Diweddariad Coronafeirws (COVID-19)

Rheoli Gwastraff (Effeithlonrwydd Adnoddau)

Nod Prifysgol Bangor yw bod yn 'Brifysgol Gynaliadwy' ym mhob ffordd bosib, yn ymgorffori cynaliadwyedd yn ei holl swyddogaethau a'i gwaith bob dydd. Mae lleihau, ailddefnyddio, ailgylchu ac adfer gwastraff yn rhan allweddol o sicrhau bod y Brifysgol yn gweithredu'n gynaliadwy a bod y myfyrwyr, y staff a'r ymwelwyr yn cyfrannu at economi cylchol.

Mae angen ystyried gwastraff fel adnodd, yn rhywbeth gwerthfawr i'w ailddefnyddio sawl gwaith, ei newid neu ei drwsio, neu ei wneud yn rhywbeth newydd; peidied â'i ystyried yn rhywbeth i'w daflu ar ôl y defnydd cyntaf.

Polisi Rheoli Gwastraff

A ydych yn rheoli gwastraff? RHAID ichi sicrhau eich bod yn cydymffurfio â’r rheoliadau perthnasol a’r “Ddyletswydd Gofal” - Ym Medi 2011, daeth hefyd yn ofynnol, yn ôl y gyfraith, ystyried yr Hierarchaeth Wastraff cyn trosglwyddo unrhyw wastraff o’n heiddo i drydydd parti. Mae’r hierarchaeth hon i’w gweld isod, ac efallai y bydd gofyn am inni ddangos sut yr ydym wedi’i  defnyddio:

Hierarchaeth Gwastraff

Mae'r Brifysgol yn defnyddio'r hierarchaeth wastraff wrth wneud penderfyniadau, ac mae'n atal gwastraff yn y lle cyntaf yn flaenoriaeth - diffyg cynllunio sy’n arwain at wastraff yn ei hanfod. Os nad yw hynny'n bosibl, y dewis cyntaf yw ailddefnyddio, ac yna ailgylchu, ac yn olaf, adfer ynni. Y nod yw gwneud yn siŵr nad oes gwastraff ar ôl i'w waredu.

Perfformiad Presennol

Yn 2018/19 llwyddodd Prifysgol Bangor i ddargyfeirio 100% o'i gwastraff. O’r gwastraff na chafodd ei yrru i safle tirlenwi cafodd 2% ei ailddefnyddio, 56% ei ailgylchu  a 42% ei adfer. Cynhyrchwyd 813T o wastraff i gyd, gostyngiad o 17T (2%) ers y flwyddyn cynt.


Fodd bynnag, ein nod yw gwella ar hynny.
Yn ystod 2018/19, nid ydym wedi anfon dim gwastraff i safle tirlenwi gan ein bod wedi llwyddo dargyfeirio 100% o'm gwastraff hyd yma. Mae'r cyfraddau ailddefnyddio ac ailgylchu wedi gwella ychydig eleni hefyd, ond ni fydd y data terfynol ar gael tan fis Awst 2019.

Amcanion a Thargedau

Y nod yw dargyfeirio 100% o'n gwastraff o safle tirlenwi ac ailddefnyddio/ailgylchu 70% o'n gwastraff erbyn mis Gorffennaf 2025, fel y nodir yn strategaeth wastraff gyffredinol Cymru - Tuag at Ddyfodol Diwastraff.

Er mwyn cyflawni'r targedau hyn, yn 2020 bydd y Brifysgol yn symud o system ailgylchu lle mae popeth yn gymysg i system ailgylchu lle mae defnyddiau yn cael eu gwahanu’n rhannol. Y rheswm am hyn yw ein bod yn credu y gwnaiff casglu sbwriel sydd wedi cael ei wahanu wrth gael ei roi yn y bin yn gwella'n cyfraddau ailgylchu. Bydd y gwastraff sy’n cael ei ailgylchu'n lanach ac o ansawdd uwch, ac felly’n fwy tebygol o gael ei ddefnyddio yma yng Nghymru neu yn y Deyrnas Unedig. Mae hynny'n unol â nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016.

Mae'r Brifysgol hefyd yn ystyried sut y gallwn ailgylchu mwy o ffrydiau gwastraff arbenigol, sy'n cael ei anfon ar hyn o bryd i safle adfer ynni, yn ogystal â darparu biniau ailgylchu ‘wrth fynd’.

Rydym hefyd yn ceisio gwella ein prosesau caffael erbyn 2025, trwy wneud yn siŵr fod mwy o’r pethau sy’n cael eu prynu cynnwys deunyddiau wedi eu hailgylchu. Bydd hyn yn cyfrannu at economi cylchol yng ngwir ystyr y gair. Rydym hefyd yn ceisio sicrhau y bydd yn bosib ailgylchu'r rhan fwyaf o'r deunyddiau yn y pethau a brynwn (mae hyn o'r pwys mwyaf lle mae'r defnydd o blastig yn y cwestiwn).

Oherwydd bod osgoi cynhyrchu gwastraff yn y lle cyntaf (atal) yn uwch yn yr hierarchaeth wastraff nag ailddefnyddio, ailgylchu ac adfer, rydym hefyd am leihau’r tunelli o wastraff sy’n cael ei greu erbyn 2025, waeth sut y caiff y gwastraff ei brosesu.

Y Brif Ddeddfwriaeth a Gofynion Cyfreithiol

Cofiwch fod y ddeddfwriaeth Wastraff wedi'i datganoli yng Nghymru.
Tuag at Ddyfodol Diwastraff
Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015
Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016
Cod Ymarfer Dyletswydd Gofal Gwastraff


Diweddarwyd y Dudalen fis Medi 2019