Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwyedd
Ein timau cwricwlwm ac Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy (ADC)
Mae Prifysgol Bangor wedi ymrwymo i gynaliadwyedd trwy Gynllun Strategol a Strategaeth Cynaliadwyedd y Brifysgol. Mae ein Datganiad Cenhadaeth hefyd yn ymrwymo i gynaliadwyedd gyda'r cylch gwaith ar gyfer Cynaliadwyedd yn cael ei ddal gan y Dirprwy Is-ganghellor.
Wrth roi pwyslais ar gynaliadwyedd, gan anelu at fod ag enw da rhyngwladol ac at fod y ‘gorau yn y dosbarth’ am ein hymrwymiad i ddatblygu cynaliadwy, ac wrth osod targedau tymor byr a hir i ymgorffori pob agwedd ar gynaliadwyedd yn ein gweithrediadau dyddiol, mae’r brifysgol yn cyfrannu, nid yn unig at ei chynaliadwyedd ei hun, ond at gynaliadwyedd y rhanbarth a’r byd o ran amgylchedd naturiol cyfoethog ac o ran cydlyniad cymdeithasol, sefydlogrwydd ariannol ac effeithlonrwydd adnoddau.
Beth mae hyn yn ei olygu i fyfyrwyr yw bod y brifysgol yn darparu addysg a phrofiadau rhagorol i fyfyrwyr, ac yn sicrhau fod y cwricwlwm yn cael ei ddatblygu mewn modd sy’n adlewyrchu’r ymrwymiad hwn i ddatblygu cynaliadwy a dinasyddiaeth fyd-eang. Mae’r dull gweithredu hwn hefyd yn gwella ein llwyddiant o ran addysgu ac ymchwil trwy anelu i feithrin diwylliant sy’n gwerthfawrogi ac yn hyrwyddo cynaliadwyedd ochr yn ochr â gweithgareddau busnes a menter.
Mapio'r Nodau Datblygu Cynaliadwy (SDGs) yng Nghwricwlwm Prifysgol Bangor
Yn ystod blwyddyn academaidd 2019/20, cynhaliodd Dr. Tara Smith a Dr. Hayley Roberts yn Ysgol y Gyfraith adolygiad modiwl o 28 modiwl israddedig a 26 ôl-raddedig i fapio'r cwricwlwm cyfreithiol yn erbyn 17 Nod Datblygu Cynaliadwy'r Cenhedloedd Unedig.
Yn dilyn hynny, mapiodd myfyrwyr PhD yng Ngholeg y Celfyddydau, y Dyniaethau a Busnes - Nnaoma Uzoamaka Ukachukwu, Adanna Omaka a Virginie Rouillard Le Court de Billot - fodiwlau ar draws y Coleg fel rhan o gyfranogiad Prifysgol Bangor yn yr Academi Brydeinig a Myfyrwyr sy'n Trefnu ar gyfer Cynaliadwyedd SHAPE prosiect Impact. Nod y prosiect oedd cefnogi myfyrwyr i ddeall cynaliadwyedd yn well a thrwy'r ymarfer mapio, cafodd myfyrwyr a gymerodd ran gyfle i archwilio, cwestiynu a gwneud argymhellion mewn perthynas â chwricwla ar draws y Coleg mewn perthynas â'r 17 SDG.
Mae'r Grŵp Cyflawni Cynaliadwyedd wedi cytuno i adeiladu ar yr ymdrechion hyn trwy gefnogi cyflwyno'r ymarfer mapio hwn ar y cyd i'r tri Choleg fel y gellir cydnabod a gwella i ba raddau y mae cynaliadwyedd yn cael ei ddysgu ar draws Prifysgol Bangor wrth symud ymlaen. Ar ôl ei gwblhau, bydd yr holl ddata ar gael i'r cyhoedd.
Mae gan bob Coleg Gynrychiolydd Cynaliadwyedd i arwain ar Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy (ADC) o fewn y cwricwlwm. Cynrychiolir cynaliadwyedd mewn Pwyllgorau Coleg pwrpasol, lle gall staff drafod a chydweithio i sicrhau bod cydweithwyr academaidd yn derbyn yr arweiniad a'r gefnogaeth sydd eu hangen i nodi Nodau Datblygu Cynaliadwy (SDGs) perthnasol y Cenhedloedd Unedig o fewn modiwlau ac integreiddio sesiynau sy'n canolbwyntio ar gynaliadwyedd lle bynnag y bo'n briodol.
2020 - Ysgol y Gyfraith - Mapio'r SDGs
2021 - Coleg Gwyddorau'r Amgylchedd a Pheirianneg – Mapio'r SDGs
2021 - Coleg y Celfyddydau, Dyniaethau a Busnes – Mapio'r SDGs
Ein Targed Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy ar gyfer 2025/26 yw:
- Cynnal a chyhoeddi mapio cwricwlwm UNSDG ar gyfer y trydydd Goleg ar gyfer eu modiwlau cyfan
Adolygir y targedau gan y Grŵp Cyflawni Cynaliadwyedd bob blwyddyn, sy'n cael ei gadeirio gan y Dirprwy Is-ganghellor.
Rydym hefyd yn tynnu sylw at ein llwyddiant drwy ein Hadroddiadau Nodau Datblygu Cynaliadwy Blynyddol, i ddangos sampl fach o'r nifer o ffyrdd yr ydym yn cyfrannu drwy ymchwil, ymgysylltu â'r cyhoedd, dysgu a myfyrwyr, ac elfennau gweithredol, at 17 Nod Datblygu Cynaliadwy'r Cenhedloedd Unedig.
Hyfforddiant a chefnogaeth ADC ar gyfer staff
Mae tîm datblygu staff ac undebau llafur Bangor yn gweithio i gynnig cefnogaeth a hyfforddiant anffurfiol a strwythuredig i helpu pob aelod o staff i integreiddio ADC yn rhan o’r cwricwlwm ac yn rhan o’u gwaith fel rhan o ymrwymiad parhaus Bangor i raglen Datblygiad Proffesiynol Parhaus eu staff er mwyn sicrhau fod gweithgarwch dysgu, addysgu ac ymchwil yn gwella’n barhaus. Mae’r gefnogaeth a’r hyfforddiant hwn yn cynnwys trafodaethau am ADC, cyfleoedd i archwilio a datblygu gwaith ar y cyd, a chefnogaeth i ddatblygu addysgu, dysgu, ymchwil ac adnoddau gwaith ADC.
Addysg Cynaliadwyedd ar Waith
Mae'r Brifysgol yn cynnig nifer fawr o gyrsiau sy’n cysylltu’n uniongyrchol â materion cynaliadwyedd yn y byd go iawn. Gall myfyrwyr gael y cyfle i gynnal prosiectau a chymryd rhan mewn sesiynau ymarferol sy'n ystyried pa mor gynaliadwy yw’r Brifysgol yn y ffordd y mae’n gweithredu a sut y gellir sicrhau fod ystyriaethau cynaliadwyedd yn ganolog i ddatblygiadau yn y dyfodol.
Gallwch weld rhai o'r amrywiaeth eang o brosiectau cymhwysol sydd gennym yma.
Fel y nodwyd yn ein Bwletin mewnol:
- DXX4535 Cynllunio a Chyfathrebu Ymchwil: Cyfle i weithio gyda data amgylcheddol go iawn (gwastraff ac ynni) o adeiladau Prifysgol Bangor i ddatblygu sgiliau ymchwil a dadansoddi. Mae myfyrwyr yn cwblhau prosiect bach gyda chasgliadau ac argymhellion ar gyfer y Tîm Perfformiad Amgylcheddol y Campws gan ddefnyddio set ddata o'u dewis.
- DXX4524 Rheolaeth Amgylcheddol Strategol: Mae staff o’r Tîm Perfformiad Amgylcheddol y Campws yn arwain sesiynau yn seiliedig ar eu harbenigedd a'u gwaith eu hunain yn y Brifysgol a chyda busnesau eraill, ar faterion amgylcheddol byd-eang, prawfesur ar gyfer y dyfodol ac eco-ddylunio, a dangosyddion perfformiad amgylcheddol. Defnyddir data go iawn o ddefnydd ynni adeiladau Prifysgol Bangor i alluogi myfyrwyr ddysgu sgiliau archwilio ac asesu ynni.
- DXX4525 Technolegau Gwyrdd: Asesu llwyddiant technolegau adnewyddadwy ar ystâd Prifysgol Bangor mewn sesiwn ymarferol.
- DXX4518 Cynllunio Busnes ar gyfer Economïau Gwyrdd: Mae myfyrwyr yn datblygu cynlluniau busnes i dargedu materion cynaliadwyedd. Mae myfyrwyr yn y gorffennol agos wedi creu cynlluniau busnes ar gyfer ystod eang o brosiectau gan gynnwys; cynhyrchu ynni adnewyddadwy ar gyfer Prifysgol Bangor, cwpanau coffi ailgylchadwy, addysg amgylcheddol, a micro-fragdy figan.
- Prosiectau Meistr ar Gynaliadwyedd: Bob blwyddyn bydd myfyrwyr Prifysgol Bangor yn cynnal amrywiaeth enfawr o brosiectau Meistr sy'n gysylltiedig â chynaliadwyedd gyda chefnogaeth staff sydd â phrosiectau a diddordebau ymchwil cynaliadwyedd byw. Yn diweddar cafwyd projectau ar:
- Gwerthusiad o gyd-destun mabwysiadu technegau amaeth-goedwigaeth
- Pa drafodaethau o natur a'r amgylchedd sy'n llywio ac yn ysbrydoli pobl sydd am droi natur nôl yn wyllt?
- Cyfuno gwybodaeth leol ffermwyr ag arolygon ecolegol
- Effaith cynhesu ar amodau twf coed Aethnen
- Dadansoddiad meta o ganllawiau ar gyfer ffermydd gwynt i reoli'r risg lladd ystlumod
- Mesur effaith newid yn yr hinsawdd ar fioamrywiaeth coedwigoedd
Yn ogystal, mae gan Fangor lawer mwy o gyfleoedd i ddysgu am gynaliadwyedd ar lefelau israddedig ac ôl-raddedig. Mae'r cyrsiau'n cynnwys Amaethgoedwigaeth a Diogelu'r Cyflenwad Bwyd, Deunyddiau Adnewyddadwy, Rheolaeth Coedwigoedd a Natur Cynaliadwy, Cadwraeth ac Ecoleg Bywyd Gwyllt, Cadwraeth Amgylcheddol, Gwyddor Morol a Chadwraeth a llawer mwy.
Mae Prifysgol Bangor wedi cyfuno'r gwaith ymchwil hir-sefydledig sydd ganddi a hwnnw o'r radd flaenaf yn rhyngwladol yng ngwyddorau'r amgylchedd ac mewn peirianneg mewn Coleg newydd i hyrwyddo ymchwil amlddisgyblaethol arloesol i ateb yr heriau sy'n wynebu'r holl fyd o ran yr amgylchedd ac ynni.
Rhwng 2022 a 2025 oedd staff a myfyrwyr hefyd yn gallu cymryd rhan mewn prosiectau Lab Byw fel rhan o’n hymgyrch 25 erbyn 25. Oedd cyllid wedi’i roi ar gyfer prosiectau myfyrwyr fel astudiaeth campws digidol/clyfar ac adolygu effeithiau amgylcheddol y peiriant chwilio a ddefnyddiwn. Nod y prosiectau oedd coladu data ar gyfer y Brifysgol, neu ddefnyddio data presennol i alluogi gostyngiad o 25% mewn carbon CO2e Cwmpas 1 a 2 erbyn 2025. Gweler mwy yma.
Gweithgareddau Addysgol Allgymorth Penodedig ar gyfer y Gymuned Ehangach
E-Newyddlen Alumni - Mae'r Swyddfa Datblygu a Chysylltiadau Alumni yn anfon e-gylchlythyr misol i alumni sy'n cynnwys newyddion diweddaraf y Brifysgol a'r alumni, manylion am aduniadau a digwyddiadau, a gwybodaeth am yr ymchwil a'r gweithgareddau diddorol sy'n digwydd yn ein Hysgolion a'n Colegau.
Y Gymuned Leol - Mae sawl ffurf ym Mhrifysgol Bangor i wella ansawdd bywyd a rhannu gwybodaeth trwy ymgysylltu cymdeithasol a chyhoeddus.
Pontio - Canolfan y Brifysgol sy'n cynnig cyfuniad cyffrous ac unigryw o'r celfyddydau a diwylliant, arloesedd, addysg, a chymuned.
Chwaraeon Bangor - Mae canolfan chwaraeon y Brifysgol yn darparu cyfleusterau chwaraeon a hamdden i staff, myfyrwyr a'r cyhoedd.
M-Sparc – Parc Gwyddoniaeth gyntaf Cymru a chartref arloesedd, gyda ffocws ar sectorau ynni carbon isel, TGCh, ac amgylcheddol.
Gardd Fotaneg Treborth - Adnodd ar gyfer addysgu, ymchwil, ymgysylltu â'r cyhoedd, a mwynhad.
Gwirfoddoli Myfyrwyr Bangor - Yn cynnig amrywiaeth o gyfleoedd, gan gynnwys gweithgareddau ar ôl ysgol, sesiynau i blant awtistig, mentora un-i-un mewn ysgolion cynradd lleol a diwrnodau allan i blant sy'n cael eu heffeithio gan salwch teuluol.
A mwy, gweler ein tudalennau Ymgysylltiad Dinesig am ragor o fanylion.
Cynlluniau Mynediad Cyfartal ac Ysgoloriaethau
Mae'r Brifysgol yn cynnig nifer o ysgoloriaethau i fyfyrwyr sydd wedi'u dosbarthu fel ffoaduriaid, sydd wedi'u dadleoli'n fewnol neu sydd wedi'u heffeithio fel arall gan wrthdaro: www.bangor.ac.uk/international/future/commonwealth a www.bangor.ac.uk/international/scholarship. Gellir dod o hyd i fanylion ysgoloriaeth ffoaduriaid yma. Mae nifer o ysgoloriaethau gyda llawer o themâu cynaliadwyedd trawsbynciol fel arfer yn cael eu cynnig trwy Kess, beth am edrych i weld beth sydd ar gael yma.
Rydym hefyd wedi ymrwymo i fod yn rhan o rwydwaith Cara, y Cyngor Academyddion Mewn Perygl, sy’n rhoi cymorth i academyddion sydd mewn perygl dybryd, y rhai sy’n cael eu gorfodi i alltudiaeth, a llawer sy’n dewis gweithio yn eu gwledydd cartref er gwaethaf risgiau difrifol: www.cara.ngo/who-we-are/partners-and-supporters/cara-scholars-at-risk-uk-universities-network/.
Rhoddion ac Uniondeb Ymchwil
Mae Polisi'r Brifysgol ar Uniondeb Ymchwil, yn nodi'r gweithdrefnau sy’n ymwneud â rheoli uniondeb ymchwil ym Mhrifysgol
Bangor. Oherwydd bod y brifysgol yn cydnabod pwysigrwydd cynnal y safonau uchaf o ran
uniondeb ymchwil, mae'r brifysgol wedi llofnodi’r Concordat i Gefnogi Uniondeb Ymchwil ac yn cydymffurfio â’r ddogfen honno. Mae’r concordat hwn yn darparu fframwaith cenedlaethol cynhwysfawr i wneud ymchwil da ynghyd ag ymrwymiad i’r canlynol:
-
Cynnal y safonau uchaf o drylwyredd ac uniondeb ym mhob agwedd ar ymchwil.
-
Sicrhau bod ymchwil yn cael ei wneud yn unol â fframweithiau, rhwymedigaethau a safonau moesegol, cyfreithiol a phroffesiynol priodol.
-
Cefnogi amgylchedd ymchwil sy’n seiliedig ar ddiwylliant o uniondeb a llywodraethu da, arferion gorau a chefnogaeth i ddatblygu ymchwilwyr.
-
Defnyddio prosesau tryloyw, cadarn a theg i ymdrin â honiadau o gamymddwyn ymchwil pe baent yn codi.
-
Cydweithio i gryfhau uniondeb ymchwil ac i adolygu cynnydd yn rheolaidd ac mewn modd agored.
Mae'r Polisi
Moeseg Ymchwil yn nodi'r prosesau sy’n angenrheidiol i benderfynu a oes gofyn i
ymchwilwyr gael cymeradwyaeth foesegol i’w hymchwil, ac os felly, sut y gwneir hyn. Mae’r Brifysgol yn cefnogi naw egwyddor allweddol sy'n ymwneud ag ymchwil foesegol ac
mae’n disgwyl i’w holl ymchwilwyr gadw at yr egwyddorion hynny.
Mae ein Polisi ar Ddatganiadau o Fuddiant yn nodi'r Polisi Brifysgol yn ymwneud â datganiadau o fuddiant posibl, ac mae’n
darparu canllawiau i asesu a oes yna wrthdaro buddiannau ai peidio mewn cysylltiad â
gweithgaredd arfaethedig.
Mae'r Polisi Rhoddion a Lletygarwch yn darparu egwyddorion arweiniol i sicrhau nad yw aelod o staff yn cael ei ddylanwadu mewn unrhyw benderfyniadau, nac wrth roi cyngor ynglŷn â gwneud penderfyniadau, trwy dderbyn anrhegion, lletygarwch neu gymwynasau eraill gan unrhyw unigolyn neu sefydliad nac eu rhoi i unrhyw unigolyn neu sefydliad.
Mae Prifysgol Bangor yn ddarostyngedig i ofynion Deddf Llwgrwobrwyo 2010 (y Ddeddf). Mae’r Polisi Gwrthlwgrwobrwyo yn nodi’r camau y bydd y Brifysgol yn eu cymryd er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth â darpariaethau’r Ddeddf, er mwyn osgoi unrhyw atebolrwydd troseddol neu sifil sy’n gysylltiedig â’r Brifysgol a/neu aelodau unigol o staff, a chynnal delwedd broffesiynol ac enw da'r Brifysgol.