Modules for course LQ35 | BA/WS
BA Cymraeg and Sociology

These were the modules for this course in the 2017–18 academic year.

You can also view the modules offered in the years: 2018–19; 2019–20.

Find out more about studying and applying for this degree.

Use the buttons after the module titles (where available) to see a brief description of the content, or:
Show all descriptions
Hide all descriptions

Year 1 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • CXC-1004: Defnyddio'r Gymraeg (20)
    Bwriedir y modiwl hwn fel rhagarweiniad i’r modd y mae gramadeg yn gweithio yn yr iaith fyw. Ceir trafodaeth ar gategorïau a ffurfiau safonol a cheisir gweld sut y defnyddir hwy mewn detholiad o destunau, mewn sawl cywair. Bydd y dosbarth yn cael ei rannu’n grwpiau, a fydd yn cwrdd bob yn ail â’r dosbarth llawn. Ceir amrywio felly rhwng trafodaeth mewn grwpiau bach a dysgu mwy ffurfiol yn y dosbarth cyfan.
  • CXC-1016: Llenyddiaeth Gyfoes (10)
    Mae’r modiwl yn ystyried detholiad o wahanol genres gan dri awdur cyfoes, h.y. dwy nofel a chyfrol o gerddi. Ar ddechrau’r modiwl bydd cyfres o sesiynau hyfforddi ar faterion yn ymwneud â chynllunio traethodau academaidd, e.e. trefnu nodiadau, paratoi llyfryddiaeth ac osgoi llên-ladrata. Symudir wedyn at lyfrau gosod y modiwl: yn achos y tri thestun yn eu tro, cyflwynir cyfres o ddarlithoedd rhagarweiniol cyn rhannu’n ddiweddarach yn grwpiau seminarau a rydd gyfle ichi drafod y testunau ar lafar. Rhoddir deunyddiau sy’n berthnasol i’r modiwl o fewn yr amgylchedd dysgu rhithwir, Blackboard, a geir ar fewnrwyd PCB a bydd disgwyl i chwi lawrlwytho’r deunyddiau hyn drosoch eich hun. Ar Blackboard hefyd y bydd teitlau a llyfryddiaethau y tri thraethawd yn cael eu gosod. Dylech nodi’n ofalus y trefniadau ar gyfer y modiwl hwn a geir isod a chofio bod mynychu’r seminarau yn hanfodol bwysig gan y bydd 25% o’ch marc ar gyfer pob un traethawd yn seiliedig ar eich cyfraniad ynddynt.

Semester 2

  • CXC-1002: Llen y Cyfnod Modern Cynnar (10)
    Ceir yn y modiwl hwn gyflwyniad i gyffro llenyddiaeth Gymraeg y cyfnod modern cynnar – cyfnod a nodweddid gan drawsnewidiadau gwleidyddol, technolegol a chrefyddol. Ystyrir y modd yr aeth beirdd ac awduron Cymraeg ati i wynebu her yr oes. Yn ogystal â thrafod nifer o ‘drobwyntiau’ llenyddol sy’n enghreifftio newydd-deb y cyfnod, ceir cyfle i ystyried parhad gwahanol agweddau traddodiadol. Bydd y cyfan yn fodd i asesu gwerth ac ystyr cysyniadau megis ‘trobwynt’, ‘gwrthbwynt’, ‘traddodiad’ a ‘gwreiddioldeb’.
  • CXC-1004: Defnyddio'r Gymraeg
    Bwriedir y modiwl hwn fel rhagarweiniad i’r modd y mae gramadeg yn gweithio yn yr iaith fyw. Ceir trafodaeth ar gategorïau a ffurfiau safonol a cheisir gweld sut y defnyddir hwy mewn detholiad o destunau, mewn sawl cywair. Bydd y dosbarth yn cael ei rannu’n grwpiau, a fydd yn cwrdd bob yn ail â’r dosbarth llawn. Ceir amrywio felly rhwng trafodaeth mewn grwpiau bach a dysgu mwy ffurfiol yn y dosbarth cyfan.

Optional Modules

20 credits from:

  • Myfyrwyr IAITH CYNTAF yn unig
  • CXC-1001: Beirniadaeth Lenyddol Ymarfer (10) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn cynnig cyflwyniad i ddetholiad o ddamcaniaethau beirniadol ac i egwyddorion beirniadaeth lenyddol. Rhoddir y prif bwyslais ar agweddau ymarferol beirniadaeth lenyddol. Gwneir hyn drwy gyfres o astudiaethau manwl ar gerddi a darnau rhyddiaith unigol. (Darperir llyfryn gan yr Ysgol yn cynnwys y testunau hyn.) Gweithiau o’r ugeinfed ganrif yw’r mwyafrif o’r darnau a drafodir, ond byddir hefyd yn ymdrin yn feirniadol ag ambell awdl a chywydd o’r Oesoedd Canol, a cherddi o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Ystyrir swyddogaeth beirniadaeth lenyddol mewn gwahanol gyd-destunau – cystadlaethau eisteddfodol a chyfieithu llenyddol, er enghraifft. Er goleuo’r pwnc ymhellach, ymdrinnir â nifer o’r cerddi a’r darnau rhyddiaith Cymraeg ochr yn ochr â gweithiau Saesneg ac enghreifftiau o lenyddiaethau eraill (mewn cyfieithiad).
  • CXD-1013: Theatr Fodern Ewrop (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir datblygiad y ddrama fodern yn Ewrop yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif. Bydd rhan gyntaf y modiwl yn trafod y ddrama naturiolaidd, gan ganolbwyntio ar waith dramodwyr fel Ibsen a Strindberg. Bydd ail ran y modiwl yn trafod yr adwaith datblygiad y ddrama fodernaidd, gan ganolbwyntio ar ddramâu Mynegiadol, dramâu Brecht a Theatr yr Abswrd. Astudir detholiad o destunau sy’n cynrychioli’r gwahanol ddramodwyr a mudiadau.
  • CXD-1016: Sgriptio Teledu (20) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn ceir cyflwyniad cryno i rai agweddau ar ryddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol. Bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr sydd wedi astudio’r cwrs Cymraeg Safon Uwch eisoes yn gyfarwydd â rhai o chwedlau’r Mabinogion. Y gobaith yn ystod y modiwl hwn yw rhoi darlun llawnach iddynt o’r ystod eang o destunau a luniwyd yn ystod y cyfnod canol, a hynny drwy ganolbwyntio ar ddetholion o weithiau chwedlonol ynghyd â gweithiau hanesyddol eu natur megis Brut y Brenhinedd.
  • CXC-1018: Gweithdy Creadigol (20) (Semester 2)
    Un o fodiwlau craidd Cymraeg gydag Ysgrifennu Creadigol yw hwn, ond nid yw’n gyfyngedig i’r rhai sy’n dilyn y cynllun gradd hwnnw. Yn wir, nid oes raid wrth brofiad blaenorol o ysgrifennu creadigol er mwyn dilyn y modiwl, ond yn hytrach ddiddordeb gwirioneddol yn y maes a pharodrwydd i roi cynnig ar wahanol fathau o ysgrifennu creadigol. Defnyddir tri dull dysgu, sef seminarau, gweithdai a thiwtorialau. Mewn seminarau, trafodir enghreifftiau llwyddiannus o wahanol genres ffuglennol a barddol, dulliau a chonfensiynau llenyddol. Tynnir sylw at amryw fathau o ysgrifennu creadigol a’u cynnig yn ganllawiau i’r rhai sy’n dilyn y modiwl, modelau y gallen nhw eu hefelychu wrth fynd ati i gyfansoddi eu hunain. Mewn gweithdai, gosodir ymarferion penodol i’r myfyrwyr weithio arnynt er mwyn hybu creadigrwydd a datblygu syniadau newydd. Mewn tiwtorialau a gynhelir yn gyson yn ystod y semester, rhoddir adborth i’r ymarferion dosbarth, trafodir syniadau’r myfyriwr unigol ar gyfer ei ffolio, a chynigir sylwadau ar unrhyw waith creadigol sydd ar y gweill.
  • CXC-1019: Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol (10) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn ceir cyflwyniad cryno i rai agweddau ar ryddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol. Bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr sydd wedi astudio’r cwrs Cymraeg Safon Uwch eisoes yn gyfarwydd â rhai o chwedlau’r Mabinogion. Y gobaith yn ystod y modiwl hwn yw rhoi darlun llawnach iddynt o’r ystod eang o destunau a luniwyd yn ystod y cyfnod canol, a hynny drwy ganolbwyntio ar ddetholion o weithiau chwedlonol ynghyd â gweithiau hanesyddol eu natur megis Brut y Brenhinedd.
  • CXC-1030: Gwyddeleg Modern 1 (10) (Semester 1)
    Rhydd y modiwl hwn gyflwyniad ymarferol i’r iaith Wyddeleg Modern, a bydd yn cyflwyno pynciau gramadegol a geirfa sylfaenol fel bod y myfyrwyr yn medru defnyddio’r rhain yn gywir. Yn ystod y gwersi byddir yn rhoi’r pwyslais pennaf (rhyw 2/3 o’r amser) ar feithrin sgiliau llafar. Y tu allan i’r ystafell ddosbarth bydd myfyrwyr yn defnyddio adnoddau cyfrifiadurol yn ogystal â’r cwrs lyfrau i ymarfer yr iaith a dysgu geirfa. O bryd i’w gilydd bydd y gwersi yn cynnwys sgyrsiau yn y Gymraeg er mwyn cyflwyno’r cyd-destun hanesyddol a diwylliannol na cheir yn y deunydd craidd (e.e. ieithyddiaeth, hanes, diwylliant, llenyddiaeth).
  • CXC-1031: Gwyddeleg Modern 2 (10) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn parhau â’r cyflwyniad ymarferol i’r iaith Wyddeleg Modern a ddechreuwyd yn ‘Gwyddeleg Modern 1’, a bydd yn cyflwyno pynciau gramadegol a geirfa canolig fel bod y myfyrwyr yn medru defnyddio’r rhain yn gywir. Yn ystod y gwersi byddir yn rhoi’r pwyslais pennaf (rhyw 2/3 o’r amser) ar feithrin sgiliau llafar, a bydd y myfyrwyr yn paratoi yn fanwl cyn y seminarau, er mwyn medru defnyddio’r amser yn ymarferol. Y tu allan i’r ystafell ddosbarth bydd myfyrwyr yn defnyddio adnoddau cyfrifiadurol, yn ogystal â’r cwrs lyfrau i ymarfer yr iaith a dysgu geirfa. O bryd i’w gilydd bydd y gwersi yn cynnwys sgyrsiau yn y Gymraeg er mwyn cyflwyno elfennau o’r cyd-destun hanesyddol a diwylliannol na cheir yn y deunydd craidd (e.e. ieithyddiaeth, hanes, diwylliant, llenyddiaeth).
  • Myfyrwyr IAITH CYNTAFyn unig

Year 2 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • CXC-2008: Ymarfer Ysgrifennu (20)
    Rhennir myfyrwyr yn grwpiau (fel arfer o 6-8). Bydd y grwpiau'n aros gydag un tiwtor yn y semester cyntaf ac yna'n symud at diwtor arall yn yr ail semester. Gosodir tasg i bob gr p bob wythnos. Gofynnir i bawb ysgrifennu un darn o ryw 400 gair ar amrywiaeth o bynciau (ysgrif, stori, trafodaeth, cyfieithu). Bydd hwn yn cael ei farcio'n fanwl. Bydd pob gr p yn cyfarfod y tiwtor ar awr benodedig bob wythnos. Yn ystod yr awr hon dychwelir gwaith pob aelod o'r gr p iddo, a thrafodir pob camgymeriad neu wendid yng ngwaith yr holl gr p yr wythnos honno. Bydd hyn yn arwain at drafodaethau ymarferol ar sut i ddefnyddio'r Gymraeg. Y bwriad yw sicrhau hyfforddiant trwyadl mewn iaith a mynegiant.
  • SXS-2035: Classical Social Theory (20)
    The module introduces the classic contributions of Marx, Tocqueville, Tonnies, Weber, Durkheim and Simmel and the development of their thinking concerning modernity, capitalism, rationalisation and bureaucracy, and the question of moral and social order. The module then considers how the classic tradition has been transformed and new paths have been pursued in the contexts of Parsons' 'system theory', symbolic interactionism, critical theory and feminist social theory.

Semester 2

  • CXC-2008: Ymarfer Ysgrifennu
    Rhennir myfyrwyr yn grwpiau (fel arfer o 6-8). Bydd y grwpiau'n aros gydag un tiwtor yn y semester cyntaf ac yna'n symud at diwtor arall yn yr ail semester. Gosodir tasg i bob gr p bob wythnos. Gofynnir i bawb ysgrifennu un darn o ryw 400 gair ar amrywiaeth o bynciau (ysgrif, stori, trafodaeth, cyfieithu). Bydd hwn yn cael ei farcio'n fanwl. Bydd pob gr p yn cyfarfod y tiwtor ar awr benodedig bob wythnos. Yn ystod yr awr hon dychwelir gwaith pob aelod o'r gr p iddo, a thrafodir pob camgymeriad neu wendid yng ngwaith yr holl gr p yr wythnos honno. Bydd hyn yn arwain at drafodaethau ymarferol ar sut i ddefnyddio'r Gymraeg. Y bwriad yw sicrhau hyfforddiant trwyadl mewn iaith a mynegiant.
  • SXS-2011: Identity & Diversity (20)
    The structure of the module covers following topics: 1. The nature of social diversity and identies. 2. The scope of social inequalities in the global, national and local contexts; 3. the class and economic inequalities; 4. Gender inequalities and sexualities; 5. Race and ethnicities; 6. Nationality; 7. Consumer culture and subcultures 8. New types of inequalities in global age.

Optional Modules

20 credits from:

  • SXU-2002: Contemporary Social Debates (20) (Semester 1)
    There will be no set curriculum - rather this will emerge each time the module is taught depending on staff and student interests. The approach adopted will be to devote the first workshop to identifying themes and issues to be addressed, and to draw up the curriculum for that academic session in collaboration between staff and students. The workshop style of teaching and learning will allow emerging issues and contemporary debates to be addressed. Possible topics to be covered: Should drugs be legalised? Social control and the media Thinking critically about criminology Should there be a sociology of the environment? Exploring disaster capitalism Girls will be girls and boys will be boys – debunking the myth of gender. Exploring the relationship between inequality and capitalism Radicalisation, immigration, identity and racism. The Arab Spring Riots and civil liberties Thinking beyond the norm – the rationalization of ‘them’ and ‘us’
  • SXY-2004: Crime & the Media (20) (Semester 2)
    Media stories on crime and law are numerous. They form an object of inexhaustible interest to audiences. Many people learn about crime and law from the media, especially from newspapers, books and films. Media portrayals often contributed decisively to changes in public opinion and politics. Also, deviant behaviour can be influenced by media. Media construct deviance (e.g. by identifying `folk devils`), but media also offer cultural templates for people involved in deviant activities. The class deals with the cultural and political significance of media portrayals of crime and law. Students learn about economic, political, legal and other backgrounds. Major narratives employed by the media will be identified. The standard patterns of telling and other technical means of the media are analysed. The audience's reaction to media portrayals and its use of media also form a topic for the class.
  • SXS-2009: Sociology of Health (20) (Semester 2)
    This module will introduce students to the main sociological perspectives on health and medicine, and will explore current debates concerning the nature and role of biomedicine. Lay experiences and health beliefs will be studied, and lay/professional interactions explored. The role of the professions, and changing power relationships within the health services will be put under scrutiny. The medicalization of birth, death and society will be considered. Students will evaluate the changing profile of health and illness in contemporary society, and consider the experience of chronic illness and disability. The social patterning of health according to class, gender and ethnicity will be analyzed, and competing explanations considered. Geographic inequalities in health status will be explored as well as social differences relating to age and the life course.
    or
    SCS-2011: Cymdeithaseg Iechyd (20) (Semester 2)
  • SXP-2010: Poverty & Social Exclusion (20) (Semester 2)
    This module will examine the explanations for, and the experience of, poverty in the UK and in comparative perspective. It will aim to address the following aspects: 1. Defining poverty – how is poverty defined? What is social exclusion? How important is inequality? 2. Explaining poverty - how has the persistence of poverty been explained? This will look particularly at ‘pathological’ explanations involving a ‘culture of poverty’ or the existence of an ‘underclass’ 3. The risk of poverty – who is most at risk of being poor, and what are the possible consequences? 4. Experiencing poverty - what does it mean to be poor in the UK today? 5. Dimensions of poverty - what are the various dimensions of poverty, including income, wealth, health, education and housing. 6. International issues – can we ‘make poverty history’? 7. Confronting poverty – what policies are most effective against poverty? Is poverty or inequality the real problem?
  • SXP-2020: Personal Social Services (20) (Semester 1)
    This module traces the development of the Personal Social Services in Wales and England , and analyzes the organisation of the services.Consideration is given to the importance of values in social work and social care and in particular the emphasis given to anti-discriminatory and anti-oppresive practice.The contemporary social framework is explored, and the module also examines the personal social needs of groups such as children and families, older people , people with disabilities, and people who experience mental health problems.The module examines how these needs can be met by implementing policies such as Care in the Community and the Mixed Economy of Care.Consideration is given to developments and provision within some other European Union countries.The future of the Personal Social Services is also considered in view of current government policies. Lecture Programme: Lecture 1: An introduction to the module- what is the Personal Social Services? Lecture 2: The development of the Personal Social Services Lecture 3: The values of social care and social work Lecture 4: Poverty, Social Exclusion and Social Work Lecture 5: Child Protection: Definitions and significant developments /Theories of child abuse Lecture 6: Looked After Children (Foster Care, Adoption and Group Care) Lecture 7: Reading week Lecture 8: Community Care Policy and the Mixed Economy of Care Lecture 9: Older People in Society (including Dementia) Lecture 10: Physical Disability and Learning Disability – developments in policy and practice Lecture 11: Mental Illness – models of causation Lecture 12: The Future of the Personal Social Services /Review and Revision
    or
    SCP-2001: Gwasanaethu Cymdeithasol (20) (Semester 1)
    Mae'r modiwl yma yn olrhain datblygiad y Gwasanaethau Cymdeithasol Personol yng Nghymru a Lloegr. Ystyrir pwysigrwydd gwerthoedd ym maes gwaith a gofal cymdeithasol ac yn arbennig y pwyslais ar ymarfer gwrth wahaniaethol a gwrthormesol. Ceir cyfle i gyfarwyddo gyda'r fframwaith cymdeithasol cyfoes ac i ymdrin ag anghenion cymdeithasol personol grwpiau amrywiol megis plant a'u teuluoedd pobl hyn, pobl ag anableddau, a phobl sy'n profi afiechyd meddwl. Mae'r modiwl yn archwilio sut y ceisir diwallu'r anghenion cymdeithasol drwy weithredu polisiau megis 'Gofal yn y Gymuned' a datblygu 'Economi Lles Cymysg'. Rhoddir ystyriaeth hefyd i ddyfodol y Gwasanaethau Cymdeithasol Personolyng ngoleuni polisiau cyfredol y llywodraeth.
  • SXP-2040: Social Work Perspectives (20) (Semester 2)
    1. What is Social Work? Describing and defining Social Work. 2. You and Social Work. What do Social Workers do and where do they work? 3. Values and Ethics for Social Work. Codes of Practice for Social Work Practice. 4. The Legal and Organisational context in which the Social Work process occurs. 5. Research and service user and carer experiences – analysing serious case reviews in social work and how they inform current social work practice. 6. Anti -oppressive practice. Identity and understanding oppression and the many faces of oppression in society. 7. Social work process: Assessment: Theories and Models (Questioning model, Procedural model, Exchange model and Narrative) Assessment of Risk and Need; Assessment and Oppression; Multi-disciplinary assessment. 8. Social Work process: Systems Theory as an underpinning approach to social work interventions; User participation; Theories of Empowerment; Advocacy, Negotiation and Partnership. 9. Social Work processes: Communication- Interviewing skills and structure; Questioning; Responding; Barriers; Using interpreters; Interviewing children. 10. Social Work processes: Reflective practice; Review stages in social work; Endings.
    or
    SCP-2040: Safbwyntiau GC (20) (Semester 2)
    1. What is Social Work? Describing and defining Social Work. 2. You and Social Work. What do Social Workers do and where do they work? 3. Values and Ethics for Social Work. Codes of Practice for Social Work Practice. 4. The Legal and Organisational context in which the Social Work process occurs. 5. Research and service user and carer experiences – analysing serious case reviews in social work and how they inform current social work practice. 6. Anti -oppressive practice. Identity and understanding oppression and the many faces of oppression in society. 7. Social work process: Assessment: Theories and Models (Questioning model, Procedural model, Exchange model and Narrative) Assessment of Risk and Need; Assessment and Oppression; Multi-disciplinary assessment. 8. Social Work process: Systems Theory as an underpinning approach to social work interventions; User participation; Theories of Empowerment; Advocacy, Negotiation and Partnership. 9. Social Work processes: Communication- Interviewing skills and structure; Questioning; Responding; Barriers; Using interpreters; Interviewing children. 10. Social Work processes: Reflective practice; Review stages in social work; Endings.
  • SXP-2050: Social Problems (20) (Semester 1)
    Workshop topics include: How to help young people who are not in education, employment or training needs (NEETS); Encouraging more men into in care related professions; How to create inclusive work places for transgender employees and understanding/tackling hate crime.

40 credits from:

  • CXD-2018: Y Sgrin Fach Gymraeg (20) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn astudir nodweddion y gyfres ddrama a’r ddrama gyfres fel cyfryngau dramatig ac olrheinir datblygiad y cyfryngau yng Nghymru rhwng diwedd y 1970au a’r cyfnod presennol. Canolbwyntir ar ddadansoddi themâu a chynnwys gan archwilio’r berthynas rhwng cymeriadau a’r modd y caiff Cymru (a’r gwahanol ardaloedd o fewn y wlad) a’i phobl eu portreadu ar y sgrin deledu Gymraeg. Astudir y technegau a ddefnyddir mewn cyfresi drama a dramâu cyfres i ddenu gwylwyr a chyfleu tensiwn. Canolbwyntir ar drawstoriad eang o weithiau o wahanol gyfnodau gan gynnwys gweithiau gan ddramodwyr megis Meic Povey a Siwan Jones. Bydd y modiwl hwn ar gael i fyfyrwyr lefel 2 a 3. Bydd y cynnwys yr un fath ond bydd natur y tasgau’n wahanol.
  • CXD-2024: Y Theatr Gymraeg Fodern (20) (Semester 1)
    Mae hwn yn un o fodiwlau gorfodol Cymraeg ac Astudiaethau Theatr a’r Cyfrynau, ond bydd ei gynnwys hefyd yn berthnasol i amryw raglenni gradd eraill a gynigir gan Ysgol y Gymraeg gan ei fod yn cwmpasu gwaith rhai o lenorion amlycaf yr iaith. Ei bwrpas yw rhoi cyflwyniad cryno i hanes y theatr Gymraeg hyd at y 1920au cyn mynd ati i ganolbwyntio ar ei hoes aur yn ystod gweddill yr ugeinfed ganrif a’r unfed ganrif ar hugain. Bydd prif bwyslais y modiwl ar waith detholiad o ddramodwyr sy wedi pennu a llywio cwrs y ddrama Gymraeg fodern. Trwy gyfrwng astudiaeth benodol o theatr Saunders Lewis, John Gwilym Jones, Gwenlyn Parry ac Aled Jones Williams rhoir sylw i faterion fel y ddrama hanesyddol a chwedlonol, y ddrama fydryddol, a Theatr yr Abswrd yn ogystal â chysyniadau dylanwadol fel Naturiolaeth ar Ôl-foderniaeth. Ar hyd y modiwl, cyfeirir yn gyson at y cyd-destun cymharol a’r modd y dylanwadwyd ar y theatr Gymraeg fodern gan ddramodwyr eraill o Gymru a thu hwnt.
  • CXC-2026: Llên a Chymdeithas 1546 - 1659 (20) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn cynnig cyflwyniad manwl i hanes llenyddiaeth Gymraeg rhwng 1500 a 1740. Rhoddir sylw i gyd-destun cymdeithasol llenyddiaeth Gymraeg y cyfnod, gan drafod effaih datblygiadau ym myd crefydd, addysg a thechnoleg ar draddodiad llenyddol Cymru. Edrychir ar y berthynas rhwng trosglwyddiad llafar, llawysgrif a llyfr gan drafod effaith y gwahanol gyfryngau hyn ar hanes llên. Ystyrir y modd y mae llenyddiaeth yn adlewyrchu hunaniaeth Gymreig y cyfnod gan roi sylw arbennig i'r dadleuon ynghylch (ffug) hanes y Cymru. Trwy drafod Dyneiddiaeth, Protestaniaeth, Methodistiaeth a Chlasuriaeth ceir archwilio'r berthynas rhwng diwylliant Cymru a datblygiadau mewn gwledydd eraill. Canolbwyntir ar nifer o feirdd a llenorion unigol.
  • CXC-2033: Datblygiad yr Iaith (20) (Semester 2)
    Bydd tair rhan i'r cwrs: Rhan I Yn y rhan gyntaf edrychir ar hanes cynnar y Gymraeg gan roi sylw penodol i'r materion a ganlyn: 1. Y Celtiaid a'r Ieithoedd Celtaidd; 2. Y Frythoneg a'r Gymraeg; 3. Ffynonellau cynharaf yr iaith. Rhan II Yn yr ail ran cynigir arolwg o'r berthynas rhwng cyweiriau llafar a llenyddol yr iaith, gan roi sylw penodol i'r materion a ganlyn: 1. Tafodieithoedd y Gymraeg; 2. memrwn, argraffwasg ac orgraff: datblygiad yr iaith lenyddol; 3. John Morris-Jones a Jônsi: cyweiriau'r Gymraeg yn y byd modern. Rhan III Yn y drydedd ran archwilir cyd-destun cymdeithasol a gwleidyddol yr iaith, gan roi sylw penodol i'r materion a ganlyn: 1. Y Tuduriaid: achubwyr iaith? 2. Y Gymraeg a'r Chwyldro Diwydiannol; 3. Yr 20g.: Canrif Colli ac Adfer Iaith.
  • CXC-2102: Beirdd yr Uchelwyr (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir detholiad cynrychioliadol o waith y Cywyddwyr, gyda’r rhan fwyaf o’r cerddi yn deillio o’r bymthegfed ganrif. Yn dilyn amlinelliad o gefndir diwylliannol a hanesyddol y canu, eir ati i ddarllen detholiad o gerddi a fydd yn engreifftio’r prif genres, sef mawl, marwnad, gofyn, serch, crefydd, brud a dychan.
  • CXC-2118: Gweithdy Barddoniaeth (20) (Semester 2)
    Fel Ysgrifennu Rhyddiaith (lefel 2 a 3) a Gweithdy Creadigol (lefel 1), dyma un o brif fodiwlau’r cynllun gradd Cymraeg gydag Ysgrifennu Creadigol. Bydd y pwyslais canolog ar feithrin, hybu a datblygu creadigrwydd, yn benodol ar ffurf barddoniaeth. I’r perwyl hwnnw, trafodir mewn seminarau ystod eang o gerddi, boed Ganu Cynnar arwrol Aneirin ar gychwyn cyntaf ein traddodiad barddol, cywyddau dyfalu llachar Dafydd ap Gwilym o’r Oesoedd Canol neu gerddi dychan comig Gwyn Thomas o’r cyfnod diweddar. Ond ni chyfyngir yr enghreifftiau niferus o arfer da i farddoniaeth Gymraeg yn unig - cyfeirir yn gyson at y gwersi y gellir eu dysgu o draddodiadau barddol eraill yn ogystal. Bydd awgrymiadau cyson yn deillio o’r hyn a drafodir mewn seminarau ar gyfer gwaith creadigol y sawl a ddilyno’r modiwl. Mewn tiwtorialau rhoddir sylw I’r gwaith creadigol hwnnw a thrafodir cynnydd y gwaith ffolio. Bydd tair prif thema I’r modiwl hwn: deunyddiau: delweddau a throsiadau; troadau ymadrodd; arddulliau, cyweiriau a chyfeiriadaeth; mesurau: yr haicw a’r hen bennill; vers libre; y delyneg a’r villanelle; y soned; canu naratif, dilyniannau a chyfresi; cynnwys: cerddi am leoedd a cherddi portread; cerddi dychan a phrotest; parodi a pastiche. Anelir at gynnig digon o gyngor ymarferol ac awgrymiadau dychmygus i gynorthwyo’r broses greadigol o gyfansoddi cerddi. Bydd y modiwl hwn ar gael i fyfyrwyr lefel 2 a lefel 3; bydd y cynnwys yr un fath I’r ddwy lefel ond bydd natur y cwestiwn traethawd yn wahanol.
  • CXC-2202: Athroniaeth a Llenyddiaeth (20) (Semester 1)
    Mae’r modiwl yn dechrau drwy gyflwyno’r anghydfod sy’n codi rhwng Plato ac Aristoteles ynghylch a yw’n bosibl cynrychioli’r gwir (y mae’r ddadl hon yn ganolog i’r holl ystyriaethau diweddarach o berthynas Athroniaeth a llenyddiaeth). Trafodir y shifft hanesyddol o lafaredd i lythrennedd, a goblygiadau cysyniadol y newid hwnnw yn ‘nhechnoleg y gair’ (hynny yw, y cwestiwn a yw ysgrifennu yn caniatáu – neu yn gorfodi – newidiadau yn y meddwl ac ym mherthynas yr unigolyn a’r byd). Wedyn, ystyrir yn fanwl gyfres o gysyniadau canolog Athroniaeth Llenyddiaeth (e.e., natur ‘ffuglen’; y ‘gwir’ mewn llenyddiaeth; yr ymateb emosiynol i ffuglen; iaith drosiadol; llenyddiaeth a chelfyddyd). Yn ogystal â darllen gweithiau athronyddol a damcaniaethol, byddwn yn darllen a thrafod nifer ddethol o weithiau llenyddol. Gwnawn hyn er mwyn ymarfer sgiliau analytig wrth ddehongli a deall llenyddiaeth, a hefyd i ystyried yr hyn y gall llenyddiaeth ei hun – yn ei ffordd ei hun – ei gyfrannu i’r ddadl athronyddol. Wedi’r cyfan, meddai Aristoteles mai yn llenyddiaeth y ceir y gwirioneddau pwysicaf.

Year 3 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • SXS-3003: Sociological Theory Today (20)
    This module explores the origins, nature and significance of sociological theories and concepts developed in the 20th and 21st century. It examines the strengths and weaknesses of such approaches as critical theory (Adorno, Horkheimer, Marcuse et al) structuralism and neo-structuralism (Levi-Strauss, Foucault, Bourdieu), and feminist standpoint theory. It considers a range of theories which seek to address knowledge, power and subordination in terms of gender divisions and differences of class, race or sexuality. The module seeks to ask questions about the relationship between social theory, social action, sociological research and everyday life. This in turn encourages students to reflect on their own position as participants in social interaction.

Semester 2

  • SXS-3030: Globalisation & Social Change (20)
    Topics include: • theories of social change • demographical changes to the modern societies • debating and explaining globalisation • migration • capitalism and globalisation • politics, the state and globalisation • power and inequality in the global economy • globalisation movements • global culture

Optional Modules

20 credits from:

  • SXU-3004: Ethnography (20) (Semester 1)
    Topics: British Social Anthropology: (re)presenting the other; The Chicago School: landmark studies and their contemporary relevance; Symbolic Interactionism: perspective, method, and studies; Ethnomethodologically informed ethnography: doing everyday life; Ethnography and reflexivity: observers observed or mundane properties? Feminist Ethnography: standpoints on knowledge; The Ownership of Knowledge in Ethnography: whose knowledge is it anyway? Visual ethnography: pictures of? Virtual ethnography: opportunity or oxymoron? Ethnography – what is it good for? A wide variety of source materials will be used. Materials and the opportunity to discuss them will be made available on Blackboard wherever possible.
  • SXY-3015: Crime & Power (20) (Semester 2)
    State crimes: from ghettos to genocide. How does criminology and criminal justice respond when it is the formal State who offends? How do we define crime, justice and victimisation in this context? Transnational and organised crimes: human trafficking and the international trade in sexual services and illegal substances are examples of crimes which transcend national boundaries. Interpersonal levels of crime and power: examples may include ‘honour’-based violence and coercion; homophobic hate crimes; gender violence in intimate relationships; what happens when the victim becomes the offender as in the case of battered women who kill? How do the law, society and criminal justice system respond to these forms of crime?
  • SXS-3040: Gender Perspectives (20) (Semester 2)
    Conceptualizing gender Feminisms Men and masculinities Social movements Families, intimacy and sexuality Gender and schooling Gender and work Gender and the media Representations of gender in popular culture Cyberspace and technology Methodologies Gender mainstreaming Gender from a worldwide perspective
  • SXH-3063: Mental Health & Society (20) (Semester 1)
    • Influential sociological perspectives on mental health and illness. • The social patterning of mental illness, according to social class, age, gender and ethnicity. • The historical and contemporary organisation of psychiatry, its professional power and governmentality. • Anti-psychiatric and lay perspectives on mental health, service-user movements and patient power. • Current policy issues, debates and service structures. • Social stress theories. • Intellectual disabilities and mental health. • Dual diagnosis: mental health & addictions. • Trauma and the impact of life events.
  • SXP-3210: Issues in Housing (20) (Semester 1)
    This module introduces students to some of the key current issues in housing policy, concentrating on the three key areas of quantity, quality and affordability. It examines the factors affecting the supply of, and demand for, housing, and explores the characteristics of the different tenures people may experience during their housing careers, looking at contemporary issues in each housing tenure. The module will also examine housing standards, and the policies for maintaining housing quality, together issues of housing finance. It will explore the managerial context of social rented housing which has undergone considerable change both governmentally [through devolution] and administratively [through a changing mix of local authorities, housing associations and other social rented housing agencies].

60 credits from:

  • CXC-3002: Beirdd yr Uchelwyr (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir detholiad cynrychioliadol o waith y Cywyddwyr, gyda’r rhan fwyaf o’r cerddi yn deillio o’r bymthegfed ganrif. Yn dilyn amlinelliad o gefndir diwylliannol a hanesyddol y canu, eir ati i ddarllen detholiad o gerddi a fydd yn engreifftio’r prif genres, sef mawl, marwnad, gofyn, serch, crefydd, brud a dychan.
  • CXC-3009: Traethawd Estynedig (20) (Semester 1 + 2)
    Bwriedir i’r modiwl hwn roi cyfle i fyfyrwyr weithio’n annibynnol, ond dan gyfarwyddyd personol. Mewn ymgynghoriad â’r tiwtor, dewisir pwnc priodol ym maes iaith a llenyddiaeth Gymraeg, neu astudiaethau cymharol. Bydd y myfyrwyr yn casglu defnyddiau ac yn dethol ohonynt yn briodol, ac yn cyflwyno traethawd 8,000 o eiriau o hyd. Byddant hefyd yn cyflwyno tasg ragarweiniol a fydd yn profi sgiliau technegol (er enghraifft, llunio llyfryddiaeth fanwl). Disgwylir i fyfyrwyr baratoi cyflwyniad llafar a fydd yn seiliedig ar gynnwys eu traethawd.
  • CXC-3016: Medrau Cyfieithu (20) (Semester 1)
    Bydd y modiwl yn rhoi hyfforddiant i gyfieithu gwahanol fathau o destunau, yn bennaf o’r Saesneg i’r Gymraeg. Canolbwyntir ar gyfieithu darnau o ryddiaith ffeithiol: rhestrau o gyfarwyddiadau, erthyglau papur newydd, cofnodion cyfarfodydd ac ati. Rhoddir sylw arbennig i gyfieithu dogfennau swyddogol o bob math, gan roi sylw i ofynion proffesiynol y grefft.
  • CXC-3018: Gweithdy Barddoniaeth (20) (Semester 2)
    Fel Ysgrifennu Rhyddiaith (lefel 2 a 3) a Gweithdy Creadigol (lefel 1), dyma un o brif fodiwlau’r cynllun gradd Cymraeg gydag Ysgrifennu Creadigol. Bydd y pwyslais canolog ar feithrin, hybu a datblygu creadigrwydd, yn benodol ar ffurf barddoniaeth. I’r perwyl hwnnw, trafodir mewn seminarau ystod eang o gerddi, boed Ganu Cynnar arwrol Aneirin ar gychwyn cyntaf ein traddodiad barddol, cywyddau dyfalu llachar Dafydd ap Gwilym o’r Oesoedd Canol neu gerddi dychan comig Gwyn Thomas o’r cyfnod diweddar. Ond ni chyfyngir yr enghreifftiau niferus o arfer da i farddoniaeth Gymraeg yn unig - cyfeirir yn gyson at y gwersi y gellir eu dysgu o draddodiadau barddol eraill yn ogystal. Bydd awgrymiadau cyson yn deillio o’r hyn a drafodir mewn seminarau ar gyfer gwaith creadigol y sawl a ddilyno’r modiwl. Mewn tiwtorialau rhoddir sylw I’r gwaith creadigol hwnnw a thrafodir cynnydd y gwaith ffolio. Bydd tair prif thema I’r modiwl hwn: deunyddiau: delweddau a throsiadau; troadau ymadrodd; arddulliau, cyweiriau a chyfeiriadaeth; mesurau: yr haicw a’r hen bennill; vers libre; y delyneg a’r villanelle; y soned; canu naratif, dilyniannau a chyfresi; cynnwys: cerddi am leoedd a cherddi portread; cerddi dychan a phrotest; parodi a pastiche. Anelir at gynnig digon o gyngor ymarferol ac awgrymiadau dychmygus i gynorthwyo’r broses greadigol o gyfansoddi cerddi.
  • CXD-3024: Y Theatr Gymraeg Fodern (20) (Semester 1)
    Mae hwn yn un o fodiwlau gorfodol Cymraeg ac Astudiaethau Theatr a’r Cyfrynau, ond bydd ei gynnwys hefyd yn berthnasol i amryw raglenni gradd eraill a gynigir gan Ysgol y Gymraeg gan ei fod yn cwmpasu gwaith rhai o lenorion amlycaf yr iaith. Ei bwrpas yw rhoi cyflwyniad cryno i hanes y theatr Gymraeg hyd at y 1920au cyn mynd ati i ganolbwyntio ar ei hoes aur yn ystod gweddill yr ugeinfed ganrif a’r unfed ganrif ar hugain. Bydd prif bwyslais y modiwl ar waith detholiad o ddramodwyr sy wedi pennu a llywio cwrs y ddrama Gymraeg fodern. Trwy gyfrwng astudiaeth benodol o theatr Saunders Lewis, John Gwilym Jones, Gwenlyn Parry ac Aled Jones Williams rhoir sylw i faterion fel y ddrama hanesyddol a chwedlonol, y ddrama fydryddol, a Theatr yr Abswrd yn ogystal â chysyniadau dylanwadol fel Naturiolaeth ar Ôl-foderniaeth. Ar hyd y modiwl, cyfeirir yn gyson at y cyd-destun cymharol a’r modd y dylanwadwyd ar y theatr Gymraeg fodern gan ddramodwyr eraill o Gymru a thu hwnt.
  • CXC-3026: Llên a Chymdeithas 1546 - 1659 (20) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn cynnig cyflwyniad i hanes llenyddiaeth Gymraeg rhwng 1500 a 1740. Rhoddir sylw i gyd-destun cymdeithasol llenyddiaeth Gymraeg y cyfnod, gan drafod effaith datblygiadau ym myd crefydd, addysg a thechnoleg ar draddodiad llenyddol Cymru. Edrychir ar y berthynas rhwng trosglwyddiad llafar, y llawysgrif a’r llyfr gan drafod effaith y gwahanol gyfryngau hyn ar hanes llên. Ystyrir y modd y mae llenyddiaeth yn adlewyrchu hunaniaeth Gymreig y cyfnod gan roi sylw arbennig i’r dadleuon ynghylch (ffug) hanes y Cymry. Trwy drafod mudiadau megis Dyneiddiaeth a Phrotestaniaeth ceir archwilio’r berthynas rhwng diwylliant Cymru a datblygiadau mewn gwledydd eraill. Canolbwyntir ar nifer o feirdd a llenorion unigol, gan gynnwys Morgan Llwyd ac Ellis Wynne.
  • CXC-3033: Datblygiad yr Iaith (20) (Semester 2)
    Bydd tair rhan i'r cwrs: Rhan I Yn y rhan gyntaf edrychir ar hanes cynnar y Gymraeg gan roi sylw penodol i'r materion a ganlyn: 1. Y Celtiaid a'r Ieithoedd Celtaidd; 2. Y Frythoneg a'r Gymraeg; 3. Ffynonellau cynharaf yr iaith. Rhan II Yn yr ail ran cynigir arolwg o'r berthynas rhwng cyweiriau llafar a llenyddol yr iaith, gan roi sylw penodol i'r materion a ganlyn: 1. Tafodieithoedd y Gymraeg; 2. memrwn, argraffwasg ac orgraff: datblygiad yr iaith lenyddol; 3. John Morris-Jones a Jônsi: cyweiriau'r Gymraeg yn y byd modern. Rhan III Yn y drydedd ran archwilir cyd-destun cymdeithasol a gwleidyddol yr iaith, gan roi sylw penodol i'r materion a ganlyn: 1. Y Tuduriaid: achubwyr iaith? 2. Y Gymraeg a'r Chwyldro Diwydiannol; 3. Yr 20g.: Canrif Colli ac Adfer Iaith. Bydd y modiwl hwn yn olrhain amryfal agweddau ar hanes y Gymraeg o’i chyfnodau cynharaf hyd at ymgyrchoedd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn ystod ail hanner yr 20g. Cyflwynir y myfyrwyr i’r ymchwil diweddaraf sy’n ymwneud â datblygiad y Gymraeg yn y cyfnod ôl-Rufeinig a;i pherthynas â’r ieithoedd Celtaidd; trafodir hefyd y ffynonellau cynharaf sy’n tystio i fodolaeth yr iaith. Cynigir arolwg o’r berthynas rhwng tafodieithoedd y Gymraeg a’i chyweiriau ysgrifenedig, ac anelir hefyd at amlinellu’r grymoedd cymdeithasol, gwleidyddol ac economaidd a bennodd hynt y Gymraeg, yn enwedig o’r 16g hyd at y presennol.
  • CXD-3118: Y Sgrin Fach Gymraeg (20) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn astudir nodweddion y gyfres ddrama a’r ddrama gyfres fel cyfryngau dramatig ac olrheinir datblygiad y cyfryngau yng Nghymru rhwng diwedd y 1970au a’r cyfnod presennol. Canolbwyntir ar ddadansoddi themâu a chynnwys gan archwilio’r berthynas rhwng cymeriadau a’r modd y caiff Cymru (a’r gwahanol ardaloedd o fewn y wlad) a’i phobl eu portreadu ar y sgrin deledu Gymraeg. Astudir y technegau a ddefnyddir mewn cyfresi drama a dramâu cyfres i ddenu gwylwyr a chyfleu tensiwn. Canolbwyntir ar drawstoriad eang o weithiau o wahanol gyfnodau gan gynnwys gweithiau gan ddramodwyr megis Meic Povey a Siwan Jones. Bydd y modiwl hwn ar gael i fyfyrwyr lefel 2 a 3. Bydd y cynnwys yr un fath ond bydd natur y tasgau’n wahanol.
  • CXC-3202: Athroniaeth a Llenyddiaeth (20) (Semester 1)
    Mae’r modiwl yn dechrau drwy gyflwyno’r anghydfod sy’n codi rhwng Plato ac Aristoteles ynghylch a yw’n bosibl cynrychioli’r gwir: y mae’r ddadl hon yn ganolog i’r holl ystyriaethau diweddarach o berthynas Athroniaeth a llenyddiaeth. Trafodir y shifft hanesyddol o lafaredd i lythrennedd, a goblygiadau cysyniadol y newid hwnnw yn ‘nhechnoleg y gair’ (hynny yw, y cwestiwn a yw ysgrifennu yn caniatáu – neu yn gorfodi – newidiadau yn y meddwl ac ym mherthynas yr unigolyn a’r byd). Wedyn, ystyrir yn fanwl gyfres o gysyniadau canolog Athroniaeth Llenyddiaeth: e.e., natur ‘ffuglen’; y ‘gwir’ mewn llenyddiaeth; yr ymateb emosiynol i ffuglen; iaith drosiadol; llenyddiaeth a chelfyddyd. Yn ogystal â darllen gweithiau athronyddol a damcaniaethol, byddwn yn darllen a thrafod nifer ddethol o weithiau llenyddol. Gwnawn hyn er mwyn ymarfer sgiliau analytig wrth ddehongli a deall llenyddiaeth, a hefyd i ystyried yr hyn y gall llenyddiaeth ei hun – yn ei ffordd ei hun – ei gyfrannu i’r ddadl athronyddol. Wedi’r cyfan, meddai Aristoteles mai yn llenyddiaeth y ceir y gwirioneddau pwysicaf.