Archif Newyddion: Chwefror 2016

Dilyn ôl traed y bardd Gwyn Thomas: Gŵr Geiriau

Mae Gwyn Thomas yn fwy na bardd. Mae'n ysgolhaig, yn llenor, yn arbenigwr ar y Mabinogi, yn sgriptiwr ffilmiau, yn awdur toreithiog ar gyfer pob oed, yn ŵr - tad - a thaid, yn ffrind, yn Gymro, yn hogyn o Flaenau Ffestiniog, ac yn ŵr hynaws.

Bydd S4C yn cael golwg o'r newydd ar y gŵr arbennig hwn nos Fawrth, 1 Mawrth, yn Gwyn Thomas: Gŵr Geiriau.Ac ar ddiwrnod ein nawddsant, cawn ddathlu gyrfa dyn sydd wedi cyfrannu cymaint i ddiwylliant Cymru, a dilyn Gwyn Thomas wrth iddo holi o le mae'r awen a'r ysbrydoliaeth i greu yn dod.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Chwefror 2016

Mwd gludiog a gweddillion biolegol yn allwedd i ddarogan erydiad arfordirol

Mae gwyddonwyr wedi cymryd cam enfawr tuag at ddatblygu ffordd fwy dibynadwy o ddarogan sut y bydd newid hinsawdd yn effeithio ar amgylcheddau aberoedd ac arfordiroedd.

Gan weithio fel rhan o broject cydweithredol, a arweinir gan Ysgol Gwyddorau Eigion Prifysgol Bangor, i asesu sut mae deunyddiau mân fel mwd a thywod yn cael eu symud o amgylch ein harfordir gan geryntau dŵr, a sut y gall y symudiadau hyn newid o ganlyniad i newid hinsawdd, mae'r Athro Dan Parsons, o Brifysgol Hull, wedi nodi elfennau allweddol sydd ar goll ar hyn o bryd o'r modelau sy'n helpu gwyddonwyr a pheirianwyr benderfynu sut y bydd arfordiroedd ac aberoedd yn cael eu siapio yn y dyfodol.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Chwefror 2016

Penodi i Weithgor Llywodraeth Cymru ar y Gymraeg yn y Gweithle

Mae Dr Lowri Hughes o Ganolfan Bedwyr Prifysgol Bangor wedi derbyn gwahoddiad gan y Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus, Leighton Andrews, i fod yn aelod o Weithgor yr Iaith Gymraeg ym maes Datblygu Economaidd a Gweinyddu Llywodraeth Leol. Cadeirir y Gweithgor gan Rhodri Glyn Thomas AC.

Dyddiad cyhoeddi: 29 Chwefror 2016

Arwain y ffordd i gyflwyno Presgripsiynau dwyieithog

Mae gwasanaeth Gymraeg neu ddwyieithog yn hanfodol ar gyfer lles cleifion Cymraeg eu hiaith yn ôl ymchwiliad gan Gomisiynydd y Gymraeg. Argymhelliad sydd wedi cael sêl bendith Prif Swyddog Fferyllol Cymru yw bod rhoi labeli dwyieithog ar feddyginiaethau presgripsiwn ar gael i gleifion.

Mae tîm sy’n cynnwys arbenigwyr iaith a fferyllwyr ym Mhrifysgol Bangor a Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi cymryd y camau cyntaf drwy gyfieithu 30 canllaw rhybuddiol sydd yn cael eu rhoi i gleifion sydd ar feddyginiaeth ar bresgripsiwn.

Dyddiad cyhoeddi: 24 Chwefror 2016

Partneriaeth newydd i ddatblygu talent rygbi gogledd Cymru

Gallai chwaraewyr rygbi ifanc talentog wireddu eu breuddwyd o chwarae dros Gymru diolch i bartneriaeth newydd rhwng Prifysgol Bangor a Rygbi Gogledd Cymru (RGC). Drwy ysgoloriaethau chwaraeon Prifysgol Bangor ar gyfer athletwyr elît, mae saith myfyriwr sy'n chwarae i RGC, yr ochr rygbi ranbarthol ar gyfer gogledd Cymru, wedi gallu symud ymlaen i addysg uwch gan barhau i chwarae rygbi ar lefel uchel.

Dyddiad cyhoeddi: 24 Chwefror 2016

Prifysgol Bangor yn Cefnogi Pythefnos Masnach Deg 2016

Mae Prifysgol Bangor yn galw ar yr holl fyfyrwyr, staff a’r gymuned leol i ymuno yn y dathliadau ar gyfer Pythefnos Masnach Deg 2016, sy'n dechrau ar y 29ain Chwefror.

Dyddiad cyhoeddi: 24 Chwefror 2016

Gŵyl Wyddoniaeth Bangor 2016

Mae Gŵyl Wyddoniaeth Prifysgol Bangor yn ôl am ei chweched blwyddyn. Mae'r ŵyl yn rhedeg o 11-20 Mawrth 2016, ac yn croesawu pawb i archwilio a thrafod gwyddoniaeth drwy gyfrwng sgyrsiau, gweithgareddau ymarferol, arddangosfeydd ac arddangosiadau o’r digwyddiadau a gynhelir YN RHAD AC AM DDIM.

Dyddiad cyhoeddi: 23 Chwefror 2016

How to help the women and girls rescued from Islamic State

Dyma erthygl yn Saesneg gan Leanne K Simpson o’r Ysgol Seicoleg sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol

Dyddiad cyhoeddi: 23 Chwefror 2016

Cyfres o berfformiadau gwych yng Ngŵyl Gerdd Bangor

Fe fydd un o brif wyliau cerddol Cymru, Gwyl Gerdd Bangor yn agor eleni ar Fawrth 1af gyda chyngerdd arbennig gan Gôr Glanaethwy, sêr y gyfres deledu ‘Britain’s Got Talent.’ Ac am y tro cyntaf erioed, bydd cantorion y  ‘Swingles’ yn serennu mewn cyngerdd unigryw.

Dyddiad cyhoeddi: 22 Chwefror 2016

Dewis ysgolhaig o Fangor i gynrychioli Cymru ar gorff cynrychioliadol Gwyddorau Biomeddygol y DU

Mae Mr Merfyn Williams, cyfarwyddwr y cwrs gradd BSc Gwyddoniaeth Fiomeddygol yn yr Ysgol Gwyddorau Meddygol wedi cael yr anrhydedd o gael gwahoddiad i ymuno â Phwyllgor Gweithredu Penaethiaid Canolfannau Prifysgol Gwyddorau Biomeddygol (HUCBMS).

Dyddiad cyhoeddi: 22 Chwefror 2016

Dyfarnu Medalau Cwmni’r Brethynwyr i fyfyrwyr o Brifysgol Bangor

Cyflwynwyd Medalau’r Brethynwyr i fyfyrwyr o Brifysgol Bangor yn ddiweddar. Mae Cwmni’r Brethynwyr yn un o Gwmnïau Lifrai hanesyddol Dinas Llundain, sydd bellach yn sefydliad dyngarol. Bob blwyddyn mae Cwmni’r Brethynwyr, yn garedig iawn, yn rhoi dwy fedal i’w dyfarnu i fyfyrwyr ôl-radd nodedig.

Dyddiad cyhoeddi: 22 Chwefror 2016

Lansio Sefydliad Ymchwil Iechyd a Meddygol Bangor

Ddydd Iau, 25 Chwefror 2016, mae Prifysgol Bangor yn lansio'r Sefydliad Ymchwil Iechyd a Meddygol newydd.

Gan adeiladu ar sylfaen gadarn o ragoriaeth ymchwil bydd Sefydliad Ymchwil Iechyd a Meddygol Bangor (BIHMR) yn hwyluso ymchwil fwy rhyngddisgyblaethol sy'n pontio darganfyddiadau yn y labordy ymlaen i ymchwil sy'n datrys problemau iechyd cymhleth yn y byd go iawn.  Yn y ffordd hon bydd BIMHR yn cyfrannu at welliannau mewn iechyd a gofal iechyd lleol yn ogystal a chael effaith ar draws Cymru a'r Deyrnas Unedig, ac yn rhyngwladol

Dyddiad cyhoeddi: 22 Chwefror 2016

British power stations are burning wood from US forests – to meet renewables targets

Dyma erthygl yn Saesneg gan David Styles o’r Ysgol Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol

Dyddiad cyhoeddi: 19 Chwefror 2016

Cyfres o deithiau tywys o gasgliadau celf a serameg Prifysgol Bangor

Bydd teithiau tywys yn cael eu cynnal o gwmpas Casgliadau Celf a Serameg Prifysgol Bangor rhwng Chwefror a Mai. Y bwriad ydi codi ymwybyddiaeth o’r casgliadau pwysig yma, gyda’r uchafbwyntiau yn cynnwys murlun gan Edward Povey yn Neuadd Powis, celf a serameg yng Nghoridor Ystafell Cyngor y Brifysgol a chyfle i weld a dysgu am waith celf gan artistiaid enwog fel Kyffin Williams, Brenda Chamberlain, Peter Prendergast a Frederick William Hayes.

Dyddiad cyhoeddi: 19 Chwefror 2016

Esboniad ar y paradocs niwed alcohol

 Mae ymchwil newydd gan broject cydweithredol sy’n cynnwys Prifysgol Bangor, Prifysgol Liverpool John Moores ac Alcohol Research UK yn esbonio pam mae pobl mewn cymunedau difreintiedig yn dioddef lefelau uwch o salwch sy'n gysylltiedig ag alcohol na phobl mewn cymunedau nad ydynt yn ddifreintiedig, er eu bod yn yfed yr un faint o alcohol – y paradocs alcohol niwed. 

Dyddiad cyhoeddi: 18 Chwefror 2016

Gwerddonau’r cefnforoedd: Sut y mae ynysoedd yn cynnal mwy o fywyd môr

Mae theori sydd wedi bodoli ers 60 o flynyddoedd ac sydd yn esbonio pam fo moroedd sy’n amgylchu ynysodd ac atolau yn cynnal mwy o fywyd gwyllt newydd ei brofi gan fiolegydd morol o Ysgol Gwyddorau Eigion Prifysgol Bangor, mewn cydweithrediad efo aelod o Weinyddiaeth Gefnforol ac Atmosfferig Cenedlaethol yr Unol Daleithiau.

Dyddiad cyhoeddi: 16 Chwefror 2016

Cyflwyno cyfres drama foes gyfoes ar BBC Radio 3

Bydd Sue Niebrzydowski, Uwch Ddarlithydd mewn llenyddiaeth ganoloesol yn Ysgol Llenyddiaeth Saesneg Prifysgol Bangor i’w chlywed yn cyflwyno cyfres o bum drama foes gyfoes ar BBC Radio 3 yr wythnos hon (15-19 Chwefror, 2016). Mae’r pum drama, sy’n ymdrin â chymedroldeb, eiddigedd, balchder, llid a chyfiawnder wedi eu hysbrydoli gan ddramâu moes y canoloesoedd ac yn archwilio cymaint y mae agweddau cyfoes tuag at bechod a rhinwedd wedi newid.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Chwefror 2016

Wonky veg and ugly fruit are making a comeback – here's why

Dyma erthygl yn Saesneg gan Rhi Willmot,  ymchwilydd doethuriaethol mewn Seicoleg Ymddigiaeth a Phositif o’r Ysgol Seicoleg sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Chwefror 2016

Galw am arbenigedd Seicoleg Chwaraeon Bangor ym Malaysia

Mae'r Athro Nicky Callow wedi cael ei gwahodd i Brifysgol Malaya (UM) yn Kuala Lumpur fel rhan o'u cynllun cadair wadd lle mae academyddion o bob rhan o'r byd yn cyflwyno gweithdai a seminarau yn y brifysgol. Mae UM ar frig y rhestr o brifysgolion ym Malaysia ac yn ôl rhestr QS o brifysgolion y byd mae yn y 150 uchaf (safle 29 yn Asia).

Dyddiad cyhoeddi: 12 Chwefror 2016

Staff a myfyrwyr Bangor yn cael profiad o Hyfforddiant Sgiliau Niwclear

Horizon Nuclear Power (a wholly owned subsidiary of Hitachi Ltd), is currently looking to invest over £10bn in a new nuclear power station at their Wylfa Newydd site, Northern Anglesey.  It will provide 2,700MW of new power station capacity to the UK, enough to power around 5 million homes. Given its proximity to the University, Bangor University and Horizon have signed a Memorandum of Understanding which will enable both organizations to collaborate and work more closely together in future years.

Dyddiad cyhoeddi: 11 Chwefror 2016

Cystadleuaeth Ffotograffiaeth, Celf a Barddoniaeth Gŵyl Wyddoniaeth Bangor

Fel rhan o Ŵyl Wyddoniaeth Bangor, mae Prifysgol Bangor yn gwahodd unrhyw un o dan 19 mlwydd oed i gymryd rhan yn eu Cystadleuaeth Ffotograffiaeth, Celf a Barddoniaeth.

Dyddiad cyhoeddi: 10 Chwefror 2016

Dr Yvonne McDermott Rees yn cyrraedd rhestr fer gwobr Athro'r Gyfraith y Flwyddyn 2016

Mae Dr Yvonne McDermott Rees, Uwch Ddarlithydd y Gyfraith ym Mhrifysgol Bangor, wedi cael ei henwi ymhlith y chwech sydd wedi cyrraedd rownd derfynol gwobr Athro'r Gyfraith y Flwyddyn 2016. Noddir Gwobr Athro'r Gyfraith y Flwyddyn gan Wasg Prifysgol Rhydychen a'i bwriad yw dathlu addysgu ardderchog ym maes y Gyfraith a chydnabod y gwaith hanfodol y mae athrawon yn ei wneud yn meithrin cyfreithwyr y dyfodol.

Dyddiad cyhoeddi: 9 Chwefror 2016

Mae Pawb yn Cyfrif yn cael ei gyhoeddi yn Saesneg

Mae mathemateg yn rhan naturiol o’n treftadaeth ddiwylliannol yw dadl yr awdur Gareth Ffowc Roberts, Athro Emeritws Addysg ym Mhrifysgol Bangor yn ei lyfr newydd Count Us In, sy’n addasiad i’r Saesneg o’i lyfr blaenorol Mae Pawb yn Cyfrif.  

Dyddiad cyhoeddi: 8 Chwefror 2016

Myfyriwr a raddiodd o Brifysgol Bangor yn cychwyn ar daith unwaith mewn oes

Mae myfyriwr Prifysgol Bangor yn cychwyn ar daith gyffrous ar draws y byd.

Dyddiad cyhoeddi: 8 Chwefror 2016

Archif y mis

Dyddiad cyhoeddi: 5 Chwefror 2016

Bangor ymysg prifysgolion gwyrddaf y byd

Mae Prifysgol Bangor wedi ei cael ei rhoi yn safle 22 mewn tabl cynghrair rhyngwladol o’r prifysgolion  gwyrddaf eu hagwedd.

Mae UI Green Metric, tabl cynghrair a gynhyrchir gan Universitas Indonesia, yn tynnu sylw at gynaliadwyedd a rheolaeth amgylcheddol mewn prifysgolion ledled y byd. Mae’n mesur y prifysgolion sy’n cymryd rhan yn ôl eu hymrwymiad i ddatblygu rhwydwaith mewnol sydd yn ‘gyfeillgar i’r amgylchedd’.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Chwefror 2016

Bangor yn cyfrannu at Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru

Mae darlithwyr yn yr Ysgol Gwyddor Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer ym Mhrifysgol Bangor i chwarae rhan allweddol mewn darparu cefnogaeth ymchwil i athletwyr Cymreig elît wireddu eu gobeithion o ennill medalau yng Ngemau'r Gymanwlad yn 2018. 

Fel rhan o Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru (Welsh Institute of Performance Science- WIPS), mae'r Doctoriaid Sam Oliver, Stuart Beattie ac Anthony Blanchfield o SSHES wedi cael eu penodi'n arweinwyr ymchwil ym meysydd ffisioleg amgylcheddol, gwyddor hyfforddi a ffisioleg perfformio i gefnogi Chwaraeon Cymru i ddarparu strategaethau perfformio ymarferol arloesol i athletwyr elît o Gymru a staff ategol.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Chwefror 2016

Bangor yn cyfrannu at Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru

Mae darlithwyr yn yr Ysgol Gwyddor Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer ym Mhrifysgol Bangor i chwarae rhan allweddol mewn darparu cefnogaeth ymchwil i athletwyr Cymreig elît wireddu eu gobeithion o ennill medalau yng Ngemau'r Gymanwlad yn 2018. 

Fel rhan o Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru (Welsh Institute of Performance Science- WIPS), mae'r Doctoriaid Sam Oliver, Stuart Beattie ac Anthony Blanchfield o SSHES wedi cael eu penodi'n arweinwyr ymchwil ym meysydd ffisioleg amgylcheddol, gwyddor hyfforddi a ffisioleg perfformio i gefnogi Chwaraeon Cymru i ddarparu strategaethau perfformio ymarferol arloesol i athletwyr elît o Gymru a staff ategol.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Chwefror 2016

‘Dramodydd gorau yn y Gymraeg’ yn fyfyriwr ymchwil yn Ysgol y Gymraeg

Nos Sadwrn, 30 Ionawr, daeth nifer o gwmnïau theatr, cyfarwyddwyr, actorion, dawnswyr a dramodwyr ynghyd yn Sherman Cymru yng Nghaerdydd ar gyfer seremoni Gwobrau Theatrau Cymru 2015 - seremoni sy’n dathlu rhagoriaeth ym myd y theatr, opera a dawns.

Dyddiad cyhoeddi: 4 Chwefror 2016

Cymru’n mabwysiadu rhaglen o’r Ffindir i guro bwlio

Mae Prifysgol Bangor yn cyflwyno rhaglen gwrth-fwlio mewn ysgolion i’w helpu i ymdrin ag achosion o fwlio ac i leihau nifer yr achosion. Prifysgol Bangor yw’r unig ganolfan yn y Deyrnas Unedig sydd â thrwydded i wneud hyn.

Cafodd y rhaglen wrth-fwlio, KiVa, ei datblygu a’i gwerthuso yn y Ffindir a chafodd gefnogaeth ariannol helaeth gan y llywodraeth yno. Profwyd bod y rhaglen yn lleihau nifer yr achosion o fwlio mewn ysgolion yno - ac mae’r arwyddion cynnar yn awgrymu ei bod yr un mor effeithiol mewn ysgolion yng Nghymru hefyd.

Dyddiad cyhoeddi: 2 Chwefror 2016

Myfyriwr disglair ym Mhrifysgol Bangor yn ennill gwobr genedlaethol am ymchwil cadwraeth forol

Dyfarnwyd Gwobr Goffa Wakefield y Gymdeithas Cadwraeth Forol i Jack Emmerson, myfyriwr PhD ym Mhrifysgol Bangor, am ei broject 'Pysgodfeydd offer pysgota sefydlog cynaliadwy ym Môr Iwerddon'.

Dyddiad cyhoeddi: 1 Chwefror 2016