Astudiaeth newydd yn amlygu cyfyngiad nad yw’n cael ei werthfawrogi’n llawn o ddyfeisiau monitro glwcos parhaus
Canfu astudiaeth newydd gan Brifysgol Bangor gyfyngiad ar y dyfeisiau monitro glwcos parhaus (CGM) a ddefnyddir gan bobl sydd â diabetes math 1.
Ychydig iawn o effaith mae’r mater hwn yn ei chael ar y mesuriadau glwcos y mae meddygon yn eu defnyddio fel arfer. Fodd bynnag, yn ystod cyfnodau o lefelau siwgr gwaed eithriadol o uchel neu eithriadol o isel, mae’n bosibl na fydd CGMau yn gallu dangos yn union pa mor uchel neu ba mor isel y mae’r lefelau siwgr gwaed yn cyrraedd.
Cyhoeddwyd yn Diabetic Medicine, dadansoddodd yr astudiaeth bron i 47 miliwn o ddarlleniadau glwcos gan 948 o bobl â diabetes math 1 ar draws pedwar set ddata o dreialon clinigol rhyngwladol mawr, gan ei gwneud yr ymchwiliad mwyaf hyd yma i'r ffenomen hon.
Ysbrydolwyd yr ymchwil gan gysylltiad personol â diabetes."Dechreuais ymddiddori mewn monitro glwcos parhaus ar ôl i aelod agos o'r teulu gael diagnosis o ddiabetes math 1," meddai Dr John Mulley, o Ysgol Gwyddorau Amgylcheddol a Naturiol Prifysgol Bangor. "Fel llawer o deuluoedd, fe sylweddolon ni'n gyflym pa mor drawsnewidiol y gall y dyfeisiau hyn fod. Maen nhw’n darparu swm anhygoel o wybodaeth ac wedi newid y ffordd y mae pobl yn rheoli diabetes. Ar yr un pryd, dechreuais feddwl beth sy'n digwydd pan fydd glwcos yn mynd y tu hwnt i'r terfynau mesur y mae'r synhwyrydd yn gallu eu mesur mewn gwirionedd."
Mae'r rhan fwyaf o systemau monitro glwcos parhaus yn adrodd lefelau glwcos o fewn amrediad sefydlog yn unig, fel arfer 40–400 mg/dL (2.2–22.2 mmol/L). Pan fydd lefelau glwcos yn mynd y tu hwnt i'r terfynau mesur hynny, dim ond bod y terfyn wedi'i gyrraedd y mae'r synhwyrydd yn ei gofnodi, yn hytrach na'r crynodiad glwcos gwirioneddol. Er bod yr amrediad hwn yn hysbys, nid oes astudiaeth systematig wedi’i gwneud o’r blaen o ba mor aml y mae'n effeithio ar bobl â diabetes math 1 a pha un a yw'n dylanwadu ar ddehongli data dyfeisiau monitro glwcos parhaus.
Canfu'r astudiaeth fod rhwng 94% a 100% o gyfranogwyr wedi profi o leiaf un darlleniad a oedd y tu hwnt i’r terfynau mesur yn ystod y cyfnod monitro. Roedd llawer o gyfnodau o glwcos uchel yn parhau i fod uwchlaw’r terfyn mesur uchaf am awr neu fwy, sy'n golygu, er y gallai clinigwyr a chleifion weld bod lefelau glwcos yn eithriadol o uchel, na allai'r synhwyrydd bellach wahaniaethu rhwng gwerthoedd o 400 mg/dL, 500 mg/dL neu hyd yn oed yn uwch.
Yn bwysig ddigon, canfu'r ymchwil hefyd nad yw'r terfynau mesur hyn yn ystumio'n sylweddol y mesurau cryno safonol a ddefnyddir yn rheolaidd mewn gofal diabetes, gan gynnwys lefelau glwcos cymedrig, amser a dreulir yn yr amrediad, dangosydd rheoli glwcos, amrywioldeb glwcos a gwyriad safonol. Yn hytrach, y prif ganlyniad yw colli gwybodaeth am ddifrifoldeb yr amrywiadau glwcos mwyaf eithafol.
"Nid beirniadaeth o fonitro glwcos parhaus yw hyn," meddai Dr Mulley. "Mae dyfeisiau monitro glwcos parhaus yn un o'r datblygiadau pwysicaf mewn gofal diabetes dros y ddau ddegawd diwethaf, ac ni ddylai'r canlyniadau hyn berswadio unrhyw un rhag eu defnyddio. Yn hytrach, mae'r astudiaeth yn amlygu rhywbeth sy'n hawdd ei anwybyddu: unwaith y bydd y synhwyrydd yn cyrraedd ei derfyn o ran mesuriadau, gall ddweud wrthych fod glwcos yn eithriadol o uchel neu'n eithriadol o isel, ond ni all ddweud wrthych yn union pa mor uchel neu pa mor isel."
Canfu'r ymchwil hefyd fod darlleniadau y tu hwnt i’r terfynau mesur yn arbennig o gyffredin mewn pobl iau ac mewn unigolion â lefelau HbA1c uwch, gan awgrymu mai mewn grwpiau o bobl sy’n profi cyfnodau amlach o hyperglycaemia sylweddol y mae’r broblem yn fwyaf perthnasol.
Mae'r canfyddiadau'n awgrymu y gellid gwella meddalwedd monitro glwcos parhaus yn y dyfodol drwy adrodd yn rheolaidd pa mor aml y cyrhaeddir terfynau mesur y dyfeisiau, ac am ba hyd. Byddai gwybodaeth o'r fath yn helpu clinigwyr ac ymchwilwyr i nodi pryd mae mesuriadau glwcos wedi cael eu cyfyngu gan amrediad mesuriadau’r ddyfais, er bod y metrigau crynodeb safonol yn parhau i fod yn ddibynadwy.
Ychwanegodd Dr Mulley: "Mae gan bob offeryn gwyddonol amrediad mesuriadau, ac nid yw dyfeisiau monitro glwcos parhaus yn eithriad. Mae deall y terfynau hynny yn ein helpu i ddehongli'r data yn fwy priodol ac yn ein hatgoffa, yn ystod y cyfnodau lle mae lefelau glwcos yn eithriadol o uchel neu’n eithriadol o isel, fod gwybodaeth o hyd na all synwyryddion cyfredol ei dal."
Darllenwch yr ymchwil yma: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/dme.70412
