Modiwl HXC-1007:
Cymru: Tywysogion i Duduriaid

Ffeithiau’r Modiwl

Rhedir gan School of History, Philosophy and Social Sciences

20 Credyd neu 10 Credyd ECTS

Semester 1

Trefnydd: Dr Euryn Roberts

Amcanion cyffredinol

Amcan y modiwl hwn yw cyflwyno i fyfyrwyr rai o'r datblygiadau pwysicaf yn hanes Cymru o 'Oes y Tywysogion' i'r cyfnod modern cynnar. Mae'n canolbwyntio'n bennaf ar ymdrech wleidyddol a chyflawniadau'r teuluoedd brenhinol brodorol, yn cynnwys ymdrechion i sefydlu tywysogaeth Cymru, cyn mynd ymlaen i edrych ar fudiad Owain Glyndŵr ac, yna, ar y newidiadau gwleidyddol, diwylliannol a chrefyddol a welwyd yn yr unfed ganrif ar bymtheg. Mae'r modiwl felly'n arweiniad i gyfnod allweddol yn hanes y Gymru gyn-ddiwydiannol, gan roi sylw'r un pryd i faterion canolog sy'n ymwneud ag astudio cymdeithasau canol oesol a modern cynnar yn gyffredinol.

Cynnwys cwrs

Oes Owain Gwynedd a'r Arglwydd Rhys; Gerallt Gymro; Llywelyn ap Iorwerth (m. 1240) a'i feibion; Penarglwyddiaeth a chwymp Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru (m. 1282); barddoniaeth a hanes yn yr Oesoedd Canol; dyheadau gwleidyddol Cymreig yn y bedwaredd ganrif ar ddeg; mudiad Glyndwr; Brutus, 1485 a'r traddodiad proffwydol; Cymru a'r Diwygiad Protestannaidd; Cymru a'r Dadeni; Cymru a gwleidyddiaeth yr unfed ganrif ar bymtheg - y Deddfau Uno.

Meini Prawf

trothwy

Bydd myfyrwyr trothwy (D- [42%]) yn dangos gwybodaeth sylfaenol o rannau o leiaf o’r maes perthnasol a byddant yn gwneud ymdrechion lled lwyddiannus o leiaf i lunio dadl sy’n cydnabod y ceir gwahaniaethau mewn dehongliad hanesyddol.

da

Bydd myfyrwyr da iawn (B-, B, B+ [60au]) yn dangos lefel gadarn o gyrhaeddiad yn yr holl feini prawf a restrwyd yn y paragraffau uchod.

ardderchog

Bydd myfyrwyr rhagorol (A-, A, A+, A* [70au ac uwch]) yn dangos y cyrhaeddiad cadarn hwn ar draws yr holl feini prawf ynghyd â dyfnder gwybodaeth drawiadol iawn a/neu allu dadansoddol eithriadol graff.

C- i C+

Bydd myfyrwyr da (C-, C, C+ [50au]) yn dangos lefel uwch o wybodaeth, a’r gallu i gyflwyno dadl gydlynol sy’n cael ei chynnal gan dystiolaeth addas am nifer o agweddau ar y testun.

Canlyniad dysgu

  1. Dangos gwybodaeth sylfaenol o rai o'r prif ddigwyddiadau, cysyniadau a phroblemau yn hanes Cymru'r oesoedd canol a'r cyfnod modern cynnar, o oes y tywysogion i'r cyfnod modern cynnar, yn arbennig ymgais rheolwyr brodorol i sefydlu tywysogaeth Cymru a'r dylanwadau allanol a ddylanwadodd ar Gymru yn ystod y cyfnod modern cynnar.

  2. Dangos ymwybyddiaeth y gellir dehongli hanes mewn gwahanol ffyrdd.

  3. Dangos meistrolaeth dros sgiliau astudio sylfaenol, yn arbennig y gallu i ddilyn cwrs o waith darllen, gwneud nodiadau effeithiol a manteisio oddi wrth drafodaethau seminar.

  4. Cyflwyno dadleuon hanesyddol mewn traethodau a chyflwyniadau a'u hategu â thystiolaeth.

Dulliau asesu

Math Enw Disgrifiad Pwysau
CYNLLUN YSGRIFENEDIG Cyf Traethawd a Llyfryddiaethn (500) 10
TRAETHAWD Traethawd 1 (1,500 o eiriau) 40
TRAETHAWD Traethawd 2 (2,000 o eiriau) 50

Strategaeth addysgu a dysgu

Oriau
 

Annogir y myfyrwyr i fynychu sesiynau galw heibio wythnosol y tîm dysgu.

2
Lecture

Darlithoedd - 2 yr wythnos (os dysgir dros gyfnod o 10 wythnos).

18
Seminar

Seminarau: 10 sesiwn wythnosol awr yr un.

10
Fieldwork

Un taith maes (5 awr o hyd)

5
Private study

Astudio Preifat – amser darllen, paratoi a chymryd asesiadau

165

Sgiliau Trosglwyddadwy

  • Llythrennedd - Medrusrwydd mewn darllen ac ysgrifennu drwy amrywiaeth o gyfryngau
  • Defnyddio cyfrifiaduron - Medrusrwydd wrth ddefnyddio ystod o feddalwedd cyfrifiadurol
  • Hunanreolaeth - Gallu gweithio mewn ffordd effeithlon, prydlon a threfnus. Gallu edrych ar ganlyniadau tasgau a digwyddiadau, a barnu lefelau o ansawdd a phwysigrwydd
  • Archwilio - Gallu ymchwilio ac ystyried dewisiadau eraill
  • Adalw gwybodaeth - Gallu mynd at wahanol ac amrywiol ffynonellau gwybodaeth
  • Dadansoddi Beirniadol & Datrys Problem - Gallu dadelfennu a dadansoddi problemau neu sefyllfaoedd cymhleth. Gallu canfod atebion i broblemau drwy ddadansoddiadau ac archwilio posibiliadau
  • Cyflwyniad - Gallu cyflwyno gwybodaeth ac esboniadau yn glir i gynulleidfa. Trwy gyfryngau ysgrifenedig neu ar lafar yn glir a hyderus.
  • Dadl - Gallu cyflwyno, trafod a chyfiawnhau barn neu lwybr gweithredu, naill ai gydag unigolyn neu mewn grwˆp ehangach

Sgiliau pwnc penodol

  • problem solving to develop solutions to understand the past
  • understanding the complexity of change over time; in specific contexts and chronologies
  • being sensitive to the differences, or the "otherness" of the past, and the difficulty to using it as a guide to present or future action
  • producing logical and structured arguments supported by relevant evidence
  • marshalling and critically appraising other people's arguments, including listening and questioning
  • preparing effective written communications for different readerships
  • making effective and appropriate forms of visual presentation
  • making effective and appropriate use of relevant information technology
  • collaborating effectively in a team via experience of working in a group
  • appreciating and being sensitive to different cultures and dealing with unfamiliar situations
  • critical evaluation of one's own and others' opinions

Adnoddau

Goblygiadau o ran adnoddau ar gyfer myfyrwyr

Dim

Rhestrau Darllen Bangor (Talis)

http://readinglists.bangor.ac.uk/modules/hxc-1007.html

Rhestr ddarllen

GWEITHIAU SY’N YMDRIN Â’R HOLL GYFNOD

John Davies, Hanes Cymru (1990; arg. newydd 1992) / A History of Wales (1994; arg. newydd 2007). P. Morgan (gol.), The Tempus History of Wales (2001), Pen. 3 (H. Pryce, ‘Frontier Wales, c.1063–1282’); 4 (R. Griffiths, ‘Wales from conquest to union, 1282–1536’); 5 (G. H. Jenkins, ‘From reformation to Methodism, 1536–c.1750’). Rhyngddynt mae’r tair pennod hon yn cynnig rhagarweiniad cryno i’r cyfnod i gyd. G. H. Jenkins, A Concise History of Wales (2007). John Davies, The Making of Wales (1998). G. A. Williams, When was Wales? A History of the Welsh (1985). E. Humphreys, The Taliesin Tradition: A quest for the Welsh Identity (1983). G. Williams, Religion, language and nationality in Wales (1979). W. A. Bebb, Machlud yr Oesoedd Canol: Hanes Cymru ar Ddiwedd yr Oesoedd Canol (1951). [Portread bywiog o Gymru’r Oesoedd Canol]. Oxford Dictionary of National Biography (2004). Ar gael mewn cyfrolau printiedig yn y Llyfrgell a hefyd ar-lein; cynnwys erthyglau ar y prif unigolion a drafodir yn y modiwl.

CYMRU’R OESOEDD CANOL

A. D. Carr, Medieval Wales 1064–1521 (1995). R. R. Davies, The Age of Conquest (1991; ailgyhoeddwyd gyda llyfryddiaeth wedi’i diweddaru yn 2000); cyhoeddwyd yn wreiddiol o dan y teitl Conquest, Co-existence, and Change : Wales 1063–1415 (1987). D. Walker, Medieval Wales (1990). A. D. Carr, ‘Wales: economy and society’, yn S. H. Rigby (gol.), A Companion to Britain in the Later Middle Ages (2003), Pen. 7. J. B. Smith & Ll. B. Smith, ‘Wales: politics, government and law’, yn S. H. Rigby (gol.), Companion to Britain in the Later Middle Ages (2003), Pen. 16. R. Turvey, The Welsh Princes: The Native Rulers of Wales 1063–1283 (2002). K. Maund, The Welsh Kings: The Medieval Rulers of Wales (2000). D. Moore, The Welsh Wars of Independence, c.410–c.1415 (2005). H. Pryce, Tywysogion (2006). J. E. Lloyd, A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest, 2 gyfrol (1911; 3ydd arg., 1939). R. R. Davies, Domination and Conquest: The Experience of Ireland, Scotland and Wales 1100–1300 (1990). R. Frame, The Political Development of the British Isles, 1100–1400 (1990). R. R. Davies, The First English Empire: Power and Identities in the British Isles, 1093–1343 (2000). M. Lieberman, The March of Wales 1067–1300: A Borderland of Medieval Britain (2008). Carpenter, D. A., ‘Confederation not domination: Welsh political culture in the age of Gwynedd imperialism’, R. A. Griffiths and P. R. Schofield (goln), Wales and the Welsh in the Middle Ages (Cardiff, 2011), Pen. 2. R. A. Griffiths, Conquerors and Conquered in Medieval Wales (1994). R. A. Griffiths, King and Country: England and Wales in the Fifteenth Century (1991). G. Williams, Recovery, Reorientation and Reformation: Wales, c.1415–1642 (1987). [arg. clawr papur, Renewal and Reformation: Wales c.1415–1642 (1993)]. H. Pryce, ‘Wales: religion and piety’, yn S. H. Rigby (gol.), A Companion to Britain in the Later Middle Ages (2003), Pen. 21. G. Williams, The Welsh Church from Conquest to Reformation (1962; 21976). A. D. Carr, ‘Inside the tent looking out: the medieval Welsh word view’, yn R. R. Davies & G. H. Jenkins (goln), From Medieval to Modern: essays in honour of K. O. Morgan and Ralph A. Griffiths (2004), 30–44. A. O. H. Jarman & Gwilym R. Hughes (goln), A Guide to Welsh Literature 1282–c.1530, arg. diwygiedig, D. Johnston (1997). D. Johnston, Llên yr Uchelwyr: Hanes beirniadol llenyddiaeth Gymraeg 1300–1525 (2005).

CYMRU’R CYFNOD MODERN CYNNAR

G. Williams, Recovery, Reorientation and Reformation: Wales, c.1415–1642 (1987) [arg. clawr papur: Renewal and Reformation: Wales c.1415–1642 (1993)]. G. H. Jenkins, Hanes Cymru yn y Cyfnod Modern Cynnar (1983). J. G. Jones, Early Modern Wales, c.1535–1640 (1994). B. Bradshaw & B. Roberts (goln), British Consciousness and Identity: The Making of Britain 1533–1707 (1998). G. Williams, Wales and the Reformation (1997). R. G. Gruffydd (gol.), A Guide to Welsh Literature c.1530–1700 (1997). J. Hunter, Soffestri’r Saeson: Hanesyddiaeth a Hunaniaeth yn Oes y Tuduriaid (2000).

FFYNONELLAU

M. Salmon, Source Book of Welsh History (1927). M. B. Evans, Y Canol Oesoedd, Rhan 1 a 2 (1973 a 1978), Cyfres Llygad y Ffynnon 6 a 10. Brut y Tywysogyon, or, The Chronicle of the Princes. Peniarth MS. 20 Version, cyfieith. Thomas Jones (1952). Brut y Tywysogyon, or, The Chronicle of the Princes. Red Book of Hergest Version, gol. a chyfieith. Thomas Jones (1955; 2il arg. 1973). H. Pryce (gol.), The Acts of Welsh Rulers, 1120–1283 (2005). Dogfennau’r tywysogion ynghyd â rhagymadrodd, nodiadau a chrynodebau Saesneg. R. G. Gruffydd (Golygydd Cyffredinol), Cyfres Beirdd y Tywysogion (1991–6). Golygiad newydd o’r farddoniaeth i’r tywysogion gyda rhagymadroddion, diweddariadau a nodiadau.

Cyrsiau sy’n cynnwys y modiwl hwn

Gorfodol mewn cyrsiau:

Opsiynol mewn cyrsiau: