Modules for course LQH5 | BA/SWW
BA Cymdeithaseg a Chymraeg

These were the modules for this course in the 2018–19 academic year.

You can also view the modules offered in the years: 2019–20; 2020–21.

Find out more about studying and applying for this degree.

Use the buttons after the module titles (where available) to see a brief description of the content, or:
Show all descriptions
Hide all descriptions

Year 1 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • CXC-1002: Llen y Cyfnod Modern Cynnar (10)
    Ceir yn y modiwl hwn gyflwyniad i gyffro llenyddiaeth Gymraeg y cyfnod modern cynnar – cyfnod a nodweddid gan drawsnewidiadau gwleidyddol, technolegol a chrefyddol. Ystyrir y modd yr aeth beirdd ac awduron Cymraeg ati i wynebu her yr oes. Yn ogystal â thrafod nifer o ‘drobwyntiau’ llenyddol sy’n enghreifftio newydd-deb y cyfnod, ceir cyfle i ystyried parhad gwahanol agweddau traddodiadol. Bydd y cyfan yn fodd i asesu gwerth ac ystyr cysyniadau megis ‘trobwynt’, ‘gwrthbwynt’, ‘traddodiad’ a ‘gwreiddioldeb’.
  • CXC-1004: Defnyddio'r Gymraeg (20)
    Bwriedir y modiwl hwn fel rhagarweiniad i’r modd y mae gramadeg yn gweithio yn yr iaith fyw. Ceir trafodaeth ar gategorïau a ffurfiau safonol a cheisir gweld sut y defnyddir hwy mewn detholiad o destunau, mewn sawl cywair. Bydd y dosbarth yn cael ei rannu’n grwpiau, a fydd yn cwrdd bob yn ail â’r dosbarth llawn. Ceir amrywio felly rhwng trafodaeth mewn grwpiau bach a dysgu mwy ffurfiol yn y dosbarth cyfan.

Semester 2

  • CXC-1004: Defnyddio'r Gymraeg
    Bwriedir y modiwl hwn fel rhagarweiniad i’r modd y mae gramadeg yn gweithio yn yr iaith fyw. Ceir trafodaeth ar gategorïau a ffurfiau safonol a cheisir gweld sut y defnyddir hwy mewn detholiad o destunau, mewn sawl cywair. Bydd y dosbarth yn cael ei rannu’n grwpiau, a fydd yn cwrdd bob yn ail â’r dosbarth llawn. Ceir amrywio felly rhwng trafodaeth mewn grwpiau bach a dysgu mwy ffurfiol yn y dosbarth cyfan.
  • CXC-1016: Llenyddiaeth Gyfoes (10)
    Mae’r modiwl yn ystyried detholiad o wahanol genres gan dri awdur cyfoes, h.y. dwy nofel a chyfrol o gerddi. Ar ddechrau’r modiwl bydd cyfres o sesiynau hyfforddi ar faterion yn ymwneud â chynllunio traethodau academaidd, e.e. trefnu nodiadau, paratoi llyfryddiaeth ac osgoi llên-ladrata. Symudir wedyn at lyfrau gosod y modiwl: yn achos y tri thestun yn eu tro, cyflwynir cyfres o ddarlithoedd rhagarweiniol cyn rhannu’n ddiweddarach yn grwpiau seminarau a rydd gyfle ichi drafod y testunau ar lafar. Rhoddir deunyddiau sy’n berthnasol i’r modiwl o fewn yr amgylchedd dysgu rhithwir, Blackboard, a geir ar fewnrwyd PCB a bydd disgwyl i chwi lawrlwytho’r deunyddiau hyn drosoch eich hun. Ar Blackboard hefyd y bydd teitlau a llyfryddiaethau y tri thraethawd yn cael eu gosod. Dylech nodi’n ofalus y trefniadau ar gyfer y modiwl hwn a geir isod a chofio bod mynychu’r seminarau yn hanfodol bwysig gan y bydd 25% o’ch marc ar gyfer pob un traethawd yn seiliedig ar eich cyfraniad ynddynt.

40 credits from:

  • SCU-1001: Ymchwil Cymdeithasol (20) (Semester 1 + 2)
    Mae'r modiwl hwn yn canolbwyntio ar ddatblygu sgiliau ymchwil ar lefel gyffredinol a fydd yn sail i waith mwy ymarferol yn yr ail flwyddyn. Byddwch yn dysgu am seiliau cysyniadol a methodoleg ymchwil yn gyffredinol, a'r dewisiadau sydd ynghlwm wrth ddewis dull ymchwil arbennig. Bydd hyn yn eich paratoi ar gyfer sgiliau ar lefel mwy ymarferol ar draws y cwricwlwm ac yn enwedig parthad gwaith Treathawd Hir yn yr ail flwyddyn.
    or
    SXU-1002: Doing Social Research (20) (Semester 1 + 2)
    The course will cover the following topics: • What is Social Research? • Research design • The importance of ethics in social science research • Quantitative data collection, analysis and presentation (sampling, surveys, interviews, questionnaire research, content analysis and the use of secondary data in social research). • Qualitative data collection, analysis and presentation (ethnographies, qualitative interviews, observational research, focus groups, the uses of documents in social research. • An introduction to multi-method research. • Preparing for your dissertation
  • SCS-1004: Cymdeithaseg a'r Byd Cyfoes (20) (Semester 1)
    Ceir cyflwyniad i'r prif theorïau cymdeithasegol, gan ganolbwyntio ar bersbectifau ffwythiannaeth a theori gwrthdaro. Edrychir ar waith Emile Durkheim a Karl Marx a'u gwaith arloesol mewn ffurfio theorïau cymdeithasegol cynnar. Yna edrychir ar sefydliadau cymdeithasol yn y gymdeithas gyfoes, gan gymhwyso'r theorïau a'r persbectifau at ddadansoddi sefydliadau fel y teulu, addysg, gwaith a dosbarth cymdeithasol.
    or
    SXU-1003: Understanding Society (20) (Semester 1 + 2)
    This module introduces students to Sociology. The module runs over two semesters giving students a comprehensive sociological foundation to some of the key sociological issues and debates. The module introduces following aspects of social sciences: Semester 1 The nature of social sciences and relations between key disciplines and methods (2 weeks). Interaction and communication (2 weeks) Life course and the family (2 weeks) Gender and socialisation (2 weeks) Culture and media (2 weeks) Semester 2 Social stratification, Education and work (2 weeks) Organisations and institutions (2 weeks) The environment, urbanisation (2 weeks) Political Sociology and social movements (2 weeks) Globalisation (2 weeks)

Optional Modules

20 credits from:

  • SCP-1002: Cyflwyniad i Bolisi Cym (10) (Semester 2)
    Mae¿r modiwl hwn yn ystyried beth yw polisi cymdeithasol, ac yn trafod cysyniadau allweddol yn y maes.Cyflwynir ideolegau gwahanol ym maes polisi cymdeithasol, ac ystyrir sut mae polisiau cymdeithasol yn cael eu llunio, gweithredu a'u hariannu.Mae'r modiwl yn edrych ar ddatblygiad polisiau cymdeithasol o ddechrau y bedwaredd ganrif ar bymtheg hyd at y presennol, a gwneir hynny o fewn cyd-destun gwleidyddol, economaidd, a chymdeithasol.Ystyrier pwy yw'r prif ddarparwyr lles,ac edrychir yn arbennig ar y dimensiwn Cymreig wrth ystyried anghenion,polisiau cymdeithasol a darpariaeth lles yng Nghymru.Rhoddir sylw bras i rôl yr Undeb Ewropeaidd mewn perthynas a pholisiau cymdeithasol.
  • SCS-1004: Cymdeithaseg a'r Byd Cyfoes (20) (Semester 1)
    Ceir cyflwyniad i'r prif theorïau cymdeithasegol, gan ganolbwyntio ar bersbectifau ffwythiannaeth a theori gwrthdaro. Edrychir ar waith Emile Durkheim a Karl Marx a'u gwaith arloesol mewn ffurfio theorïau cymdeithasegol cynnar. Yna edrychir ar sefydliadau cymdeithasol yn y gymdeithas gyfoes, gan gymhwyso'r theorïau a'r persbectifau at ddadansoddi sefydliadau fel y teulu, addysg, gwaith a dosbarth cymdeithasol.
    or
    SXU-1003: Understanding Society (20) (Semester 1 + 2)
    This module introduces students to Sociology. The module runs over two semesters giving students a comprehensive sociological foundation to some of the key sociological issues and debates. The module introduces following aspects of social sciences: Semester 1 The nature of social sciences and relations between key disciplines and methods (2 weeks). Interaction and communication (2 weeks) Life course and the family (2 weeks) Gender and socialisation (2 weeks) Culture and media (2 weeks) Semester 2 Social stratification, Education and work (2 weeks) Organisations and institutions (2 weeks) The environment, urbanisation (2 weeks) Political Sociology and social movements (2 weeks) Globalisation (2 weeks)
  • SCY-1004: Cyfl. i Drosedd a Chyfiawnder (20) (Semester 1 + 2)
    Mae'r fodiwl yn eich cyflwyno at faes trosedd a chyfiawnder troseddol. Trafodir theorïau a themau allweddol a ddefnyddir i egluro ymddygiad droseddol sy'n cynnwys esboniadau clasurol i'r rhai mwyaf cyfoes; y mesurau a ddatblygwyd i atal trosedd, ynghyd â gorolwg o'r system gyfiawnder troseddol sy'n cynnwys prif asiantaethau cyfiawnder troseddol, datblygiad hanesyddol, strwythur ac atebolrwydd y system.
    or
    SXY-1007: Intro to Crmnlgy & Crim'l Just (20) (Semester 1 + 2)
    Part One of this module is intended to provide Level One students with a sound understanding of the ways in which in England and Wales, crime comes to the attention of the authorities, how crime is measured and investigated, how accused persons are brought to trial, and those who are convicted are sentenced and punished. This module takes an historical view of criminal law, the police, the criminal courts and the prision system, examining the significant social, economic, and philosophical changes that have helped to shape the modern criminal justice and penal systems. It examines the functions of the criminal justice agencies, explores some of the predominant ideas and theories about how the system operates and raises critical questions about the ways in which criminal justice is done and punishment is delivered. In Part Two the aim is to provide students with a thorough familiarity of major ways of thinking about crime, with reference to some of the main theoretical perspectives within criminology. This module provides an introduction to a range of criminological thought. Theoretical perspectives have been developed in an attempt to explain why people commit crime, and the history of thought on this question will be examined. The module considers the shifting definitions of crime and to offenders. Empirical concerns are likely to include to role of the media in crime construction, the use and abuse of drugs, the experiences of victims of crime and attitudes towards white-collar and organised crime.
  • SCP-1006: Cyflwyniad Astudiaethau Iechyd (10) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn edrych ar y modd y darperir gwasanaethau ‘lles’ i gleientiaid. Bydd yn edrych ar agweddau personol, cymdeithasol, economaidd a gwleidyddol gofal iechyd a gofal cymdeithasol, ac yn ystyried rhai o’r materion moesol ac athronyddol a godir. Mae’r cwrs hefyd yn olrhain datblygiad a defnydd cysyniadau megis angen cymdeithasol, angen o ran gofal iechyd, lles cyfiawnder cymdeithasol a chydraddoldeb, dinasyddiaeth ac eithrio cymdeithasol ymysg eraill o fewn fframwaith proses y polisi. Bydd myfyrwyr yn ystyried cyfres o faterion perthnasol, e.e. gofal yr henoed, amddiffyn plant, thriniaeth i bobl â salwch meddwl, ayyb. Daw myfyrwyr yn gyfarwydd ag amrywiaeth o safbwyntiau theoretig a ddefnyddir gan y gwasanaethau cymdeithasol. Bydd yn edrych ar brif sefydliadau iechyd a lles, ac yn ystyried rhai o brif ddilemâu ein hoes, e.e. sut i greu cydbwysedd rhwng cyfrifoldebau unigol a chyfrifoldebau torfol, sut i greu cydbwysedd rhwng anghenion cynhalwyr a’r rhai sy’n cael gofal, a sut i ymdrin â rhai o’r materion moesegol a godir gan feddyginiaeth fodern. I ba raddau y dylai’r wlad fod yn gyfrifol am ddarpariaeth lles - yn breswyl neu’n gyffredinol? I ba raddau y mae’r wlad yn lluosogi neu’n creu anghyfartaleddau cymdeithasol?

20 credits from:

  • Myfyrwyr IAITH CYNTAF yn unig
  • CXC-1001: Beirniadaeth Lenyddol Ymarfer (10) (Semester 2)
    Bydd y modiwl hwn yn cynnig cyflwyniad i ddetholiad o ddamcaniaethau beirniadol ac i egwyddorion beirniadaeth lenyddol. Rhoddir y prif bwyslais ar agweddau ymarferol beirniadaeth lenyddol. Gwneir hyn drwy gyfres o astudiaethau manwl ar gerddi a darnau rhyddiaith unigol. (Darperir llyfryn gan yr Ysgol yn cynnwys y testunau hyn.) Gweithiau o’r ugeinfed ganrif yw’r mwyafrif o’r darnau a drafodir, ond byddir hefyd yn ymdrin yn feirniadol ag ambell awdl a chywydd o’r Oesoedd Canol, a cherddi o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Ystyrir swyddogaeth beirniadaeth lenyddol mewn gwahanol gyd-destunau – cystadlaethau eisteddfodol a chyfieithu llenyddol, er enghraifft. Er goleuo’r pwnc ymhellach, ymdrinnir â nifer o’r cerddi a’r darnau rhyddiaith Cymraeg ochr yn ochr â gweithiau Saesneg ac enghreifftiau o lenyddiaethau eraill (mewn cyfieithiad).
  • CXD-1013: Theatr Fodern Ewrop (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir datblygiad y ddrama fodern yn Ewrop yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif. Bydd rhan gyntaf y modiwl yn trafod y ddrama naturiolaidd, gan ganolbwyntio ar waith dramodwyr fel Ibsen a Strindberg. Bydd ail ran y modiwl yn trafod yr adwaith datblygiad y ddrama fodernaidd, gan ganolbwyntio ar ddramâu Mynegiadol, dramâu Brecht a Theatr yr Abswrd. Astudir detholiad o destunau sy’n cynrychioli’r gwahanol ddramodwyr a mudiadau.
  • CXD-1016: Sgriptio Teledu (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn ceir cyflwyniad cryno i rai agweddau ar ryddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol. Bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr sydd wedi astudio’r cwrs Cymraeg Safon Uwch eisoes yn gyfarwydd â rhai o chwedlau’r Mabinogion. Y gobaith yn ystod y modiwl hwn yw rhoi darlun llawnach iddynt o’r ystod eang o destunau a luniwyd yn ystod y cyfnod canol, a hynny drwy ganolbwyntio ar ddetholion o weithiau chwedlonol ynghyd â gweithiau hanesyddol eu natur megis Brut y Brenhinedd.
  • CXC-1018: Gweithdy Creadigol (20) (Semester 2)
    Un o fodiwlau craidd Cymraeg gydag Ysgrifennu Creadigol yw hwn, ond nid yw’n gyfyngedig i’r rhai sy’n dilyn y cynllun gradd hwnnw. Yn wir, nid oes raid wrth brofiad blaenorol o ysgrifennu creadigol er mwyn dilyn y modiwl, ond yn hytrach ddiddordeb gwirioneddol yn y maes a pharodrwydd i roi cynnig ar wahanol fathau o ysgrifennu creadigol. Defnyddir tri dull dysgu, sef seminarau, gweithdai a thiwtorialau. Mewn seminarau, trafodir enghreifftiau llwyddiannus o wahanol genres ffuglennol a barddol, dulliau a chonfensiynau llenyddol. Tynnir sylw at amryw fathau o ysgrifennu creadigol a’u cynnig yn ganllawiau i’r rhai sy’n dilyn y modiwl, modelau y gallen nhw eu hefelychu wrth fynd ati i gyfansoddi eu hunain. Mewn gweithdai, gosodir ymarferion penodol i’r myfyrwyr weithio arnynt er mwyn hybu creadigrwydd a datblygu syniadau newydd. Mewn tiwtorialau a gynhelir yn gyson yn ystod y semester, rhoddir adborth i’r ymarferion dosbarth, trafodir syniadau’r myfyriwr unigol ar gyfer ei ffolio, a chynigir sylwadau ar unrhyw waith creadigol sydd ar y gweill.
  • CXC-1019: Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol (10) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn ceir cyflwyniad cryno i rai agweddau ar ryddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol. Bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr sydd wedi astudio’r cwrs Cymraeg Safon Uwch eisoes yn gyfarwydd â rhai o chwedlau’r Mabinogion. Y gobaith yn ystod y modiwl hwn yw rhoi darlun llawnach iddynt o’r ystod eang o destunau a luniwyd yn ystod y cyfnod canol, a hynny drwy ganolbwyntio ar ddetholion o weithiau chwedlonol ynghyd â gweithiau hanesyddol eu natur megis Brut y Brenhinedd.
  • CXC-1030: Gwyddeleg Modern 1 (10) (Semester 1)
    Rhydd y modiwl hwn gyflwyniad ymarferol i’r iaith Wyddeleg Modern, a bydd yn cyflwyno pynciau gramadegol a geirfa sylfaenol fel bod y myfyrwyr yn medru defnyddio’r rhain yn gywir. Yn ystod y gwersi byddir yn rhoi’r pwyslais pennaf (rhyw 2/3 o’r amser) ar feithrin sgiliau llafar. Y tu allan i’r ystafell ddosbarth bydd myfyrwyr yn defnyddio adnoddau cyfrifiadurol yn ogystal â’r cwrs lyfrau i ymarfer yr iaith a dysgu geirfa. O bryd i’w gilydd bydd y gwersi yn cynnwys sgyrsiau yn y Gymraeg er mwyn cyflwyno’r cyd-destun hanesyddol a diwylliannol na cheir yn y deunydd craidd (e.e. ieithyddiaeth, hanes, diwylliant, llenyddiaeth).
  • Myfyrwyr IAITH CYNTAF yn unig

Year 2 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • SCU-2001: Dulliau Ymchwil (20)
    Edrychir ar seiliau athronyddol ymchwil gymdeithasol, a'r gwahanol ddulliau sy'n deillio ohonynt. Trwy ddefnyddio'r syniad o'r 'Broses Ymchwil Ddelfrydol', gwelir sut mae angen datblygu bob cam o ymchwil maes mewn modd disgybledig a gofalus, er mwyn sicrhau dilysrwydd a dibynadwyedd. Ystytir sut i weithrediadu cysyniadau, adolygu'r lenyddiaeth berthnasol, ffurfio'r broblem i'w hastudio, diffinio'r newidynnau, creu damcaniaeth, dethol dulliau addas, samplo, a chreu offeryn ymchwil (holiadur/atodlen gyfweld).
    or
    SXU-2001: Methods of Social Research (20)
    This module is an introduction to social research. Primarily it is a practical course in the practices of research in social science. Covering the main elements of research design, question formulation, data collection and analysis it informs students of good practice in the area of survey design, cases studies and evaluation methods.
  • SCS-2007: Theori Gymdeithasegol (20)
    Ceir cyflwyniad i wreiddiau theori gymdeithasegol glasurol, gan gychwyn gydag ystyriaeth o syniadau meddylwyr yr Aroleuad a sut maent yn parhau'n ddylanwadol hyd heddiw. Ystyrir yn arbennig gyfraniad Emile Durkheim a Karl Marx at ddatblygiad theori gymdeithasegol. Ystyrir eu cyfraniad at ein dealltwriaeth o dwf cyfalafiaeth, theori gwrthdaro, biwrocratiaeth, ffwythiannaeth, a rheolaeth gymdeithasol. Yna edrychir ar gorff o waith sy'n feirniadol o theori glasurol, sef theori ffeministiaeth. Gwelir sut mae syniadaeth yn y maes hwn wedi datblygu'n hanesyddol hyd at y sefyllfa gyfoes. Mae theori ffemiistiaeth yn cynnwys ystod eang o safbwyntiau gwleidyddol ac athronyddol, o ffeministiaeth ryddfrydol sy'n canolbwyntio ar greu newid yn amodau byw'r ferch unigol, hyd at y ffeminstiaid radical sydd am weld y sefyllfa gymdeithasol bresennol yn cael ei gwyrdroi'n llwyr. Maes astudiaeth ffeministiaid Marcsaidd-sosialaidd yw cyfalafiaeth a phatriarchaeth, ac ystyrir beirniadaeth y ffeministiaid hyn ar theori gymdeithasegol glasurol.
  • CXC-2008: Ymarfer Ysgrifennu (20)
    Rhennir myfyrwyr yn grwpiau (fel arfer o 6-8). Bydd y grwpiau'n aros gydag un tiwtor yn y semester cyntaf ac yna'n symud at diwtor arall yn yr ail semester. Gosodir tasg i bob gr p bob wythnos. Gofynnir i bawb ysgrifennu un darn o ryw 400 gair ar amrywiaeth o bynciau (ysgrif, stori, trafodaeth, cyfieithu). Bydd hwn yn cael ei farcio'n fanwl. Bydd pob gr p yn cyfarfod y tiwtor ar awr benodedig bob wythnos. Yn ystod yr awr hon dychwelir gwaith pob aelod o'r gr p iddo, a thrafodir pob camgymeriad neu wendid yng ngwaith yr holl gr p yr wythnos honno. Bydd hyn yn arwain at drafodaethau ymarferol ar sut i ddefnyddio'r Gymraeg. Y bwriad yw sicrhau hyfforddiant trwyadl mewn iaith a mynegiant.

Semester 2

  • SCU-2001: Dulliau Ymchwil
    Edrychir ar seiliau athronyddol ymchwil gymdeithasol, a'r gwahanol ddulliau sy'n deillio ohonynt. Trwy ddefnyddio'r syniad o'r 'Broses Ymchwil Ddelfrydol', gwelir sut mae angen datblygu bob cam o ymchwil maes mewn modd disgybledig a gofalus, er mwyn sicrhau dilysrwydd a dibynadwyedd. Ystytir sut i weithrediadu cysyniadau, adolygu'r lenyddiaeth berthnasol, ffurfio'r broblem i'w hastudio, diffinio'r newidynnau, creu damcaniaeth, dethol dulliau addas, samplo, a chreu offeryn ymchwil (holiadur/atodlen gyfweld).
    or
    SXU-2001: Methods of Social Research
    This module is an introduction to social research. Primarily it is a practical course in the practices of research in social science. Covering the main elements of research design, question formulation, data collection and analysis it informs students of good practice in the area of survey design, cases studies and evaluation methods.
  • CXC-2008: Ymarfer Ysgrifennu
    Rhennir myfyrwyr yn grwpiau (fel arfer o 6-8). Bydd y grwpiau'n aros gydag un tiwtor yn y semester cyntaf ac yna'n symud at diwtor arall yn yr ail semester. Gosodir tasg i bob gr p bob wythnos. Gofynnir i bawb ysgrifennu un darn o ryw 400 gair ar amrywiaeth o bynciau (ysgrif, stori, trafodaeth, cyfieithu). Bydd hwn yn cael ei farcio'n fanwl. Bydd pob gr p yn cyfarfod y tiwtor ar awr benodedig bob wythnos. Yn ystod yr awr hon dychwelir gwaith pob aelod o'r gr p iddo, a thrafodir pob camgymeriad neu wendid yng ngwaith yr holl gr p yr wythnos honno. Bydd hyn yn arwain at drafodaethau ymarferol ar sut i ddefnyddio'r Gymraeg. Y bwriad yw sicrhau hyfforddiant trwyadl mewn iaith a mynegiant.

Optional Modules

20 credits from:

  • SCP-2001: Gwasanaethu Cymdeithasol (20) (Semester 1)
    Mae'r modiwl yma yn olrhain datblygiad y Gwasanaethau Cymdeithasol Personol yng Nghymru a Lloegr. Ystyrir pwysigrwydd gwerthoedd ym maes gwaith a gofal cymdeithasol ac yn arbennig y pwyslais ar ymarfer gwrth wahaniaethol a gwrthormesol. Ceir cyfle i gyfarwyddo gyda'r fframwaith cymdeithasol cyfoes ac i ymdrin ag anghenion cymdeithasol personol grwpiau amrywiol megis plant a'u teuluoedd pobl hyn, pobl ag anableddau, a phobl sy'n profi afiechyd meddwl. Mae'r modiwl yn archwilio sut y ceisir diwallu'r anghenion cymdeithasol drwy weithredu polisiau megis 'Gofal yn y Gymuned' a datblygu 'Economi Lles Cymysg'. Rhoddir ystyriaeth hefyd i ddyfodol y Gwasanaethau Cymdeithasol Personolyng ngoleuni polisiau cyfredol y llywodraeth.
    or
    SXP-2020: Personal Social Services (20) (Semester 1)
    This module traces the development of the Personal Social Services in Wales and England , and analyzes the organisation of the services.Consideration is given to the importance of values in social work and social care and in particular the emphasis given to anti-discriminatory and anti-oppresive practice.The contemporary social framework is explored, and the module also examines the personal social needs of groups such as children and families, older people , people with disabilities, and people who experience mental health problems.The module examines how these needs can be met by implementing policies such as Care in the Community and the Mixed Economy of Care.Consideration is given to developments and provision within some other European Union countries.The future of the Personal Social Services is also considered in view of current government policies. Lecture Programme: Lecture 1: An introduction to the module- what is the Personal Social Services? Lecture 2: The development of the Personal Social Services Lecture 3: The values of social care and social work Lecture 4: Poverty, Social Exclusion and Social Work Lecture 5: Child Protection: Definitions and significant developments /Theories of child abuse Lecture 6: Looked After Children (Foster Care, Adoption and Group Care) Lecture 7: Reading week Lecture 8: Community Care Policy and the Mixed Economy of Care Lecture 9: Older People in Society (including Dementia) Lecture 10: Physical Disability and Learning Disability – developments in policy and practice Lecture 11: Mental Illness – models of causation Lecture 12: The Future of the Personal Social Services /Review and Revision
  • SCY-2003: Trosedd a Chyfiawnder (20) (Semester 2)
  • HCG-2011: Dehongli'r Gorffennol (20) (Semester 1)
    Er y byddir yn rhoi peth sylw i rai o haneswyr mawr y bedwaredd ganrif ar bymtheg – fel Ranke, Macaulay a Marx – bydd pwyslais y cwrs ar hanesyddiaeth yr ugeinfed ganrif. Canolbwyntir gan hynny ar feddylwyr a thueddiadau allweddol ym maes hanesyddiaeth yn ystod y ganrif ddiwethaf gan astudio enghreifftiau penodol o gynnyrch y meddylwyr a’r ysgolion dan sylw. Ymysg y pynciau a astudir bydd Ysgol yr Annales, Hanesyddiaeth Farcsaidd, Hanes Merched, Hanes Llafar, a her syniadaeth ôl-strwythurol ac ôl-fodern. Neulltuir yn ogystal ddwy ddarlith i drafod agweddau ar Hanesyddiaeth Cymru yn y cyfnod diweddar.
    or
    HCH-2050: Debating History (20) (Semester 1)
    The first part of the course is concerned with the use of the past made by historians and commentators such as politicians, the way traditions are invented (and destroyed), and introduces the different historiographical schools. The second part covers some historiographical (ie. concerned with the art of writing history) issues with emphasis on the various ideas about the study and writing of history which have developed over the last two centuries and which students need to understand in order to engage confidently with the different approaches which professional historians take to their work. This is taught through a case-study approach where students can apply the different approaches studied in the first part of the course to specific controversial historical subjects. The course will cover the following topics: Whig and Tory history, Ranke, the professionalisation of the study of history, nations, empire, structuralism, post-structuralism, revisionism, counter-factual history, case studies may change from year to year but will include topics such as The Peasants’ Revolt, The English civil war, the outbreak of world war one; suffrage, consumerism, the Welsh in history, the Reformation. American Civil war, Cold War; Oral history; National identity.
  • SCS-2011: Cymdeithaseg Iechyd (20) (Semester 2) or
    SXS-2009: Sociology of Health (20) (Semester 2)
    This module will introduce students to the main sociological perspectives on health and medicine, and will explore current debates concerning the nature and role of biomedicine. Lay experiences and health beliefs will be studied, and lay/professional interactions explored. The role of the professions, and changing power relationships within the health services will be put under scrutiny. The medicalization of birth, death and society will be considered. Students will evaluate the changing profile of health and illness in contemporary society, and consider the experience of chronic illness and disability. The social patterning of health according to class, gender and ethnicity will be analyzed, and competing explanations considered. Geographic inequalities in health status will be explored as well as social differences relating to age and the life course.
  • SCP-2040: Safbwyntiau GC (20) (Semester 2)
    1. What is Social Work? Describing and defining Social Work. 2. You and Social Work. What do Social Workers do and where do they work? 3. Values and Ethics for Social Work. Codes of Practice for Social Work Practice. 4. The Legal and Organisational context in which the Social Work process occurs. 5. Research and service user and carer experiences – analysing serious case reviews in social work and how they inform current social work practice. 6. Anti -oppressive practice. Identity and understanding oppression and the many faces of oppression in society. 7. Social work process: Assessment: Theories and Models (Questioning model, Procedural model, Exchange model and Narrative) Assessment of Risk and Need; Assessment and Oppression; Multi-disciplinary assessment. 8. Social Work process: Systems Theory as an underpinning approach to social work interventions; User participation; Theories of Empowerment; Advocacy, Negotiation and Partnership. 9. Social Work processes: Communication- Interviewing skills and structure; Questioning; Responding; Barriers; Using interpreters; Interviewing children. 10. Social Work processes: Reflective practice; Review stages in social work; Endings.
    or
    SXP-2040: Social Work Perspectives (20) (Semester 2)
    1. What is Social Work? Describing and defining Social Work. 2. You and Social Work. What do Social Workers do and where do they work? 3. Values and Ethics for Social Work. Codes of Practice for Social Work Practice. 4. The Legal and Organisational context in which the Social Work process occurs. 5. Research and service user and carer experiences – analysing serious case reviews in social work and how they inform current social work practice. 6. Anti -oppressive practice. Identity and understanding oppression and the many faces of oppression in society. 7. Social work process: Assessment: Theories and Models (Questioning model, Procedural model, Exchange model and Narrative) Assessment of Risk and Need; Assessment and Oppression; Multi-disciplinary assessment. 8. Social Work process: Systems Theory as an underpinning approach to social work interventions; User participation; Theories of Empowerment; Advocacy, Negotiation and Partnership. 9. Social Work processes: Communication- Interviewing skills and structure; Questioning; Responding; Barriers; Using interpreters; Interviewing children. 10. Social Work processes: Reflective practice; Review stages in social work; Endings.
  • HTC-2126: Hanes ar y Teledu (20) (Semester 2)
    1. Cyflwyniad: arolwg o'r maes ac amlinelliad o'r pynciau i'w trafod gan y modiwl; y tensiynau rhwng dyheadau'r hanesydd a gofynion y cynhyrchwyr teledu 2. `Llais yr awdur', a'r trafferthion sy'n deillio wrth adael i unigolyn adrodd yr hanes ei hunan; AJP Taylor a'r mentrau cynnar i gyflwyno hanes ar y teledu 3. “A History of Britain” gan Simon Schama: adrodd hanes y genedl; sut i gadw cydbwysedd rhwng anghenion amrywiol y comisiynwyr, y gynulleidfa a'r sylwebyddion, tra'n diogelu cywirdeb hanesyddol y rhaglen; ai dim ond “Hanes Lloegr” yw'r gyfres hon? 4. Adrodd hanes cenedl fechan - sut cafodd hanes Cymru ei bortreadu ar y teledu; “Tywysogion”; “Dilyn Ddoe”; “Your Century”; “Wales and the History of the World” 5. Gwaith Gwyn Alf Williams: cyflwyno hanes o safbwynt Marcsaidd 6. Cyfuno archif, tystiolaeth llygad-dystion a llais `awdurdodol' y sylwebydd: “The Great War”, a dylanwad parhaol y gyfres, fel y gwelir yn “The World at War” a “Lleisiau'r Rhyfel Mawr” 7. Defnyddio hanes lafar mewn rhaglenni teledu, a'r trafferthion; manteision a phroblemau defnyddio ffilm archif mewn rhaglenni nodwedd hanes 8. Cyflwyno hanes gwrthdaro a therfysg yn hanes y Gymru fodern (“The Dragon has Two Tongues”; “Wales! Wales?”; “Tonypandy Riots - A New History” a.y.y.b.); cyflwyno pynciau dadleuol lle nad oes cytundeb: y Brigadau Rhyngwladol yn Rhyfel Cartref Sbaen 9. Rhaglenni nodwedd bywgraffiadol, a'u trafferthion: sut i fod yn wrthrychol ac osgoi cynnig naill ai `buchedd sant' neu sarhad 10. Problemau'r dull ôl-fodern wrth gyflwyno cyfres hanes : “Y Ditectif Hanes” a “Cymru Hywel Williams”

40 credits from:

  • CXC-2001: Canu Llys (20) (Semester 1)
    Astudir y farddoniaeth Gymraeg gynharaf, sef canu Taliesin ac Aneirin, a detholiad o gerddi Beirdd y Tywysogion. Rhoddir hyfforddiant i drafod y testunau gwreiddiol, gan roi sylw i ddiweddaru orgraff, sut i chwilio am ystyron geiriau anhysbys, diweddaru testunau gan roi sylw i atalnodi deallus. Yn achos Aneirin a Thaliesin fe drafodir y farddoniaeth fel cynnyrch traddodiad llafar, ac fel testunau llenyddol mewn cyd-destun cymharol, gan roi sylw arbennig i lenyddiaeth arwrol. Yn achos y Gogynfeirdd dangosir fel y diogelwyd geirfa, epithedau, a topoi Aneirin a Thalieisin, ac fel y cywreiniwyd eu harddull a'u harferion mydryddol.
  • CXC-2002: Dafydd ap Gwilym (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir detholiad cynrychioliadol o gerddi Dafydd ap Gwilym. Bydd y cwrs yn dechrau gyda darlithoedd a fydd (a) yn croniclo'r hyn sy'n hysbys am fywyd Dafydd, a (b) yn dangos fel y trosglwyddwyd ac y golygwyd y farddoniaeth sy'n dwyn ei enw. Eir ati wedyn i ddarllen tua phymtheg o'i gerddi, a bydd hynny'n gosod sylfaen ar gyfer trafodaethau ar faterion megis ei berthynas â'r traddodiad barddol brodorol a'r glêr ‘isradd', ei berthynas â chanu cyfandirol, ynghyd â thrafodaethau a fydd yn ymwneud â themâu amlycaf ei ganu.
  • CXC-2012: Gweithdy Cynghanedd (20) (Semester 2)
    Yn y cwrs hwn cynigir hyfforddiant ymarferol fel bod myfyrwyr yn dod i drin y gynghanedd yn gywir ac yn meistroli rhai o brif fesurau cerdd dafod megis yr Englyn Unodl Union a'r Cywydd Deuair Hirion. Rhoddir pwyslais mawr yn rhan gyntaf y cwrs ar ddeall aceniad cynghanedd a chaiff myfyrwyr wybodaeth hefyd ynghylch y beiau gwaharddedig. Bydd y cwrs yn cloi gyda thrafodaeth fer ar yr awdl eisteddfodol. Dysgir y modiwl hwn drwy gyfrwng cyfres o ddarlithoedd.
  • CXC-2023: Rhyddid y Nofel (20) (Semester 1)
    Gan ddilyn cynllun cronolegol, bydd y modiwl hwn yn cychwyn drwy sylwi'n gryno ar rai o fannau cychwyn y nofel Orllewinol yn ystod y Cyfnod Modern. Eir ati wedyn i gynnig trawsolwg o hynt y nofel Gymraeg ers y bedwaredd ganrif ar bymtheg gan roi sylw arbennig i weithiau llwyddiannus Daniel Owen. Trwy ganolbwyntio ar ddetholiad cynrychioliadol o nofelau a gyhoeddwyd yn ystod yr ugeinfed ganrif, trafodir prif dueddiadau'r genre yn Gymraeg, e.e. y cronicl cymdeithasol; y nofel syniadau; y nofel hanes. Tynnir sylw at dechnegau'r nofelau, e.e. y traethydd hollwybodol; yr ymson fewnol; y traethydd annibynadwy. Ymhlith y nofelwyr y rhoddir enghreifftiau o'u gwaith dan y chwyddwydr bydd Saunders Lewis, Kate Roberts, T. Rowland Hughes, Islwyn Ffowc Elis, Alun Jones, Angharad Tomos, Robin Llywelyn a Mihangel Morgan. Mewn gair, ystyrir sut mae nofelwyr Cymraeg wedi ymelwa ar y rhyddid sy'n gynhenid i genre y nofel ac wedi ymdrechu i'w ymestyn ymhellach.
  • CXC-2028: Llenyddiaeth Gymraeg America (20) (Semester 2)
    Mae'r modiwl hwn yn archwilio'r berthynas rhwng llenyddiaeth Cymru America a'u profiadau hanesyddol a chymdeithasol. Ceir cyflwyniad bras i ddiwylliant ymfudwyr Cymreig y cyfnod c.1600 - c. 2000, ond rhoddir sylw'n bennaf i gynnyrch llenyddol cymunedau Cymraeg yr Unol Daleithiau gan ganolbwyntio ar y cyfnod 1840-1900. Trafodir y modd y bu i awduron Cymraeg America harneisio holl gynhysgaeth ddiwylliannnol y Cymry a'i haddasu ar gyfer dibenion newydd mewn gwlad newydd. Astudir diwylliant Cymraeg Patagonia hefyd a chymharu llenyddiaeth y Wladfa â llên Cymry'r Unol Daleithiau. Bydd y cyfan yn gyfle i ystyried y berthynas rhwng llenyddiaeth a gwahanol fathau o hunaniaeth genedlaethol.
  • CXC-2029: Chwedlau'r Oesau Canol (20) (Semester 1)
    Ceir yn y modiwl hwn gyflwyniad bras i chwedlau 'brodorol' yr Oesau Canol. Creffir yn fanwl ar rai chwedlau - megis Pedeir Keinc y Mabinogi a Kulhwch ac Olwen - gan archwilio nifer o'u nodweddion llenyddol (e.e. cymeriadu, strwythur, ac arddull). Rhoddir sylw hefyd i'r berthynas rhwng themâu'r chwedlau a chymdeithas yr Oesau Canol gan drafod cwestiynau perthnasol yn ymwneud ag awduraeth, dyddio a chyd-destun llawysgrifol y chwedlau.
  • CXC-2107: Barddoniaeth Fodern (20) (Semester 2)
    Yn ystod y modiwl hwn byddwn yn astudio mewn trefn gronolegol farddoniaeth rhai o feirdd pwysicaf yr ugeinfed ganrif, o T. Gwynn Jones ar ei dechrau hyd at Gwyn Thomas ar ei diwedd. Trwy ganolbwyntio ar ddetholiad o gerddi unigol, ceisir awgrymu cyfraniad pob un o'r beirdd dan sylw at ddatblygiad barddoniaeth Gymraeg yn ystod y ganrif ddiwethaf. Ceisir dangos hefyd sut y dylanwadodd eu cerddi ar waith beirdd eraill yn ystod y ganrif. O'r herwydd, er mai modiwl yn cynnig astudiaeth ddethol yn hytrach nag un gynhwysfawr yw hwn yn ei hanfod, ni fydd prinder cyfeiriadau cymharol at amryw feirdd eraill wrth fynd heibio. Yn ogystal â thynnu sylw mewn darlithoedd at fanylion bywgraffyddol a hanesyddol o bwys, cyfeirir hefyd at gysyniadau arwyddocaol fel Rhamantiaeth a Moderniaeth. Ac er mor amrywiol yw gwaith y beirdd dan drafodaeth, un thema y cyfeirir ati droen yn ystod y modiwl yw'r cydchwarae parhaus a welir ym marddoniaeth y ganrif rhwng traddodiad a newydd-deb.
  • CXC-2119: Gweithdy Rhyddiaith (20) (Semester 2)
    Mewn dosbarthiadau seminar byddir yn astudio'n fanwl enghreifftiau o ryddiaith Gymraeg yn ogystal â darnau o draddodiadau llenyddol eraill (mewn cyfieithiad) - esiamplau y gall egin lenorion eu cymryd fel patrymau ar gyfer eu gwaith eu hunain. Y mae ymdrechu i ymgydnabod ag amrywiaeth o wahanol genres, dulliau a chonfensiynau llenyddol yn rhan hollbwysig o ddatblygiad pob llenor. Rhoddir y prif sylw, wrth gwrs, i ystyriaethau megis ffurfiau llenyddol a chrefft y llenor, ond byddir hefyd yn gosod hyn oll yn ei gyd-destun hanesyddol priodol er mwyn goleuo'r modd y datblygodd y gwahanol dechnegau hyn dros y canrifoedd. Byddir yn tynnu sylw at nifer o ddamcaniaethau beirniadol ynghylch perthynas llenor â'i waith, a pherthynas y gwaith hwnnw â chynulleidfa. Gosodir tasgau wythnosol yn y seminarau, a chynhelir dosbarthiadau tiwtorial er mwyn trafod cynnyrch a chynnydd gwaith y myfyrwyr. Cymar i'r modiwl hwn yw 'Ysgrifennu Barddoniaeth'.
  • CXD-2119: Sgriptio (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn dysgir myfyrwyr sut i lunio sgript - tua 40 munud o hyd- ar gyfer naill ai'r teledu neu'r llwyfan. Bydd pum cam i'r gweithgaredd: yn gyntaf, trafodir gofynion dramatig y ddau gyfrwng; yn ail, gofynnir i'r myfyrwyr gyflwyno braslun ysgrifenedig o thema'r ddrama a thrafodir honno'n fanwl gyda'r tiwtor; yn drydydd, gofynnir iddynt lunio braslun o blot y ddrama ynghyd â dadansoddiad manwl o natur y cymeriadau sydd ynddi; yn bedwerydd, eir ymlaen i rannu'r plot yn olygfeydd. Y cam olaf yw llunio'r ddeialog a cheir cyfarwyddyd manwl ar sut i wneud hynny. Dysgir hefyd sut i gyflwyno sgript orffenedig sy'n dilyn confensiynau arferedig. Bydd y modiwl hwn ar gael i fyfyrwyr lefel 2 a 3, ond bydd disgwyl i fyfyrwyr lefel 3 gyflwyno gwaith aeddfetach ei thema a mwy dychmygus o safbwynt ei ffurf.
  • CXD-2124: O'r Llyfr i'r Llwyfan (20) (Semester 2)
    Mewn cyfres o ddarlithoedd, seminarau, gweithdai a chyflwyniadau, bydd y modiwl hwn yn trafod y broses o addasu testunau llenyddol ar gyfer y llwyfan. Ttrafodir ystod o destunau gan wahanol awduron, o addasiad J.M. Edwards o Rhys Lewis gan Daniel Owen ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg hyd addasiad mwy diweddar Siôn Eirian o Cysgod y Cryman Islwyn Ffowc Elis ar gyfer y Theatr Genedlaethol. Bydd cyfle i glywed addaswyr a chynhyrchwyr yn trafod y sialensau a’u hwynebodd. Bydd cyfle hefyd i baratoi addasiad o waith llenyddol byr.

Year 3 Modules

Compulsory Modules

Semester 1

  • SCU-3001: Methodoleg Ymchwil (20)
    Yn y modiwl hwn, parheir i ddatblygu'r sgiliau ymchwil a ddysgwyd ar lefel 2. Rhoddir hyfforddiant benodol ar ddefnyddio cyfrifiaduron in gynhyrchu data meintiol. Ystyrir hefyd sut i gyflwyno ffrwyth ymchwil maes ar ffurf ddarllenadwy a chymen mewn adroddiad ymchwil.

Semester 2

  • SCS-3013: Pwer, Cyfalaf a Chymdeithas (20)
    Diben y modiwl hwn yw astudio’r consensws a’r gwrthdaro o fewn cymdeithas, gan gwestiynnu’r modd y mae grymoedd cymdeithasol yn dylanwadu ar yr unigolyn. Bydd y modiwl yn codi cwestiynau ynglŷn â sut mae normau a gwerthoedd cymdeithasol yn cael ei gyfreithloni, gan gwestiynu buddiannau pwy sy’n cael ei gynrychioli gan y gwerthoedd hyn. Byddwn felly yn trafod y berthynas rhwng yr unigolyn a chymdeithas, gan gloriannu’r dadleuon rhwng galluedd yr unigolyn a dylanwad strwythurau cymdeithas ar yr unigolyn. Bydd y modiwl yn gorffen drwy ystyried enghreifftiau o synthesis theoretaidd rhwng y ddau safbwynt. Bydd y modiwl hwn yn cyflwyno’r myfyrwyr i rai o theoretwyr cymdeithasegol y cyfnod modern, gan adeiladau ar ei dealltwriaeth o theory gymdeithasegol glasurol. Cychwynnir drwy astudio’r modd y datblygodd y traddodiad Marcsaidd gan dalu sylw penodol at gyfraniad Antonio Gramsci. Wrth drafod gwaith Gramsci byddwn yn canolbwyntio ar ei gysyniad o hegemoni, rheolaeth gymdeithasol a chydsyniad. Yna byddwn yn astudio damcaniaeth gwrthdaro, a chyfraniad meddylwyr yr Ysgol Frankfurt (e.e. Marcuse, Adorno, Hokenhimer, a Habermas). Fel Gramsci, roedd y theoretwyr hyn yn ysgrifennu yn y traddodiad Marcsaidd gyda diddordeb mewn pŵer a rheolaeth gymdeithasol. Astudiwn y modd yr oedd y theoretwyr amrywiol o fewn yr YF yn dehongli’r modd yr oedd y system yn tra-arglwyddi dros unigolion, yn gorchymyn, manipiwleiddio, dallu a thwyllo unigolion i gynnal ac atgynhyrchu strwythur cymdeithas. Bydd y modiwl yn cloi drwy ystyried cyfraniad Pierre Bourdieu a’i ymgais i gynhyrchu synthesis o alluedd yr unigolyn a dylanwad strwythur cymdeithas. Trafodir cysyniadau Bourdieu o habitus, cyfalaf, a meysydd, gan drafod y modd cudd y mae Bourdieu yn gweld pŵer yn dylanwadu ar ein bywydau beunyddiol. Byddwn hefyd yn ystyried defnydd ffeministiaid o gysyniadau Bourdieu o ran theory ymgorfforiad.

Optional Modules

20 credits from:

  • SCY-3004: Yr Heddlu a Chymdeithas Gyfoes (20) (Semester 1)
    Amcan pennaf y fodiwl yw trafod ein dealltwriaeth o'r heddlu, ac yn ehangach, eu swyddogaeth mewn cymdeithas gyfoes. Yn y blynyddoedd diweddar, mae'r heddlu fel sefydliad wedi profi newid sylweddol a bydd y pwysau gan y Llywodraeth am ddiwygiadau pellach yn parhau. Ystyriwn polisiau ac ymarfer gwaith cyfoes yr heddlu a'r fframwaith statudol y maent yn gweithredu. Trafodir y newid yng nghyd-destun polisi cyfiawnder troseddol:- eu prif swyddogaethau; yr heddlu a'r cyfryngau; atal trosedd a gweithio mewn partneriaeth; datblygiadau mewn polisi cyffuriau; yr heddlu; trefn gyhoeddus ac iawnderau dynol; asesu cyfrifoldeb, ansawdd a pherfformiad; cyfle cyfartal a rheoli i'r dyfodol.
  • SCS-3010: Hawliau Ieithyddol (20) (Semester 2)
    Ceir ymdriniaeth drylwyr o faes hawliau ieithyddol yn ystod y modiwl hon. Mae'n cynnwys ymdrin â'r ddadl ynghylch hawliau ieithyddol a gosod yr hawliau hyn o fewn fframwaith polisi hanesyddol y maes ac yn ogystal o fewn cyd-destun ehangach hawliau lleiafrifol. Mae'r modiwl yn pwyso a mesur hawliau'r unigolyn a hawliau grwp a'r damcaniaethau allweddol sydd ynghlwm wrthynt. Bydd y modiwl hefyd yn cynnwys trafodaeth ynglyn â sicrhau hawliau ieithyddol mewn perthynas â'r iaith Gymraeg yng Nghymru, ac yn ogystal, yn tynnu ar ddatblygiadau ar lefel Ewropeaidd yn y maes.

60 credits from:

  • CXC-3007: Barddoniaeth Fodern (20) (Semester 2)
    Yn ystod y modiwl hwn byddwn yn astudio mewn trefn gronolegol farddoniaeth rhai o feirdd pwysicaf yr ugeinfed ganrif, o T. Gwynn Jones ar ei dechrau hyd at Gwyn Thomas ar ei diwedd. Trwy ganolbwyntio ar ddetholiad o gerddi unigol, ceisir awgrymu cyfraniad pob un o'r beirdd dan sylw at ddatblygiad barddoniaeth Gymraeg yn ystod y ganrif ddiwethaf. Ceisir dangos hefyd sut y dylanwadodd eu cerddi ar waith beirdd eraill yn ystod y ganrif. O'r herwydd, er mai modiwl yn cynnig astudiaeth ddethol yn hytrach nag un gynhwysfawr yw hwn yn ei hanfod, ni fydd prinder cyfeiriadau cymharol at amryw feirdd eraill wrth fynd heibio. Yn ogystal â thynnu sylw mewn darlithoedd at fanylion bywgraffyddol a hanesyddol o bwys, cyfeirir hefyd at gysyniadau arwyddocaol fel Rhamantiaeth a Moderniaeth. Ac er mor amrywiol yw gwaith y beirdd dan drafodaeth, un thema y cyfeirir ati droen yn ystod y modiwl yw'r cydchwarae parhaus a welir ym marddoniaeth y ganrif rhwng traddodiad a newydd-deb.
  • CXC-3009: Traethawd Estynedig (20) (Semester 1 + 2)
    Bwriedir i’r modiwl hwn roi cyfle i fyfyrwyr weithio’n annibynnol, ond dan gyfarwyddyd personol. Mewn ymgynghoriad â’r tiwtor, dewisir pwnc priodol ym maes iaith a llenyddiaeth Gymraeg, neu astudiaethau cymharol. Bydd y myfyrwyr yn casglu defnyddiau ac yn dethol ohonynt yn briodol, ac yn cyflwyno traethawd 8,000 o eiriau o hyd. Byddant hefyd yn cyflwyno tasg ragarweiniol a fydd yn profi sgiliau technegol (er enghraifft, llunio llyfryddiaeth fanwl). Disgwylir i fyfyrwyr baratoi cyflwyniad llafar a fydd yn seiliedig ar gynnwys eu traethawd.
  • CXC-3016: Medrau Cyfieithu (20) (Semester 1)
    Bydd y modiwl yn rhoi hyfforddiant i gyfieithu gwahanol fathau o destunau, yn bennaf o’r Saesneg i’r Gymraeg. Canolbwyntir ar gyfieithu darnau o ryddiaith ffeithiol: rhestrau o gyfarwyddiadau, erthyglau papur newydd, cofnodion cyfarfodydd ac ati. Rhoddir sylw arbennig i gyfieithu dogfennau swyddogol o bob math, gan roi sylw i ofynion proffesiynol y grefft.
  • CXC-3019: Gweithdy Rhyddiaith (20) (Semester 2)
    Mewn dosbarthiadau seminar byddir yn astudio'n fanwl enghreifftiau o ryddiaith Gymraeg yn ogystal â darnau o draddodiadau llenyddol eraill (mewn cyfieithiad) - esiamplau y gall egin lenorion eu cymryd fel patrymau ar gyfer eu gwaith eu hunain. Y mae ymdrechu i ymgydnabod ag amrywiaeth o wahanol genres, dulliau a chonfensiynau llenyddol yn rhan hollbwysig o ddatblygiad pob llenor. Rhoddir y prif sylw, wrth gwrs, i ystyriaethau megis ffurfiau llenyddol a chrefft y llenor, ond byddir hefyd yn gosod hyn oll yn ei gyd-destun hanesyddol priodol er mwyn goleuo'r modd y datblygodd y gwahanol dechnegau hyn dros y canrifoedd. Byddir yn tynnu sylw at nifer o ddamcaniaethau beirniadol ynghylch perthynas llenor â'i waith, a pherthynas y gwaith hwnnw â chynulleidfa. Gosodir tasgau wythnosol yn y seminarau, a chynhelir dosbarthiadau tiwtorial er mwyn trafod cynnyrch a chynnydd gwaith y myfyrwyr. Cymar i'r modiwl hwn yw 'Ysgrifennu Barddoniaeth'.
  • CXD-3019: Sgriptio (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn dysgir myfyrwyr sut i lunio sgript - tua 40 munud o hyd- ar gyfer naill ai'r teledu neu'r llwyfan. Bydd pum cam i'r gweithgaredd: yn gyntaf, trafodir gofynion dramatig y ddau gyfrwng; yn ail, gofynnir i'r myfyrwyr gyflwyno braslun ysgrifenedig o thema'r ddrama a thrafodir honno'n fanwl gyda'r tiwtor; yn drydydd, gofynnir iddynt lunio braslun o blot y ddrama ynghyd â dadansoddiad manwl o natur y cymeriadau sydd ynddi; yn bedwerydd, eir ymlaen i rannu'r plot yn olygfeydd. Y cam olaf yw llunio'r ddeialog a cheir cyfarwyddyd manwl ar sut i wneud hynny. Dysgir hefyd sut i gyflwyno sgript orffenedig sy'n dilyn confensiynau arferedig. Bydd y modiwl hwn ar gael i fyfyrwyr lefel 2 a 3, ond bydd disgwyl i fyfyrwyr lefel 3 gyflwyno gwaith aeddfetach ei thema a mwy dychmygus o safbwynt ei ffurf.
  • CXC-3028: Llenyddiaeth Gymraeg America (20) (Semester 2)
    Mae'r modiwl hwn yn archwilio'r berthynas rhwng llenyddiaeth Cymru America a'u profiadau hanesyddol a chymdeithasol. Ceir cyflwyniad bras i ddiwylliant ymfudwyr Cymreig y cyfnod c.1600 - c. 2000, ond rhoddir sylw'n bennaf i gynnyrch llenyddol cymunedau Cymraeg yr Unol Daleithiau gan ganolbwyntio ar y cyfnod 1840-1900. Trafodir y modd y bu i awduron Cymraeg America harneisio holl gynhysgaeth ddiwylliannnol y Cymry a'i haddasu ar gyfer dibenion newydd mewn gwlad newydd. Astudir diwylliant Cymraeg Patagonia hefyd a chymharu llenyddiaeth y Wladfa â llên Cymry'r Unol Daleithiau. Bydd y cyfan yn gyfle i ystyried y berthynas rhwng llenyddiaeth a gwahanol fathau o hunaniaeth genedlaethol.
  • CXC-3029: Chwedlau'r Oesau Canol (20) (Semester 1)
    Ceir yn y modiwl hwn gyflwyniad bras i chwedlau 'brodorol' yr Oesau Canol. Creffir yn fanwl ar rai chwedlau - megis Pedeir Keinc y Mabinogi a Kulhwch ac Olwen - gan archwilio nifer o'u nodweddion llenyddol (e.e. cymeriadu, strwythur, ac arddull). Rhoddir sylw hefyd i'r berthynas rhwng themâu'r chwedlau a chymdeithas yr Oesau Canol gan drafod cwestiynau perthnasol yn ymwneud ag awduraeth, dyddio a chyd-destun llawysgrifol y chwedlau.
  • CXC-3101: Canu Llys (20) (Semester 1)
    Astudir y farddoniaeth Gymraeg gynharaf, sef canu Taliesin ac Aneirin, a detholiad o gerddi Beirdd y Tywysogion. Rhoddir hyfforddiant i drafod y testunau gwreiddiol, gan roi sylw i ddiweddaru orgraff, sut i chwilio am ystyron geiriau anhysbys, diweddaru testunau gan roi sylw i atalnodi deallus. Yn achos Aneirin a Thaliesin fe drafodir y farddoniaeth fel cynnyrch traddodiad llafar, ac fel testunau llenyddol mewn cyd-destun cymharol, gan roi sylw arbennig i lenyddiaeth arwrol. Yn achos y Gogynfeirdd dangosir fel y diogelwyd geirfa, epithedau, a topoi Aneirin a Thalieisin, ac fel y cywreiniwyd eu harddull a'u harferion mydryddol.
  • CXC-3102: Dafydd ap Gwilym (20) (Semester 1)
    Yn y modiwl hwn astudir detholiad cynrychioliadol o gerddi Dafydd ap Gwilym. Bydd y cwrs yn dechrau gyda darlithoedd a fydd (a) yn croniclo'r hyn sy'n hysbys am fywyd Dafydd, a (b) yn dangos fel y trosglwyddwyd ac y golygwyd y farddoniaeth sy'n dwyn ei enw. Eir ati wedyn i ddarllen tua phymtheg o'i gerddi, a bydd hynny'n gosod sylfaen ar gyfer trafodaethau ar faterion megis ei berthynas â'r traddodiad barddol brodorol a'r glêr ‘isradd', ei berthynas â chanu cyfandirol, ynghyd â thrafodaethau a fydd yn ymwneud â themâu amlycaf ei ganu.
  • CXC-3112: Gweithdy Cynghanedd (20) (Semester 2)
    Yn y modiwl hwn astudir detholiad cynrychioliadol o gerddi Dafydd ap Gwilym. Bydd y cwrs yn dechrau gyda darlithoedd a fydd (a) yn croniclo'r hyn sy'n hysbys am fywyd Dafydd, a (b) yn dangos fel y trosglwyddwyd ac y golygwyd y farddoniaeth sy'n dwyn ei enw. Eir ati wedyn i ddarllen tua phymtheg o'i gerddi, a bydd hynny'n gosod sylfaen ar gyfer trafodaethau ar faterion megis ei berthynas â'r traddodiad barddol brodorol a'r glêr ‘isradd', ei berthynas â chanu cyfandirol, ynghyd â thrafodaethau a fydd yn ymwneud â themâu amlycaf ei ganu.
  • CXC-3123: Rhyddid Y Nofel (20) (Semester 1)
    Gan ddilyn cynllun cronolegol, bydd y modiwl hwn yn cychwyn drwy sylwi'n gryno ar rai o fannau cychwyn y nofel Orllewinol yn ystod y Cyfnod Modern. Eir ati wedyn i gynnig trawsolwg o hynt y nofel Gymraeg ers y bedwaredd ganrif ar bymtheg gan roi sylw arbennig i weithiau llwyddiannus Daniel Owen. Trwy ganolbwyntio ar ddetholiad cynrychioliadol o nofelau a gyhoeddwyd yn ystod yr ugeinfed ganrif, trafodir prif dueddiadau'r genre yn Gymraeg, e.e. y cronicl cymdeithasol; y nofel syniadau; y nofel hanes. Tynnir sylw at dechnegau'r nofelau, e.e. y traethydd hollwybodol; yr ymson fewnol; y traethydd annibynadwy. Ymhlith y nofelwyr y rhoddir enghreifftiau o'u gwaith dan y chwyddwydr bydd Saunders Lewis, Kate Roberts, T. Rowland Hughes, Islwyn Ffowc Elis, Alun Jones, Angharad Tomos, Robin Llywelyn a Mihangel Morgan. Mewn gair, ystyrir sut mae nofelwyr Cymraeg wedi ymelwa ar y rhyddid sy'n gynhenid i genre y nofel ac wedi ymdrechu i'w ymestyn ymhellach.
  • CXD-3124: O'r Llyfr i'r Llwyfan (20) (Semester 2)
    Mewn cyfres o ddarlithoedd, seminarau, gweithdai a chyflwyniadau, bydd y modiwl hwn yn trafod y broses o addasu testunau llenyddol ar gyfer y llwyfan. Ttrafodir ystod o destunau gan wahanol awduron, o addasiad J.M. Edwards o Rhys Lewis gan Daniel Owen ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg hyd addasiad mwy diweddar Siôn Eirian o Cysgod y Cryman Islwyn Ffowc Elis ar gyfer y Theatr Genedlaethol. Bydd cyfle i glywed addaswyr a chynhyrchwyr yn trafod y sialensau a’u hwynebodd. Bydd cyfle hefyd i baratoi addasiad o waith llenyddol byr.