

Mae economi  Cambodia ymysg yr economïau sydd yn datblygu gyflymaf yn y byd. Mae’r wlad yn symud o economi wledig i un ddiwydiannol a dinesig  yn gyflym iawn, ond mae’r llywodraeth hefyd, yn ei hawydd i ddatblygu, yn awyddus i fod yn gynaliadwy ac i beidio â cholli adnoddau naturiol gwerthfawr.

Bydd ymchwil newydd gan wyddonwyr amgylcheddol a chymdeithasol ym Mhrifysgol Bangor, ynghyd â chydweithwyr ym Mhrifysgol Efrog Newydd (UDA) a chorff anllywodraethol yn  Cambodia, Keosothea Nou (Cymdeithas Datblygu Cymunedol, Cambodia) yn rhoi golwg gyffredinol ar adnoddau amgylcheddol y wlad, a sut y cânt eu defnyddio gan unigolion gwahanol.  Bydd y wybodaeth yn helpu’r llywodraeth i ddatblygu polisïau cynaliadwy i’r wlad rymus hon. Mae hwn yn un o 13 project newydd a gyllidir drwy gais ESRC Transformative Research.

Bydd y project yn defnyddio rhwydwaith ffôn symudol gwych y wlad er mwyn ymwneud â’r boblogaeth a chasglu data drwy ‘ap’ ffôn symudol sydd wedi ei ddatblygu ar gyfer y project.

Tra bo’r rhan fwyaf o arolygon yn digwydd unwaith ac am byth, bydd yr arolwg yma yn archwilio, ar lefel unigolion, sut mae pobl yn ymwneud â’r amgylchedd a’i ddefnyddio bob wythnos dros gyfnod o flwyddyn.

Fel yr esbonia Simon Willcock, sydd yn arwain yr ymchwil:

Ffermwyr cefn gwlad CAmbodia: Llun gan ein partneriaid“Mae pob un ohonom yn defnyddio natur ar gyfer ‘gwasanaethau’ elfennol, boed yn  ddarparu bwyd neu ddŵr ac adnoddau naturiol eraill i ni, ond hefyd rydym yn defnyddio’r byd naturiol o’n cwmpas i sawl perwyl arall, o fynd â’r ci am dro i chwaraeon a mwynhau picnic. Drwy ganolbwyntio polisïau ar gynhyrchu bwyd, er enghraifft, byddai perygl o golli golwg ar adnoddau hanfodol eraill, fel sicrhau mynediad i gefn gwlad ar gyfer hamddena. Mae angen i Lywodraeth Cambodia fedru rheoli tir heb unrhyw ragfarn o blaid unrhyw un gweithgaredd neu adnodd neilltuol.

“Rydym am gasglu data ynghylch pwy sy’n defnyddio’r amgylchedd naturiol, lle a sut, fel y gall y wlad gadw golwg ar bob agwedd ar y tir fel adnodd hanfodol.

“Rydym angen gwybod sut mae pobl yn ystyried ac yn defnyddio’r adnoddau naturiol o’u hamgylch, a sut y gall hyn newid gyda’r tymhorau. Er enghraifft, efallai bod trigolion dinesig yn defnyddio’r amgylchedd ar gyfer hamdden, tra nad  yw ffermwyr cefn gwlad yn gwneud hynny i’r un graddau, gan eu bod wedi treulio eu diwrnod gwaith yn yr awyr iach.”

Dyddiad cyhoeddi: 23 Hydref 2018