Module QCL-1145:
Disgrifio'r Gymraeg

Module Facts

Run by School of Languages, Literatures and Linguistics

20 Credits or 10 ECTS Credits

Semester 2

Organiser: Dr Laura Arman

Overall aims and purpose

Mae’r modiwl hwn yn cyflwyno myfyrwyr i gysyniadau craidd sy’n ymwneud â strwythur ieithyddol Cymraeg Cyfoes. Gan ganolbwyntio ar agweddau mwyaf nodweddiadol Cymraeg llafar, bydd myfyrwyr yn edrych ar y system sain (seineg a ffonoleg), y system ramadegol (cystrawen, trefn geiriau), y ffordd y mae geiriau Cymraeg yn cael eu dosbarthu (rhannau ymadrodd), trefn fewnol geiriau (morffoleg), a’r geiriau eu hunain (geirfa). Bydd myfyrwyr hefyd yn ystyried y berthynas rhwng y Gymraeg ac ieithoedd eraill a theuluoedd iaith eraill, gan archwilio beth sy’n gwneud Cymraeg yn debyg i, neu’n wahanol i, ieithoedd cyfarwydd eraill, fel Saesneg, o safbwynt ramadegol. Mae'r modiwl hefyd yn ystyried os a sut ydy'r Saesneg yn effeithio ar ramadeg Cymraeg cyfoes, a'r ffyrdd y mae siaradwyr dwyieithog yn defnyddio Cymraeg a Saesneg yn yr un sgwrs (sef cyfnewid cod).

Amcanion:
1. Dysgu am agweddau gramadegol mwyaf pwysig Cymraeg Cyfoes, gan gynnwys seineg, ffonoleg, morffoleg, gramadeg a’r eirfa.
2. Gallu adnabod, enwi a dadansoddi agweddau ieithyddol mwyaf amlwg o’r Gymraeg mewn enghreifftiau ysgrifenedig a llafar o Gymraeg Cyfoes.
3. Dysgu am y berthynas rhwng y Gymraeg ag ieithoedd a theuluoedd iaith eraill.
4. Dysgu am y gwahaniaethau a’r tebygrwyddau mwyaf amlwg rhwng y Gymraeg ag ieithoedd cyfarwydd eraill.
5. Dysgu am y ffyrdd y mae Cymraeg yn cael ei effeithio gan y Saesneg ac am gyfnewid cod rhwng y ddwy iaith.

Course content

Bydd myfyrwyr yn dysgu am bynciau fel y rhai canlynol:

  1. Rhannau ymadrodd y Gymraeg
  2. Trefn geiriau'r Gymraeg
  3. Morffoleg y Gymraeg
  4. Seineg a ffonoleg y Gymraeg
  5. Dylanwad y Saesneg ar ramadeg y Gymraeg
  6. Gramadeg cyfnewid cod yn y cyd-destun Cymraeg
  7. Mynegi amser yng ngramadeg y Gymraeg
  8. Gramadeg tafodieithoedd y Gymraeg

Assessment Criteria

threshold

Gradd D: Gafael sylfaenol ar nodweddion ieithyddol craidd yr iaith Gymraeg. Gallu cyfyngedig i adnabod rhai o’r nodweddion hyn mewn testunau llafar ac ysgrifenedig. Gallu cyfyngedig i gymharu nodweddion amlwg o ramadeg y Gymraeg gyda gramadeg ieithoedd eraill. Yn arddangos lefel sylfaenol o allu mewn trawsgrifio seiniau Cymraeg gan ddefnyddio symbolau seinegol. Yn arddangos gwybodaeth sylfaenol cyfyngedig o’r ffyrdd y mae nodweddion ieithyddol o’r Gymraeg wedi newid yn y gorffennol a sut y gall y strwythur newid yn y dyfodol. Yn gwneud defnydd sylfaenol o arddull ysgrifennu academaidd ac yn arddangos gallu cyfyngedig mewn cyflwyno syniadau perthnasol a chysyniadau mewn ffurf ysgrifenedig neu ar lafar.

good

Gradd B: Gafael dda ar nodweddion ieithyddol craidd yr iaith Gymraeg. Gallu adnabod rhai o’r nodweddion hyn mewn testunau llafar ac ysgrifenedig. Gallu cymharu nodweddion amlwg o ramadeg y Gymraeg gyda gramadeg ieithoedd eraill. Yn arddangos gallu mewn trawsgrifio seiniau Cymraeg gan ddefnyddio symbolau seinegol. Yn arddangos gwybodaeth sylfaenol o’r ffyrdd y mae nodweddion ieithyddol o’r Gymraeg wedi newid yn y gorffennol a sut y gall y strwythur newid yn y dyfodol. Yn gwneud defnydd da o arddull ysgrifennu academaidd ac yn arddangos gallu mewn cyflwyno syniadau perthnasol a chysyniadau mewn ffurf ysgrifenedig neu ar lafar.

excellent

Gradd A: Gafael ardderchog ar nodweddion ieithyddol craidd yr iaith Gymraeg. Gallu uchel i adnabod rhai o’r nodweddion hyn mewn testunau llafar ac ysgrifenedig. Gallu uchel i gymharu nodweddion amlwg o ramadeg y Gymraeg gyda gramadeg ieithoedd eraill. Yn arddangos lefel uchel o allu mewn trawsgrifio seiniau Cymraeg gan ddefnyddio symbolau seinegol. Yn arddangos gwybodaeth sylfaenol eang o’r ffyrdd y mae nodweddion ieithyddol o’r Gymraeg wedi newid yn y gorffennol a sut y gall y strwythur newid yn y dyfodol. Yn gwneud defnydd ardderchog o arddull ysgrifennu academaidd ac yn arddangos gallu uchel mewn cyflwyno syniadau perthnasol a chysyniadau mewn ffurf ysgrifenedig neu ar lafar.

Learning outcomes

  1. Bydd myfyrwyr yn ennyn dealltwriaeth sylfaenol o agweddau gramadegol mwyaf pwysig Cymraeg Cyfoes, gan gynnwys seineg, ffonoleg, morffoleg, gramadeg a geirfa.

  2. Bydd myfyrwyr yn gallu adnabod, enwi a dadansoddi agweddau ieithyddol mwyaf amlwg o’r Gymraeg mewn enghreifftiau ysgrifenedig a llafar o Gymraeg Cyfoes.

  3. Bydd myfyrwyr yn gallu dangos dealltwriaeth o’r berthynas rhwng y Gymraeg ag ieithoedd a theuluoedd iaith eraill.

  4. Bydd myfyrwyr yn gallu dangos dealltwriaeth o’r gwahaniaethau a’r tebygrwyddau mwyaf amlwg rhwng y Gymraeg ag ieithoedd cyfarwydd eraill.

  5. Bydd myfyrwyr yn gallu dangos gwybodaeth o ffyrdd y mae Cymraeg yn newid ar hyn o bryd (neu’n ymddangos fel ei bod yn newid).

Assessment Methods

Type Name Description Weight
EXAM Arholiad ar-lein

Arholiad ar-lein ar Blackboard lle bydd angen i chi ddisgrifio nodweddion o ramadeg yr iaith Gymraeg gyfoes.

40
ESSAY Traethawd

Cwestiynau traethawd ar ramadeg y Gymraeg yn seiliedig ar yr hyn a ddysgwyd yn ystod y modiwl.

60

Teaching and Learning Strategy

Hours
Lecture

Darlith 2 awr bob wythnos (11 wythnosau)

22
Seminar

Seminar 1 awr bob pythefnos

5
Private study

Yn eu hamser eu hun, disgwylir i fyfyrwyr wneud darllen pellach, i fynd drwy'r deunyddiadu a drafodwyd yn y dosbarth ac i wneud ymchwil pellach ar y pynciau, ac i baratoi aseiniadau.

149
Private study

Darllen penodol - bydd myfyrwyr yn derbyn darlleniadau angenrheidiol bob wythnos (o tua 2 awr) ar bwnc darlith yr wythnos honno (bydd rhai mewn Cymraeg a rhai mewn Saesneg).

22
Tutorial

Anogir myfyrwyr i weld eu darlithydd ar sail un-i-un yn ystod eu horiau swyddfa sy'n cael eu hysbysebu (neu drwy apwyntiad) er mwyn trafod materion sy'n ymwneud â chynnwys y modiwl, i gael eglurhad ar bynciau a hrafodaethau, ac i drafod adborth ar aseiniadau ac ymarferion dosbarth.

2

Transferable skills

  • Literacy - Proficiency in reading and writing through a variety of media
  • Computer Literacy - Proficiency in using a varied range of computer software
  • Self-Management - Able to work unsupervised in an efficient, punctual and structured manner. To examine the outcomes of tasks and events, and judge levels of quality and importance
  • Exploring - Able to investigate, research and consider alternatives
  • Information retrieval - Able to access different and multiple sources of information
  • Inter-personal - Able to question, actively listen, examine given answers and interact sensitevely with others
  • Critical analysis & Problem Solving - Able to deconstruct and analyse problems or complex situations. To find solutions to problems through analyses and exploration of all possibilities using appropriate methods, rescources and creativity.
  • Presentation - Able to clearly present information and explanations to an audience. Through the written or oral mode of communication accurately and concisely.
  • Teamwork - Able to constructively cooperate with others on a common task, and/or be part of a day-to-day working team
  • Argument - Able to put forward, debate and justify an opinion or a course of action, with an individual or in a wider group setting

Subject specific skills

  • Understanding of the nature of bi/multilingualism - students will demonstrate familiarity with phenomena and findings relating to the nature of bilingual and multilingual individuals and communities.
  • Writing & scholarly conventions - students will be able to present data, argumentation, findings and references in written form in keeping with the conventions current in language science and English language studies.
  • Analysis & interpretation skills - students will be able to analyse, interpret data accurately, and draw appropriate conclusions based on the application of appropriate analytic and theoretical frameworks available in linguistics and English language studies.
  • Evaluation & reflection - students will be able to critically evaluate a particular position, viewpoint or argument in relation to a specific area of investigation. They will be able to reflect on the efficacy of a particular approach, practice or performance, and moderate these as a consequence in order to achieve specific goals.
  • Effective communication - students will develop the ability to communicate effectively, appropriately and confidently, in a range of contexts, to different audience types, and making use of a range of supporting materials
  • Learning to learn - students will learn to reflect, modify and improve their learning strategies
  • Awareness of and appreciation for linguistic and cultural differences - students will develop an awareness of and an appreciation for the range and nature of linguistic and cultural diversity
  • Understanding of the nature and organization of language - students will demonstrate familiarity with observations and findings relating to various aspects of linguistic phenomena and organization.
  • Understanding the nature of commonalities and differences across languages - students will demonstrate familiarity with phenomena and findings relating to universals and diversity exhibited by and across languages.
  • Knowledge of the nature of language origins, change and use - students will demonstrate familiarity with phenomena and findings relating to the nature of language origins, the way language changes, and factors involved in and affecting language use.

Resources

Pre- and Co-requisite Modules

Courses including this module

Compulsory in courses:

Optional in courses: