Croeso i dudalen prosiect ymchwil yr astudiaeth: We Care: Women’s Empowerment: Cervical screening Access, Recovery and Empathy.
Mae hon yn astudiaeth bum mlynedd a ariennir gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru a’r Sefydliad Cenedlaethol dros Ymchwil Iechyd a Gofal (NIHR).
Cefndir a Rhesymeg
Mae canser ceg y groth yn gallu datblygu mewn unrhyw ran o geg y groth ac mae’n un o’r mathau o ganser y gellir eu hatal fwyaf. Er hynny, mae canser ceg y groth yn parhau i fod yn un o’r canserau mwyaf cyffredin ymhlith menywod ac mae’n cyfrannu’n sylweddol at faich byd-eang Blynyddoedd Bywyd wedi’u Haddasu gan Anabledd (DALY).
Mae amcangyfrifon yn awgrymu bod un o bob pedair merch yn y DU wedi profi cam-driniaeth rywiol yn ystod plentyndod, ac un o bob tair menyw wedi profi trais rhywiol. Mae’r diffyg ymchwil ansoddol gyda goroeswyr trais a cham-drin rhywiol (T&Chrhy) yn ei gwneud yn anodd i llawn deall eu profiadau o wasanaethau sgrinio iechyd. Mae’r prosiect hwn yn ceisio mynd i’r afael â’r bwlch hwn drwy ehangu cyfranogiad mewn ymchwil a chlywed lleisiau grwpiau sydd wedi’u tangynrychioli, gyda’r nod o leihau anghydraddoldebau iechyd a chymdeithasol a chyfrannu at ymchwil, polisi ac ymarfer. Er mwyn sicrhau cydraddoldeb mewn darpariaeth gofal iechyd, dylid cefnogi menywod nad ydynt yn gallu cael mynediad at sgrinio ceg y groth i wneud hynny.
Nod yr Astudiaeth
Y nod yw archwilio defnyddiau a chyfyngiadau’r ddarpariaeth gofal sgrinio ceg y groth bresennol yng Nghymru, Lloegr, Sweden ac Awstralia, er mwyn llywio gwelliannau i’r gwasanaeth hwn a mesur effaith y gwelliannau hynny.
Diben ac Amcanion yr Astudiaeth
Y nod cyffredinol yw mesur effaith gwella darpariaeth gofal sgrinio ceg y groth yng Nghymru, Lloegr, Sweden ac Awstralia ar gyfer menywod sydd wedi profi (T&ChRh).
Mae’r prif amcanion yn canolbwyntio ar:
- Cyd-gynhyrchu datblygiad yr ymchwil gyda menywod sydd â phrofiadau byw o T&ChRh (drwy’r Grŵp Ymgynghorol Prosiect) ac gyda rhanddeiliaid ymarferol (drwy’r Grŵp Llywio Prosiect).
- Nodi natur y materion a brofir gan fenywod sydd wedi profi T&ChRh wrth gael mynediad at ddarpariaeth gofal sgrinio ceg y groth yng Nghymru, Lloegr, Sweden ac Awstralia.
- Cwblhau adolygiadau systematig o’r llenyddiaeth i lywio’r wybodaeth a’r dystiolaeth ar gyfer yr astudiaeth hon, i’w defnyddio ar draws holl linellau gwaith yr astudiaeth.
- Archwilio defnyddiau a chyfyngiadau’r ddarpariaeth gofal sgrinio ceg y groth bresennol.
- Datblygu gwybodaeth i gefnogi creu model ymarfer damcaniaethol a seiliedig ar dystiolaeth, gyda ffocws ar wella darpariaeth gofal i fenywod.
- Datblygu pecyn cymorth i ymarferwyr sy’n seiliedig ar dystiolaeth i lywio arfer da a safonau ar gyfer gwella darpariaeth gofal, er mwyn adeiladu model o ofal tosturiol.
- Cwblhau dadansoddiad Dychweliad Cymdeithasol ar Fuddsoddiad (SROI) i fesur effaith y model ymarfer newydd a’r pecyn cymorth, ynghyd â chynnal gwerthusiadau economaidd ychwanegol o sgrinio ceg y groth.
Beth Mae'r Priosect Hwn yn ei Gynnwys?
Bydd yr ymchwil hon yn cael ei chwblhau drwy chwe llinell waith ddilynol o gasglu data, fel y crynhoir yn y diagram llif isod:
Teitl: Llinellau Gwaith Dilyniannol
Diagram llinellau gwaith dilyniannol ar gyfer datblygu ymyriad: model ymarfer a phecyn offer, a mesur effaith gwella gofal sgrinio ceg y groth drwy Enillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad (SROI).
Mae trefniadau llywodraethu ac ymgysylltu yn rhedeg ochr yn ochr â’r gwaith drwy Grŵp Ymgynghorol y Prosiect a Grŵp Llywio’r Prosiect, yn ogystal ag ymgysylltu â rhanddeiliaid. Yna mae’r gwaith yn symud ymlaen drwy chwe ffrwd gwaith:
Ffrwd waith 1:
Adolygiadau systematig:
- (1) Sgrinio ceg y groth (CSC) a thrais a cham-drin rhywiol (SVA)
- (2) Effeithiolrwydd sgrinio ceg y groth
- (3) Gwerthusiad economaidd
- (4) Gofal tosturiol
Ffrwd waith 2: Arolwg, Lloegr – hunan-samplu HPV.
Ffrwd waith 3: Gweithdai a chyfweliadau gyda menywod sydd wedi profi trais a cham-drin rhywiol (n = 100).
Ffrwd waith 4: Gweithdai gyda rhanddeiliaid proffesiynol amlasiantaethol (n = 100).
Ffrwd waith 5: Cyd-gynhyrchu’r ymyriad: model ymarfer a phecyn offer.
Ffrwd waith 6: Gwerthusiad economaidd – Enillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad (SROI) a dadansoddiad cost-effeithiolrwydd.
Tîm y Prosiect
Dr Ceryl Teleri Davies, o’r Ganolfan Economeg Iechyd a Gwerthuso Meddyginiaethau (CHEME), yw arweinydd y prosiect. Ariennir y rôl hon fel rhan o Gymrodoriaeth Uwch bum mlynedd.
Mae gan Ceryl gefndir ymarfer mewn gwaith cymdeithasol, gan gynnwys profiad ymarfer ac ymchwil mewn cefnogi menywod ifanc a menywod sydd wedi profi cam-drin domestig. Gellir darllen mwy am ei diddordebau ymchwil a’i harfer ar y dudalen we hon: [dolen i’r wefan].
Darperir cefnogaeth prosiect gan Kalpa Pisavadia, Swyddog Cefnogaeth Prosiect Ymchwil, ynghyd â phedwar mentor academaidd:
- Yr Athro Helen Weatherly, Centre for Health Economics, Prifysgol Efrog, DU
- Yr Athro Deborah Fitzsimmons, Swansea Centre for Health Economics, Prifysgol Abertawe
- Dr Siôn Williams, Ysgol Gwyddorau Iechyd, Prifysgol Bangor
- Yr Athro Rhiannon Tudor Edwards, CHEME, Ysgol Gwyddorau Iechyd, Prifysgol Bangor
Mae tîm y prosiect hefyd yn cynnwys y partneriaid allweddol canlynol:
- Maria Barnes, Research Fellow, Prifysgol Bryste
- Susie Baidawi, Associate Professor, Prifysgol Monash
- Susan Saldanha, Meddygaeth Gyffredinol, Prifysgol Monash
- Lisa Hogan, Sgrinio Serfigol Cymru
- Fay Maxted, Prif Weithredwr, Ymddiriedolaeth y Goroeswyr
- Lucy Duckworth, Ymddiriedolaeth y Goroeswyr
- Sara Kirkpatrick, Prif Weithredwr, Cymorth i Ferched Cymru
- Dr Jill Zelin, Ymgynghorydd Meddygaeth Gwrth-Heintiau, Ymddiriedolaeth GIG Iechyd Barts a Clinic My Body Back™
- Shirley McCann, Swyddog Codi Arian a Gwirfoddoli, Cerrig Camu
- BAWSO – Wanjiku Mbugua, Pennaeth Gwasanaethau Gogledd Cymru
- Linette Backeman, Cofrestrydd, NCK a Phrifysgol Uppsala