EDEFYN I: CORFFOROLDEB (is-brojectau 1-6)
Roedd trosglwyddo chwedl Arthuraidd trwy gyfrwng croniclau/proffwydoliaeth o Gymru i Loegr, yr Alban ac Iwerddon, yna i wledydd Ffrangeg eu hiaith a thu hwnt, yn seiliedig ar rwydweithiau cymdeithasol-ddiwylliannol a gwleidyddol yn ogystal ag amodau economaidd a oedd yn ffafrio lledaeniad mathau penodol o ffurfiau ysgrifenedig a chelf. Yn yr edefyn hwn, mae EU ARTHURS yn canolbwyntio ar drosglwyddo naratif a chelf Arthuraidd trwy lawysgrifau aml-destun fel blodeugerddi a chasgliadau amrywiol, ochr yn ochr â genres llenyddol a hanesyddol eraill, gan gynnwys proffwydoliaethau. Yn yr edefyn hwn, mae'r projectau'n anelu at gymharu trosglwyddiad a derbyniad naratifau sy'n deillio o Sieffre o Fynwy a naratifau rhamant. Trafodir y broses o gasglu testunau sy’n bodoli eisoes, yn ogystal â chreu straeon, cymeriadau a throsiadau llenyddol newydd mewn sgwrs, neu wrthwynebiad, gyda'r 'canol' a gynrychiolir gan gyfrifon Sieffre o Fynwy, mewn croniclau a deunydd proffwydol, a chyda datblygiadau sy'n deillio o Chrétien, neu ddatblygiadau a ddaeth yn sgil rhyddiaith Hen Ffrangeg Cylch y Fwlgat a’r Ôl-Fwlgat, yn ogystal â maes arall, a ystyrir yn aml fel 'ymylol' mewn astudiaethau Arthuraidd, sef corff Tristan, fel ymateb naratif newydd i dwf brawdoliaeth farchogion Ewropeaidd Arthur. Mae cynrychioliadau o ddeunydd Arthuraidd ar ffurf gwrthrychau a chelf goffaol hefyd yn chwarae rhan allweddol yng nghyd-destunoli'r pwnc yn ei gyfanrwydd.
Dyma amcanion yr edefyn hwn:
- sefydlu teipoleg ffurfiau cyfieithu ac addasu yn y traddodiad cronicl a rhamant;
- datgelu patrymau yn y fformatau a ledaenwyd (llawysgrifau aml-destun) lle mae ffurfiau testunol a chelf 'ymylol' wedi goroesi;
datgelu dehongliadau newydd sy'n deillio o'r aml-destun a’r cyd-destunau diwylliannol-wleidyddol y darllenwyd y llawysgrifau hyn ynddynt yn wreiddiol
EDEFYN II: CYFRYNGIAD (is-brojectau 7-11)
Yn yr edefyn hwn, mae EU ARTHURS yn ymdrin â'r corpws o safbwyntiau cydgysylltiedig dulliau damcaniaethol modern (academaidd) sydd â'r potensial i ddatgelu mecanweithiau'r pwnc hwn, sydd wedi parhau ers y cyfnod canoloesol ac sydd hefyd â'r potensial i gyfryngu a thrawsnewid profiad cenedlaethau'r dyfodol o'r gorffennol. Mae'r edefyn hwn yn canolbwyntio ar bwysigrwydd dulliau beirniadol diweddar, megis hanes emosiynau, astudiaethau rhywedd, a'r dyniaethau gofodol, wrth fapio potensial traddodiadau Arthuraidd i ddylanwadu ar fyd diwylliant Ewrop i fyd yr ugeinfed ganrif a'r unfed ganrif ar hugain.
Nod yr edefyn hwn yw trafod natur dystiolaethol y corpws Arthuraidd fel etifeddiaeth o'r gorffennol ac, yn bwysicach fyth, esbonio ei berthnasedd a'i ddiddordeb parhaus i gynulleidfaoedd heddiw. Mae sawl edefyn damcaniaethol yn rhedeg trwy'r project, gan gysylltu'r projectau doethurol a darparu sylfaen hanfodol sy'n croestorri'r project cyffredinol. Un o'r rhain yw damcaniaeth emosiwn, sy'n croestorri ag astudiaethau rhywedd ac astudiaethau llawysgrif a synhwyraidd, ac, yn olaf, gydag edefyn I o ran cyfryngu a derbyniad y deunydd. Bydd astudiaethau rhywedd a synhwyraidd yn sail i nifer o'r projectau ar yr un pryd ac yn llywio eu mynegiant mewn ffyrdd newydd, gan archwilio agwedd synhwyraidd astudiaethau llawysgrif a'u potensial affeithiol yn y gorffennol a heddiw, er enghraifft. A bydd y corpws o ddeunyddiau a ddefnyddir o fewn Edefyn II, sy'n canolbwyntio ar ddamcaniaeth, yn ei dro yn elwa o'r arbenigedd a gafwyd yn Edefyn I ar sylfeini hanesyddiaethol y traddodiadau a'i batrymau cyfryngol a throsglwyddo testunol.
Bydd y projectau yn yr edefyn hwn yn ymgysylltu â'r ddau brif gorpws ffuglen-ganolog o fewn y traddodiad Arthuraidd i hwyluso cydweithio rhwng ac ar draws y projectau doethurol o fewn yr edefyn: y traddodiad Tristanaidd a rhamantau Arthuraidd Chrétien de Troyes a chyfieithiadau ac arteffactau cysylltiedig. Bydd pob project yn ymdrin ag agwedd benodol ar y naill draddodiad neu'r llall ar draws ieithoedd lluosog y rhanbarth dan sylw, gan gynnwys Ynysoedd Prydain, Sgandinafia, Fflandrys a'r Iseldiroedd, a'r Eidal.
Amcanion
Nod Edefyn II, fel Edefyn I, yw mapio'r llwybrau yr oedd chwedlau Arthuraidd yn cylchredeg ar eu hyd ynghyd ag ymddangosiadau, swyddogaethau cymdeithasol a phrosesau’r gwahanol addasiadau diwylliannol o'r deunydd. Ond tra bod Edefyn I yn anelu at wneud hyn trwy astudio'r elfennau materol yn y parthau cyswllt gwleidyddol, diwylliannol ac ieithyddol, mae Edefyn II yn gweithio mewn ffordd ategol. Trwy ddefnyddio fframweithiau damcaniaethol modern, mae'n gweithredu fel labordy lle byddwn yn ymchwilio, gan gymharu testunau 'ymylol' â'u ffynonellau, i'r hyn sy'n digwydd mewn gwirionedd yn ystod y broses o ailystyried a chylchredeg y deunydd Arthuraidd. Mae'r dulliau hyn hefyd yn caniatáu agor y maes ymchwilio yn y tymor hir, gan eu bod yn ystyried cynnydd Arthuriaeth cyn-fodern a chyfoes ac yn dangos bywioldeb y chwedl Arthuraidd. Bydd hyn hefyd yn dangos sut mae canolfannau'n newid dros amser yn yr Almaen, er enghraifft, trwy Wagner, sy'n dod yn gyfnewidydd pwysig i chwedl y Greal a chwedl Tristan. Yn olaf, bydd yn datgelu sut y cafodd y deunydd ei addasu a/neu sut y lluniodd gynyrchiadau llenyddol a diwylliannol dilynol o ran hunaniaethau rhywedd, ideolegau cymdeithasol, patrymau ymddygiad neu werthoedd. Bydd EU ARTHURS yn darparu'r enghraifft gyntaf o fap sy'n dangos llwybrau cydblethedig cylchrediad y chwedlau Arthuraidd dros amser a lle, y tu hwnt i ffiniau iaith a genres testunol.