Archif Newyddion: Tachwedd 2017

Myfyrwyr Prifysgol Bangor yn paratoi at her LifeStart

Mae Prifysgol Bangor yn un o 12 prifysgol yn y DU i gymryd rhan yn LifeStart - platfform her newydd a ddatblygwyd gan Virgin Money a Virgin StartUp. Nod LifeStart yw helpu myfyrwyr i sicrhau llwyddiant gyrfaol trwy eu helpu i ddysgu sgiliau menter ac ariannol, trwy gymryd rhan mewn heriau a chael cyfle i ennill gwobrau ar y ffordd.

Dyddiad cyhoeddi: 30 Tachwedd 2017

Dyfodol amaethyddiaeth yng Nghymru: y ffordd ymlaen

Mae Dr Prysor Williams o Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth Prifysgol Bangor yn un o awduron adroddiad ar y weledigaeth dros amaeth yng Nghymru, sydd yn cael ei lansio gan Lywodraeth Cymru heddiw (27 Tachwedd 2017).

Mae’r adroddiad, Amaeth Cymru, Dyfodol amaethyddiaeth yng Nghymru: y ffordd ymlaen wedi ei lunio gan grŵp sy’n cwmpasu amrywiaeth o fuddiannau, yn cynnwys undebau ffermwyr, cyrff ardollau, llywodraeth, academyddion ac arbenigwyr diwydiant.

Dyddiad cyhoeddi: 27 Tachwedd 2017

Archwilio economeg technoleg arbed golwg

Mae dros ddwy filiwn o bobl yn y Deyrnas Unedig yn colli eu golwg.  Bydd hyn yn dyblu i bron bedair miliwn erbyn 2050 wrth i'r boblogaeth heneiddio ac i achosion sylfaenol megis gordewdra a diabetes gynyddu.  Mae hyn yn rhoi pwysau enfawr ar wasanaethau gofal llygad y Gwasanaeth Iechyd Gwladol. 

Mae dau ymchwilydd o'r  Ganolfan Economeg Iechyd a Gwerthuso Moddion, Seow Tien Yeo a'r Athro Rhiannon Tudor Edwards, yn gyd-ymchwilwyr ar yr astudiaeth tomograffeg cydlynedd optegol a gyllidir gan raglen Dyfeisio ar gyfer Arloesi NIHR-i4i (£1.3 miliwn).  

Dyddiad cyhoeddi: 23 Tachwedd 2017

Exercise alone does not lead to weight loss in women – in the medium term

Dyma erthygl yn Saesneg gan Hans-Peter Kubis o’r Ysgol Gwyddorau Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 23 Tachwedd 2017

Anrhydeddu cynllun mentora ieithoedd mewn ysgolion

A unique mentoring scheme, designed to encourage language learning amongst young people in Wales, has been awarded the prestigious Threlford Cup by the Chartered Institute of Linguists (CIOL).

The Modern Foreign Languages (MFL) Mentoring Scheme, which is led by Cardiff University’s School of Modern Languages, is funded by Welsh Government as part of its Global Futures plan which aims to improve and promote the take up of modern foreign languages in schools. In partnership with Swansea, Bangor and Aberystwyth Universities, the project undertakes a nationwide approach to increasing inter-cultural understanding and promoting language learning at key stages.

Dyddiad cyhoeddi: 22 Tachwedd 2017

‘Can the UN trump Trump?’: Cadeirydd Cymdeithas y Cenhedloedd Unedig y Deyrnas Unedig (UNA-UK) yn rhoi darlith gyhoeddus ym Mhrifysgol Bangor

Yng nghyd-destun byd sy'n gynyddol hollti'n garfanau gelyniaethus, ydi'r Cenhedloedd Unedig yn fwy neu'n llai pwysig?  Pa mor hanfodol yw amlochroldeb wrth wynebu materion cyfoes byd-eang?  Mewn darlith gyhoeddus ddadlennol, gaiff ei thraddodi ddydd Gwener, 8 Rhagfyr am 5.30pm yn Narlithfa Eric Sunderland, Prif Adeilad y Celfyddydau, Prifysgol Bangor, bydd yr Arglwydd Wood, Cadeirydd Cymdeithas y Cenhedloedd Unedig (y Deyrnas Unedig), yn trafod perthnasedd y Cenhedloedd Unedig ar adeg pan fo'r sefydliad yn cael ei ddilorni a'i gamddeall yn gynyddol.  Teitl y ddarlith yw 'Can the UN trump Trump?', ac i ddilyn ceir sesiwn holi ac ateb.  Cyflwynir y siaradwr gan yr Is-Ganghellor, Yr Athro John Hughes. 

Dyddiad cyhoeddi: 22 Tachwedd 2017

Dechrau da i Barc Gwyddoniaeth Menai

Mae tenantiaid cyntaf y Parc Gwyddoniaeth gwerth £20m ar Ynys Môn wedi cael eu henwi, gydag amrediad eang o fusnesau a phrosiectau sy'n amrywio o fusnesau newydd i Fusnesau Bach a Chanolig mawr, bob un ohonynt yn awyddus i arloesi a thyfu. 

Ar hyn o bryd mae 11 o gwmnïau’n barod i symud i mewn i Barc Gwyddoniaeth Menai (M-SParc), sef is-gwmni sydd o dan berchnogaeth lwyr Prifysgol Bangor, pan fydd y Parc yn agor ei ddrysau yn gynnar yn 2018.

Dyddiad cyhoeddi: 22 Tachwedd 2017

Different types of alcohol elicit different emotional responses

Nid yw'r datganiad i'r wasg gan BMJ OPEN ar gael yn y Gymraeg.

Dyddiad cyhoeddi: 22 Tachwedd 2017

Bangor yn cynnal yr ail gystadleuaeth flynyddol ar ysgrifennu ffuglen ddigidol 'boblogaidd'

Bydd y gystadleuaeth gyntaf yn y DU i ddarganfod yr enghreifftiau gorau o ffuglen ddigidol boblogaidd newydd yn cael ei chynnal am yr eildro trwy bartneriaeth â Phrifysgol Bangor a'r cyhoeddwr lleol Wonderbox.

Mae'r Gystadleuaeth Ymestyn Ysgrifennu Ffuglen Ddigidol, a gynhelir gan Brifysgol Bangor a Wonderbox Publishing, yn cael ei hariannu gan Wobr Cyflymu Effaith yr ESRC ym Mangor. Gwahoddir ceisiadau gan bobl o bob rhan o'r byd mewn dwy iaith - Cymraeg neu Saesneg i wonderboxpublishing.com

Dyddiad cyhoeddi: 21 Tachwedd 2017

Prifysgol Bangor yn agor y sefydliad ymchwil niwclear cyntaf yng Nghymru

Mae'r sefydliad ymchwil niwclear cyntaf yng Nghymru wedi cael ei agor ym Mhrifysgol Bangor. Sefydlwyd y Sefydliad Dyfodol Niwclear gan ddefnyddio cyllid gan y Brifysgol, tra bo cyllid gan  yr Undeb Ewropeaidd a Llywodraeth Cymru yn cefnogi’r fenter trwy raglen Sêr Cymru, sy'n helpu i ddenu ymchwilwyr o'r radd flaenaf i Gymru..

Dyddiad cyhoeddi: 16 Tachwedd 2017

Prifysgol yn y Dosbarth Cyntaf am Gynaladwyedd

Gosodwyd Prifysgol Bangor ymhlith 30 prifysgol ym Mhrydain sydd wedi eu dynodi fel bod o safon ‘Gradd er Anrhydedd Dosbarth Cyntaf’ am eu gweithgareddau cynaladwyedd.

Mae’r tabl diweddaraf yn gweld y Brifysgol yn codi naw lle ac yn symud o gategori ‘2:1’ at ‘Radd Dosbarth Cyntaf’. Llwyddodd y Brifysgol i gyflawni ei sgôr uchaf erioed, gyda chynnydd o bron i 8.5% ar y ffigwr blaenorol, a llwyddo hefyd i ennill sgôr o 100% yn achos pedwar categori o blith y 13 cyfan.  Mae’r gynghrair prifysgolion yn cael ei llunio gan People & Planet, a hon yw’r unig gynghrair annibynnol wedi ei neilltuo ar gyfer cynaladwyedd ym mhrifysgolion cyhoeddus Prydain. Fe’i llunnir ar sail ystod eang o feini prawf amgylcheddol, cymdeithasol a chynaladwyedd cyllidol.

Dyddiad cyhoeddi: 16 Tachwedd 2017

Blue Planet II: can we really halt the coral reef catastrophe?

Dyma erthygl yn Saesneg gan yr Athro John Turner  o’r Ysgol Gwyddorau Eigion sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Tachwedd 2017

Cronfa Dreftadaeth y Loteri yn rhoi’r golau gwyrdd i brosiect partneriaeth am Longau Tanfor yr Almaen yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf i gyd-fynd â Blwyddyn y Môr Cymru, 2018

Mae Cronfa Dreftadaeth y Loteri wedi cyhoeddi ei bod yn rhoi grant o £409,700 ar gyfer prosiect partneriaeth y Comisiwn Brenhinol: Coffáu’r Rhyfel Anghofiedig yn erbyn Llongau Tanfor yr Almaen ar hyd Arfordir Cymru, 1914-18. Yn ystod y ddwy flynedd nesaf, diolch i’r arian a godir drwy’r Loteri Genedlaethol, fe fyddwn ni’n defnyddio’r technegau delweddu diweddaraf i ddatgelu llongddrylliadau tanddwr o’r Rhyfel Mawr ac yn rhoi cyfle i gymunedau ar hyd arfordir Cymru adrodd storïau nas clywyd o’r blaen am y Rhyfel Mawr ar y Môr.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Tachwedd 2017

Cyhoeddi prosiectau sy'n annog pobl i fod yn greadigol er mwyn hybu’r Gymraeg

Mae Eluned Morgan, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, wedi cyhoeddi bod £425,000 wedi'i ddyfarnu i 26 o brosiectau arloesol sy'n ceisio hybu'r Gymraeg yn y gymuned a thechnoleg Gymraeg.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Tachwedd 2017

Ymarfer ynddo’i hun ddim yn ddigon i ferched golli pwysau

Mae ymchwil newydd o Brifysgol Bangor wedi dangos nad yw ymarfer corff ynddo’i hun yn  arwain at i  ferched golli pwysau.

Dyddiad cyhoeddi: 15 Tachwedd 2017

Cyhoeddi project newydd i ddarparu fersiwn synthetig Cymraeg o’u llais eu hun i bobl sy’n colli eu lleferydd

Mae Uned Technolegau Iaith (UTI) Canolfan Bedwyr, Prifysgol Bangor, wedi ennill grant o £20,000 i ddatblygu rhaglen fydd yn recordio lleisiau pobl sydd mewn perygl o golli’r gallu i siarad oherwydd canser y gwddf neu glefydau eraill, a chynhyrchu fersiwn synthetig sy’n swnio’n naturiol o lais pob unigolyn. Ar hyn o bryd dim ond ar gyfer siarad Saesneg mae’r gwasanaeth hwn ar gael, ond bydd hyn am y tro cyntaf yn caniatáu i gleifion barhau i allu siarad Cymraeg gyda’u llais eu hun, yn hytrach na llais synthetig cyffredinol sy’n swnio fel robot neu lais rhywun arall. Bydd yr UTI yn gweithio gydag awdurdodau iechyd a therapyddion lleferydd i gynnig y gwasanaeth drwy Gymru.

Dyddiad cyhoeddi: 14 Tachwedd 2017

Nofel gyntaf y darlithydd Alys Conran yn Ennill Llyfr y Flwyddyn 2017

Alys Conran oedd yr enillydd amlycaf yng ngwobrau Llyfr y Flwyddyn eleni, gan gipio tair gwobr yn y seremoni wobrwyo. Enillodd un o’r prif wobrau, sef gwobr Llyfr Saesneg y Flwyddyn, am ei nofel gyntaf, Pigeon, gan dderbyn tlws wedi ei gomisiynu yn arbennig gan yr artist Angharad Pearce Jones, a gwobr ariannol o £4000. Enillodd y nofel honno Wobr Ffuglen Saesneg Ymddiriedolaeth Rhys Davies a Gwobr Dewis y Bobl iddi hefyd.

Dyddiad cyhoeddi: 14 Tachwedd 2017

Seiciatrydd o Wrecsam yn derbyn gwobr cyflawniad oes

Mae seiciatrydd a leolir yn Wrecsam wedi derbyn gwobr cyflawniad oes gan y Coleg Seiciatryddol Brenhinol, am ei waith di flino yn gwella gwasanaethau iechyd meddwl i bobl ddifreintiedig a'r rhai ar y cyrion.

Dyddiad cyhoeddi: 9 Tachwedd 2017

Why Holocaust jokes can only be told by a Jewish comedian

Dyma erthygl yn Saesneg gan yr Athro Nathan Abrams  o’r Ysgol Astudiaethau Creadigol a'r Cyfryngau sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 9 Tachwedd 2017

Mae'r llen iâ yn toddi ac yn cael effaith fyd-eang ar lanw'r môr

Caiff ei dderbyn yn eang fod lefel y môr yn codi oherwydd bod y llenni iâ enfawr sy'n gorchuddio'r Ynys Las ac Antarctica yn toddi, ond mae papur sydd newydd ei gyhoeddi yn The Journal of Geophysical Research: Oceans, (http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2017JC013109/abstract), gan wyddonwyr ym Mhrifysgol Bangor ar y cyd â phrifysgolion Harvard ac Oregon State yn yr Unol Daleithiau, a phrifysgol McGill yng Nghanada, yn dangos y bydd hynny'n cael effaith lawer iawn mwy na dim ond achosi newid yn lefelau dŵr y môr. Gallai gael effaith bellgyrhaeddol ar hinsawdd y byd.

Mae'r canlyniadau newydd yn dangos nad yw lefel y môr yn codi i’r un graddau ym mhob man ar draws y ddaear wrth i'r llenni iâ doddi. Mewn gwirionedd, mae'r newid yn lefel y môr wrth i'r llenni iâ doddi yn amrywio yn ôl ardal, yn enwedig yn agos at y llenni iâ sy'n encilio. Mae'r canlyniadau newydd, a gafwyd yn defnyddio model rhifiadol o'r llanw yn fyd-eang, yn dangos y bydd y newidiadau i'r llanw oherwydd cwymp y llen iâ a'r newidiadau yn lefel y môr sy'n gysylltiedig â hynny yn amrywiol iawn ac yn effeithio ar nifer o wahanol brosesau pwysig. 

Dyddiad cyhoeddi: 8 Tachwedd 2017

Perfformiad o Chongqing yn hybu cysylltiadau Cymru-Tsieina

Er mwyn meithrin cysylltiad Cymru â Chongqing yn ne-orllewin Tsieina, fe wnaeth Sefydliad Confucius Prifysgol Bangor ddod â Chwmni Perfformio Chongqing i Ganolfan Ucheldre yng Nghaergybi yn gynharach yr wythnos hon (1 Tachwedd), lle buont yn cyfareddu'r gynulleidfa gyda pherfformiad syfrdanol o gerddoriaeth a dawns Tsieineaidd. 

Dyddiad cyhoeddi: 3 Tachwedd 2017

Want to become self-compassionate? Run a marathon

Dyma erthygl yn Saesneg gan Rhi Willmot, myfyrwraig PhD yn ys Ysgol Seicoleg sydd yn cael ei hail gyhoeddi o'r gwreiddiol ar dudalen The Conversation ar ein tudalen Saesneg o dan drwydded Creative Commons. Mae The Conversation yn safle sy’n galluogi academyddion i ysgrifennu’n uniongyrchol er mwyn rhannu eu harbenigedd gyda’r cyhoedd. Darllenwch yr erthygl wreiddiol.

Dyddiad cyhoeddi: 3 Tachwedd 2017

Rhyfeddwch yn Amgueddfa Hanes Natur Brambell, Prifysgol Bangor

Bydd Amgueddfa Hanes Natur Brambell, Prifysgol Bangor yn cynnal diwrnod agored ar y Dydd Sadwrn, 4 o Dachwedd fel rhan o Ŵyl Amgueddfeydd Cymru. Thema’r dydd yw ‘Anifeiliaid mewn Mytholeg Cymreig’. Gan ddefnyddio sbesimenau o’r Amgueddfa fel ysbrydoliaeth, cynhelir gweithdai ar ddarlunio o’r sbesimenau i greu gludweithiau, argraffiadau, testun, a darluniadau dychmygol hefo’r arlunydd Jŵls Williams.

Dyddiad cyhoeddi: 1 Tachwedd 2017

Y darlledwr Huw Edwards yn rhoi darlith gyhoeddus arbennig ym Mhrifysgol Bangor

Bydd y darlledwr adnabyddus Huw Edwards yn rhoi darlith gyhoeddus arbennig ym Mhrifysgol Bangor ddydd Gwener, 24 Tachwedd.  Cynhelir darlith flynyddol yr Archifau a Chasgliadau Arbennig, 'Duw a'r Gin-shop: hanes cynnar capeli Cymraeg Llundain', yn Ystafell Ddarlithio 5 Pontio am 6pm.  Mae’r digwyddiad hwn am ddim ac mae croeso i bawb, ond mae angen tocynnau.  Traddodir y ddarlith yn Gymraeg, gyda chyfieithu ar y pryd.  A fyddech cystal ag archebu tocynnau a phensetiau cyfieithu drwy Swyddfa Docynnau Pontio ar 01248 382828.  

Dyddiad cyhoeddi: 1 Tachwedd 2017