Module HAC-3002:
Addysg yn y Gymru Gyfoes

Module Facts

Run by School of History, Philosophy and Social Sciences

20 Credits or 10 ECTS Credits

Semester 1

Organiser: Dr Rhian Hodges

Overall aims and purpose

Nod y modiwl hwn yw astudio prif feysydd trafod a chysyniadau allweddol maes polisi addysg y D.U., gan dalu sylw arbennig i faes addysg cyfrwng Cymraeg yng Nghymru. Rhoddir cyfle i ddiffinio, nodi pwrpas a chloriannu gwerth addysg yn ôl prif bersbectifau damcaniaethol cymdeithasegol adnabyddus. Gosodir maes polisi addysg o fewn fframwaith ehangach datblygiadau polisïau cymdeithasol Cymru yn ystod y cyfnod cyn ac ar ôl datganoli yng Nghymru a chynhigir trosolwg trylwyr o gyd-destun polisi hanesyddol a chymdeithasol y maes. Fel rhan o'r modiwl hwn cynhelir astudiaeth benodol o ddefnydd iaith cyn-ddisgyblion y system addysg cyfrwng Cymraeg. Ystyrir sefyllfa siaradwyr ‘newydd’ y Gymraeg o fewn y system addysg yng Nghymru a chyfraniad y system addysg fel sffêr trosglwyddo iaith ac fel arf cynllunio ieithyddol a hawliau ieithyddol ehangach. Gosodir prif elfennau maes polisi addysg cyfrwng Cymraeg o fewn cyd-destun Ewropeaidd ehangach drwy eu cymharu â chyferbynnu â’r sefyllfa yng Nghymru.

Course content

Mae Addysg yn y Gymru Gyfoes yn cynnig trosolwg o nifer o elfennau traddodiadol a chyfoes y system addysg yng Nghymru. Ymdrinnir y modiwl hwn ag ystod eang o faterion addysgol gan olrheinio hanes a gwreiddiau y system addysg gyffredinol yn y Deyrnas Unedig (y macro) ac yng Nghymru (y micro) gan ganolbwyntio yn arbennig ar ddatblygiadau sefydlu a datblygu’r system addysg cyfrwng Cymraeg yng Nghymru cyn ac ar ôl cyfnod datganoli. Rhoddir ystyriaeth arbennig i ddiffinio, nodi pwrpas ac olrhain gwreiddiau addysg cyfrwng Cymraeg gan ddwyn i ystyriaeth cyfraniad damcaniaethol y maes megis safbwyntiau prif bersbectifau cymdeithasegol ar addysg wrth bwyso a mesur effeithiau datblygiadau polisi a llywodraeth ddatganoledig ar y system addysg hefyd. Elfen allweddol bwysig o’r modiwl hwn yw cloriannu gwerth y system addysg cyfrwng Cymraeg fel arf cynllunio ieithyddol ac fel mecanwaith pwerus er mwyn trosglwyddo’r iaith Gymraeg yng Nghymru. Cynigir elfen gymharol amlwg o fewn y modiwl hwn hefyd wrth drafod cyfraniad ac effaith systemau addysg ar ddatblygiad maes cynllunio ieithyddol o blith ieithoedd lleiafrifol Ewrop.

Assessment Criteria

threshold

(D- i C+)

Bydd y myfyriwr yn dangos ymwybyddiaeth sylfaenol o brif theorïau, persbectifau cymdeithasegol a datblygiad polisïau cymdeithasol sy’n ymdrin â’r system addysg yng Nghymru. Bydd y myfyriwr yn arddangos ymwybyddiaeth sylfaenol o ddatblygiadau polisi addysg cyn ac ar ôl datganoli gan gyfleu dealltwriaeth sylfaenol o berthynas addysg â maes cynllunio ieithyddol yng Nghymru. Bydd y myfyriwr yn gallu defnyddio cysyniadau allweddol y maes gan gyfeirio at ymchwil hanesyddol a chyfredol y maes gan gyflwyno gwaith ysgrifenedig sydd yn cynnwys cyfeiriadaeth a llyfryddiaeth sylfaenol.

good

(B- i B+)

Bydd y myfyriwr yn dangos ymwybyddiaeth dda o brif theorïau, persbectifau cymdeithasegol a datblygiad polisïau cymdeithasol sy’n ymdrin â’r system addysg yng Nghymru. Bydd y myfyriwr yn arddangos ymwybyddiaeth dda o ddatblygiadau polisi addysg cyn ac ar ôl datganoli gan gyfleu dealltwriaeth dda o berthynas addysg â maes cynllunio ieithyddol yng Nghymru. Bydd y myfyriwr yn gallu defnyddio a dadansoddi cysyniadau allweddol y maes gan gyfeirio at ymchwil hanesyddol a chyfredol y maes gan gyflwyno gwaith ysgrifenedig o safon da sydd yn cynnwys cyfeiriadaeth a llyfryddiaeth briodol gywir.

excellent

(A- i A*)

Bydd y myfyriwr yn dangos ymwybyddiaeth feirniadol aeddfed o brif theorïau, persbectifau cymdeithasegol a datblygiad polisïau cymdeithasol sy’n ymdrin â’r system addysg yng Nghymru. Bydd y myfyriwr yn arddangos ymwybyddiaeth feirniadol aeddfed a thrylwyr o ddatblygiadau polisi addysg cyn ac ar ôl datganoli gan gyfleu dealltwriaeth sylfaenol o berthynas addysg â maes cynllunio ieithyddol yng Nghymru. Bydd y myfyriwr yn gallu defnyddio a dadansoddi’n feirniadol cysyniadau allweddol y maes gan gyfeirio at ymchwil hanesyddol a chyfredol y maes gan gyflwyno gwaith ysgrifenedig o safon arbennig sydd yn cynnwys cyfeiriadaeth a llyfryddiaeth gynhwysfawr, eang a threfnus ei naws.

Learning outcomes

    1. Deall, defnyddio a dadansoddi cysyniadau damcaniaethol priodol mewn modd beirniadol hyderus i drafod maes addysg cyfrwng Cymraeg o fewn fframwaith polisi addysg ehangach.
    1. Dangos dealltwriaeth amlwg o ddatblygiadau maes addysg a’u cyfraniad at faes polisi a chynllunio ieithyddol yr iaith Gymraeg yng Nghymru:
    1. Deall ac egluro hanes a gwreiddiau maes polisi addysg yng Nghymru ac o fewn y D.U yn gyffredinol.
    1. Cymharu a chyferbynnu yn feirniadol prif elfennau maes polisi addysg o fewn cyd-destun Ewropeaidd ehangach â’r sefyllfa yng Nghymru.
    1. Ymdrin ag ystyriaethau allweddol maes addysg cyfrwng Cymraeg megis diffiniadau amrywiol/ polisïau awdurdodau addysg lleol amrywiol, datblygiadau cyn ac ar ôl cyfnod datganoli yng Nghymru.

Assessment Methods

Type Name Description Weight
ESSAY Traethawd

Gofynnir i’r myfyrwyr ysgrifennu traethawd yn olrhain datblygiad addysg Gymraeg yng Nghymru, o’r cyfnod hanesyddol i Gymru fodern ddatganoledig, gan amlygu dealltwriaeth glir o’r heriau a wynebai’r maes addysg fel arf cynllunio ieithyddol.

70
ORAL Cyflwyniad Llafar

Bydd y cyflwyniad llafar yn gofyn i fyfyrwyr gymharu â chyferbynnu systemau addysg Cymru gyda system addysg o fewn cymuned iaith leiafrifol yn Ewrop.

30

Teaching and Learning Strategy

Hours
Lecture

Darlith wythnosol (1 awr o hyd).

12
Seminar

Seminar wythnosol (1 awr o hyd). Gosodir darn darllen i'w drafod ym mhob seminar.

10
Private study

Disgwylir i'r myfyriwr gynnal astudiaeth annibynnol i baratoi at y seminarau ac wrth baratoi deunydd ar gyfer y cyflwyniad llafar a'r traethawd.

178

Transferable skills

  • Literacy - Proficiency in reading and writing through a variety of media
  • Computer Literacy - Proficiency in using a varied range of computer software
  • Self-Management - Able to work unsupervised in an efficient, punctual and structured manner. To examine the outcomes of tasks and events, and judge levels of quality and importance
  • Exploring - Able to investigate, research and consider alternatives
  • Information retrieval - Able to access different and multiple sources of information
  • Inter-personal - Able to question, actively listen, examine given answers and interact sensitevely with others
  • Critical analysis & Problem Solving - Able to deconstruct and analyse problems or complex situations. To find solutions to problems through analyses and exploration of all possibilities using appropriate methods, rescources and creativity.
  • Presentation - Able to clearly present information and explanations to an audience. Through the written or oral mode of communication accurately and concisely.
  • Management - Able to utilise, coordinate and control resources (human, physical and/or financial)
  • Argument - Able to put forward, debate and justify an opinion or a course of action, with an individual or in a wider group setting
  • Self-awareness & Reflectivity - Having an awareness of your own strengths, weaknesses, aims and objectives. Able to regularly review, evaluate and reflect upon the performance of yourself and others

Subject specific skills

  • Develop a sound appreciation of the variety of theories that comprise the discipline of social policy and how these impact on social policy interventions
  • Become cognizant with key conceptual debates within the field of contemporary social policy
  • Appreciate the value of and apply theoretical and methodological rigour to analyses of welfare issues;
  • Be aware of the ethical, social and political contexts within which social policy practice and research is conducted and delivered
  • Develop a knowledge and expertise with respect to a range of evidence-based policy making and practice.
  • Develop a sophisticated understanding of the processes of social policy analysis and evaluation.

Resources

Reading list

Aitchison, J. and Carter, H. (2004) Spreading the Word:The Welsh Language 2001, Y Lolfa.

Baker, C. and Prys Jones, T. (2003). Addysg Cyfrwng Cymraeg fel System. In: Gareth Roberts and Iolo Wyn Williams (eds.), Addysg Gymraeg ac Addysg Gymreig (66-84). Bangor: Prifysgol Cymru, Bangor.

Baker, C. (2010). Increasing Bilingualism in Bilingual Education. In: Delyth Morris (ed.), Welsh in the Twenty-First Century (61–79). Cardiff: University of Wales Press. Ball, S. (2008) The education debate: Policy and Politics in the Twenty-First Century (Policy and Politics in the Twenty-first Century Series) Bristol: Polity Press Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power, J. Thompson (ed.), Translated by Gino Raymond and Matthew Adamson, Cambridge: Polity Press.

Clitty, C (2009) Education Policy in Britain (Contemporary Political Studies) Palgrave Macmillan

Bwrdd Addysg: Prydain Fawr (Adran y Gymraeg) (1927) Y Gymraeg mewn addysg a bywyd:adroddiad y pwyllgor adrannol a benodwyd gan Lywydd y Bwrdd Addysg i chwilio i safle'r iaith Gymraeg yng nghyfundrefn addysg Cymru ac i gynghori sut orau i'w hyrwyddo. Llundain: HMSO

Daugherty, R. Phillips, R and Rees, G (eds.) (2000) Education Policy Making in Wales: Exploration in Devolved Governance, Cardiff: University of Wales Press.

Llywodraeth Cynulliad Cenedlaethol Cymru (2010) Strategaeth Addysg Cyfrwng Cymraeg: Drafft Ymgynghorol, Caerdydd: Llywodraeth Cenedlaethol Cymru.

Hodges, Rh. (2012) Welsh-medium Education and Parental Incentives- the case of the Rhymni Valley Caerffili, in International Journal of Bilingual Education and Bilingualism. Volume 15, Number 3 May 2012

Jones, K. (2002) Education in Britain: 1944 to Present. Cambridge: Polity Press.

Llywodraeth Cymru (2010) Strategaeth Addysg cyfrwng Cymraeg. Caerdydd: Llywodraeth Cymru.

Morris, D. (ed.) (2009) The Welsh Language in the 21st Century, Cardiff: University of Wales Press.

Packer, A. ac Campbell, C. (1997) Pam for Rhieni yn dewis Addysg Gymraeg i’w Plant? Aberystwyth: Undeb Cenedlaethol Athrawon Cymru.

Redknap, C; Lewis, W.G, Williams, S.Rh, a Laugharne, J. (2006) Addysg Cyfrwng Cymraeg a Dwyieithog, Bangor: Ysgol Addysg Prifysgol Cymru, Bangor.

Rees, G. (2007) The Impacts of Parliamentary Devolution on Education Policy in Wales Welsh Journal of Education, 14 (1), 2007, 8-20. Thomas, E. M. and Roberts, D. (2011) Exploring Bilinguals’ social use of language inside and out of the minority language classroom. Language and Education: London: Routledge pp 1-20.

Thomas, E.M, Lewis, W. G. and Apolloni, D. (2012) ‘Variation in Language Choice in Extended Speech in Primary Schools in Wales: Implications for Teacher Education.’ Language and Education 26 (3) (pp.245-261). Thomas, Enlli Môn, Lewis, William Gwyn, Apolloni, D. (2014). ‘The learner’s voice: exploring bilingual children’s selective language use and perceptions of minority language competence’ Language and Education. DOI: 10.1080/09500782.2013.870195 Thomas, H. (2009) Brwydr i Baradwys: Y Dylanwadau ar Dwf Ysgolion Cymraeg De-ddwyrain Cymru. Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru. Thomas, H. a Williams, C.H (2013.) (gol.) Parent, Personalities and Power: Welsh-medium Schools in South-east Wales. Cardiff: University of Wales Press. Williams, C.H (ed.) (2000) Language Revitalization: Policy and Planning in Wales, Cardiff: University of Wales Press.

Williams, G a Morris, D (2000) Language Planning and Language Use: Welsh in a Global Age, Cardiff: University of Wales Press.

Wyn Williams, I. (gol.) (2002) Gorau Arf – Hanes Sefydlu Ysgolion Cymraeg 1939-2000, Talybont: Y Lolfa.

Courses including this module

Compulsory in courses:

Optional in courses: