Ers ei sefydlu, mae TroCymru, ei fusnes economi gylchol yng Nghaernarfon, yn tyfu’n gyflym. Mae nod y busnes yn syml, sef dargyfeirio gwastraff adeiladu oddi wrth safleoedd tirlenwi. Mae hefyd yn defnyddio data i brofi gwerth carbon a gwerth cymdeithasol wrth ailddefnyddio deunyddiau. Mae Andrew yn gweithio ag adrannau tai mewn awdurdodau lleol ledled gogledd Cymru, yn ogystal â darparwyr tai.
Er mwyn datblygu’r busnes ymhellach, trodd at Brifysgol Bangor am gefnogaeth wyddonol a thystiolaeth i ddangos bod ei ddull yn gweithio.
“Rwy’n gweithio gyda Phrifysgol Bangor er mwyn ychwanegu ymchwil a hygrededd academaidd at yr hyn rwy’n ei wneud,” meddai Andrew.
“Yn TroCymru, rydym yn ailddefnyddio deunyddiau a fyddai fel arfer yn mynd i’r sgip – pethau fel ceginau, pren a brics. Rwy’n olrhain y deunyddiau, yn eu hailddefnyddio, ac yn mesur y gwerth carbon a’r gwerth cymdeithasol sy’n cael ei greu ganddyn nhw. Yn syml, rwy’n atal deunyddiau da rhag cael eu taflu ac yn profi eu gwerth.”
“Roeddwn am weithio ag arbenigwyr ym Mhrifysgol Bangor i brofi’r deunyddiau rwy’n eu defnyddio, mesur eu heffaith carbon, a chreu system y gall cynghorau a darparwyr tai ymddiried ynddi. Mae’n ymwneud â chyfuno profiad ymarferol â gwybodaeth arbenigol er mwyn i’r busnes allu tyfu.”
Mae Andrew hefyd yn gweithio fel Rheolwr Cyfrifon Rhanbarthol gyda Travis Perkins, lle sylwodd ar raddfa’r gwastraff adeiladu, a’r cyfle i wneud pethau’n wahanol am y tro cyntaf.
“Mae gan lawer o’r deunyddiau hyn werth o hyd. Ar yr un pryd, mae sefydliadau dan bwysau i leihau carbon a chynhyrchu gwerth cymdeithasol,” meddai.
“Yr hyn sy’n gwneud TroCymru’n wahanol yw’r data. Dydw i ddim yn unig yn dargyfeirio gwastraff – rwy’n olrhain deunyddiau ar lefel eiddo ac yn dangos yr arbedion carbon a’r gwerth cymdeithasol sy’n cael eu creu. Mae hynny’n golygu bod gan gymdeithasau tai a chynghorau dystiolaeth glir o ble mae eu gwastraff yn mynd a pha effaith mae eu rhaglenni’n ei chael.”
Mae Andrew yn credu y bydd gweithio â’r Athro Graham Ormondroyd yng Nghanolfan BioGyfansoddion Prifysgol Bangor yn helpu i brofi bod gwaith TroCymru yn effeithiol ac yn cefnogi’r sefydliad i dyfu ledled Cymru.
“Mae hyn yn dal yn y camau cynnar, ond mae’r cyfle’n enfawr. Gyda’r partneriaethau cywir, gallwn greu rhywbeth sy’n newid y ffordd mae adeiladu’n gweithio yng Nghymru go iawn.”
Dywedodd yr Athro Graham Ormondroyd: “Mae’r gwaith mae Andrew yn ei wneud gyda TroCymru yn dangos meddwl arloesol, sydd â’r potensial i drawsnewid y diwydiant adeiladu. Nid ailgylchu deunyddiau’n unig mae o’n ei wneud; mae’n adeiladu system sy’n cael ei gyrru gan ddata, sy’n rhoi tystiolaeth glir a mesuradwy i gynghorau a darparwyr tai o’u heffaith amgylcheddol.
Yn y Ganolfan BioGyfansoddion, gallwn ychwanegu’r trylwyredd gwyddonol sydd ei angen i droi TroCymru o syniad gwych yn ddatrysiad dibynadwy a graddadwy. Gyda chefnogaeth Cronfa Ffyniant Gyffredin y DU, mae hwn yn gyfle go iawn i newid y ffordd mae Cymru’n meddwl am wastraff adeiladu. Mae wedi bod yn fraint gweithio gydag Andrew, rhywun sy’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i’r diwydiant adeiladu yng Nghymru.”
Mae’r prosiect rhwng TroCymru a’r Ganolfan BioGyfansoddion wedi derbyn £5,000 gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU (UKSPF). Mae’r Gronfa Ffyniant Gyffredin yn cefnogi cyflawni pum cenhadaeth genedlaethol Llywodraeth y DU, gan rymuso cymunedau ledled y wlad, gyda ffocws ar sbarduno twf economaidd a hyrwyddo cyfleoedd ym mhob rhan o’r DU.
