Mae'r “Enhanced Games” - a alwyd y "Gemau Olympaidd Dopio" gan feirniaid - yn rhedeg o ddydd Iau 21 Mai i ddydd Sul 24 Mai yn Resorts World Las Vegas, lle bydd tua 50 o athletwyr yn cystadlu mewn cystadlaethau nofio, sbrintio a chodi pwysau, gyda chyffuriau sy'n gwella perfformiad nid yn unig yn cael eu caniatáu, ond yn cael eu hannog.
Mae Byron Hyde, Cydymaith Ymchwil er Anrhydedd yn Ysgol Hanes, y Gyfraith a Gwyddorau Cymdeithas ym Mhrifysgol Bangor, yn dadlau yn y cyfnodolyn Sport, Ethics & Philosophy, y gallai gwobrau ariannol mawr y digwyddiad fod yn rhoi athletwyr mewn sefyllfa amhosibl. Mae'r astudiaeth yn tynnu ar foeseg feddygol sefydledig i ddadlau nad yw cynnig swm o arian sy'n newid bywyd i rywun i dderbyn risgiau iechyd yn gyfystyr â rhyddid gwirioneddol i ddewis - yn enwedig os ydynt eisoes yn cael trafferthion ariannol.
Mae'r ddadl yn gweithio fel a ganlyn: mewn moeseg feddygol, mae wedi cael ei gydnabod ers tro y gall talu pobl i gymryd rhan mewn arbrofion peryglus fod yn fath o orfodaeth. Os yw'r arian yn ddigon mawr, efallai y bydd pobl yn cytuno nid oherwydd eu bod wir eisiau cymryd y risg, ond oherwydd eu bod yn teimlo na allant fforddio gwrthod. Mae Hyde yn dadlau bod yr un rhesymeg yn berthnasol yma. Mae'r gemau’n cynnig gwobrau ariannol o hyd at filiwn o ddoleri, a chyfanswm o $25 miliwn mewn iawndal i athletwyr ar draws y digwyddiad - symiau a allai fod yn anodd iawn i athletwyr, yn enwedig y rhai o gefndiroedd tlotach, eu gwrthod ni waeth beth fo unrhyw bryderon personol am eu hiechyd.
Mae'r gemau wedi pwysleisio diogelwch athletwyr yn gyson, gan ddweud y bydd defnydd cyffuriau dan oruchwyliaeth feddygol. Ond mae Hyde yn dadlau nad yw monitro diogelwch yn datrys y broblem cydsynio - os mai'r pwysau ariannol yw'r hyn sy'n ysgogi athletwyr i gymryd rhan yn y lle cyntaf, yna nid yw'r cydsyniad yn wirioneddol wirfoddol, ni waeth pa mor ofalus yw'r oruchwyliaeth feddygol.
Mae'r gemau’n honni eu bod yn rhoi'r rhyddid i athletwyr ddewis beth maent yn ei wneud â'u cyrff, ond mae Hyde yn ysgrifennu “ni allwch hyrwyddo ymreolaeth athletwyr wrth greu amodau sy'n ei pheryglu.” Dywed fod y digwyddiad yn gorfodi athletwyr sy’n heneiddio i wneud penderfyniad anodd: “cymryd y cyffuriau neu ymddeol.”
Mae'r papur yn cyrraedd ar adeg hollbwysig. Mae cyrff llywodraethu'r chwaraeon dan sylw, Pwyllgor Rhyngwladol y Gemau Olympaidd ac Asiantaeth Gwrth-Ddopio'r Byd i gyd wedi condemnio'r gemau'n gryf, ac mae athletwyr sy'n cymryd rhan yn wynebu cael eu gwahardd o gystadlaethau prif ffrwd. Mae'r bygythiad hwnnw o ganlyniadau i’w gyrfa’n gwneud yr atyniad ariannol hyd yn oed yn fwy arwyddocaol: i rai athletwyr, efallai y bydd cyflog y gemau’n teimlo fel eu hunig opsiwn.
Mae gan gasgliadau ymchwil Hyde oblygiadau ymhell y tu hwnt i Las Vegas - gan godi cwestiynau ynghylch pwy sy'n elwa mewn gwirionedd pan fydd chwaraeon ac arian mawr yn gwrthdaro, a buddiannau pwy sy'n cael eu gwasanaethu mewn gwirionedd. Mae Hyde yn galw am fwy o ffocws ar ymreolaeth athletwyr mewn chwaraeon, sy'n aml yn cael ei anwybyddu tra bod moesegwyr yn canolbwyntio ar gysyniadau fel tegwch neu uniondeb.
