Gwybodaeth am Coronafirws (Covid-19)

Coronafirws ac Iechyd Meddwl

Diweddarwyd: 8 Mai 2020

Rydym yn deall y gall y pandemig COVID-19 (coronafirws) fod yn achosi teimladau o bryder a thrallod i staff a myfyrwyr Prifysgol Bangor. Yn ystod yr amser heriol hwn, mae'n bwysig ein bod ni fel unigolion ac fel cymuned yn cynnal ein hiechyd meddwl a chorfforol. Nod y dudalen hon yw darparu gwybodaeth ac arweiniad i'ch cefnogi gyda hyn. Gobeithiwn ddiweddaru'r dudalen hon gyda gwybodaeth newydd cyn gynted ag y bydd ar gael.

Mae Prifysgol Bangor wedi symud ei holl ddysgu a gwasanaethau ar-lein am y tro. Efallai bod gennych gwestiynau am ymateb y brifysgol i'r haint, sut y bydd hyn yn effeithio ar eich academyddion, neu ba adeiladau a gwasanaethau sy'n dal i fod yn weithredol. Rydym yn argymell eich bod yn gwirio tudalennau cwestiynau a ofynnir yn aml am COVID-19 i staff a myfyriwr y brifysgol i gael y wybodaeth ddiweddaraf sy'n berthnasol i chi.

Er mwyn eich amddiffyn eich hun a phobl eraill rhag coronafirws, dilynwch gyngor y GIG ac arweiniad y llywodraeth fel y wybodaeth fwyaf cyfredol yn y sefyllfa barhaus hon. Os ydych chi'n poeni am deithio, p'un a ydych chi'n dychwelyd i'r DU o dramor neu'n gadael y DU, gallwch edrych ar gyngor y llywodraeth ynglŷn â theithio.

Cefnogi eich Iechyd Meddwl a'ch Lles

Gan fod y coronafirws yn effeithio ar sawl rhan o'n cymdeithas, mae hefyd yn effeithio'n wahanol ar bob un ohonom. Mae teimladau o bryder ac ansicrwydd yn normal yn ystod adegau dryslyd, llawn straen fel hyn. Dyna pam ei bod yn bwysig ein bod yn cymryd amser i edrych ar ôl ein hunain a'n gilydd nes bydd y pandemig yn arafu. Mae'r gwefannau canlynol yn darparu gwybodaeth a chyngor am sut i ofalu am eich iechyd meddwl mewn perthynas â'r haint:

Every Mind Matters: Mae'r dudalen GIG hon yn cynnig awgrymiadau a chyngor syml ar sut i ddechrau cymryd gwell gofal o'ch iechyd meddwl. Os ydych yn dal yn ei chael hi'n anodd ar ôl sawl wythnos ac mae'n effeithio ar eich bywyd bob dydd, cysylltwch â GIG 111 ar-lein.

Ymddiriedolaeth Iechyd Meddwl: Rhai awgrymiadau cyffredinol  i'ch helpu chi, eich ffrindiau a'ch teulu i ofalu am eich iechyd meddwl ar adeg pan mae llawer o drafod am fygythiadau posibl i'n hiechyd corfforol. Mae gan yr Ymddiriedolaeth Iechyd Meddwl dudalennau hefyd ar sut y gall caredigrwydd helpu pawb yn ystod y pandemig ac awgrymiadau ar sut i feithrin cysylltiadau yn ystod y cyfyngiadau symud.

Mind: Mae'r dudalen hon yn cynnwys cynllunio ar gyfer aros gartref neu du mewn, gofalu am eich iechyd meddwl, a rhestr wirio i baratoi i aros gartref am sawl wythnos.

Sefydliad Iechyd y Byd Datblygwyd yr ystyriaethau iechyd meddwl hyn gan Adran Iechyd Meddwl a Defnydd Sylweddau Sefydliad Iechyd y Byd fel negeseuon sy'n targedu gwahanol grwpiau i gefnogi lles meddyliol a seicogymdeithasol yn ystod yr haint COVID-19. Mae'r grwpiau hyn yn cynnwys y boblogaeth gyffredinol, gweithwyr gofal iechyd, arweinwyr tîm neu reolwyr mewn cyfleusterau iechyd, darparwyr gofal i blant, oedolion hŷn, darparwyr gofal a phobl â chyflyrau iechyd sylfaenol, a phobl sy'n hunanynysu.

Yn ogystal â'r adnoddau hyn, rydym yn argymell eich bod yn edrych ar  adnoddau iechyd meddwl ar-lein Prifysgol Bangor am gefnogaeth ac arweiniad pellach. Edrychwch ar ein rhestr o linellau cymorth lleol a chenedlaethol i gael hyd i rywun y gallwch siarad â nhw. I gael cefnogaeth sy'n gysylltiedig â ffydd ac ysbrydolrwydd, cysylltwch â'n Tîm Caplaniaeth.

Er mwyn dod o hyd i gwnselwyr a therapyddion sydd wedi eu hyfforddi i weithio'n foesegol ar-lein, ewch i gyfeiriadur therapyddion ACTO.

Rheoli Emosiynau Heriol

Hyd yn oed os ydym yn cymryd gofal ohonom ein hunain a'n gilydd hyd eithaf ein gallu, efallai y bydd adegau pan fydd yn teimlo'n anodd i ni reoli emosiynau cryf, astrus. Yn ystod yr adegau hyn, gall y teimladau fod yn llethol a gwneud i rywun deimlo'n ddiymadferth. Mae'r adnoddau hyn yn darparu gwybodaeth ynglŷn â pham mae teimladau heriol yn codi a sut i'w rheoli.

Gall deall beth yw emosiynau a sut maent yn gweithio helpu i leihau'r effeithiau negyddol gallant eu cael pan fyddwn yn colli rheolaeth dros eu dwyster. Mae'r fideo 50 munud hwn gan yr Athro Michaela Swales o Adran Seicoleg Prifysgol Bangor yn rhoi esboniad manwl o emosiynau yn ogystal â strategaethau i reoli emosiynau

Mae'r daflen hon gan NHS Oxford Health yn canolbwyntio ar y pryder a'r ansicrwydd y mae pob un ohonom yn ei deimlo o ganlyniad i'r pandemig. Mae poeni yn beth naturiol a gall fod o gymorth, ond rydym yn aml yn poeni gormod ac mae'n amharu ar ein bywydau. Mae'r adnodd hwn yn disgrifio sut i adnabod pryder gormodol a lleihau'r gorbryder sy'n deillio o hynny.

Rydym i gyd wedi colli rhywbeth o ganlyniad i'r coronafeirws, p'un a yw'n wyliau, yn amser gyda ffrindiau a theulu neu seremoni raddio, rydym i gyd yn teimlo rhyw fath o golled. Mae David Kessler, sy'n arbenigwr galar enwog, yn egluro'r gwahanol fathau o alar rydym yn eu hwynebu fel unigolion ac fel cymuned mewn erthyglau a phodlediadau yn grief.com.

Mae hwn hefyd yn gyfnod anhygoel o anodd i'r rhai ohonom sydd wedi dioddef profedigaeth, p'un a bu'r sawl farw o covid-19 neu o achos arall. Os ydych chi neu unrhyw un rydych yn ei adnabod wedi cael profedigaeth, cyfeiriwch at yr erthygl hon ar brofedigaeth coronafeirws am wybodaeth a chyngor ar reoli amgylchiadau enbyd o'r fath.

Anawsterau Iechyd Meddwl sy'n Bodoli Eisoes

Gall yr haint coronafirws a'r ymateb cymdeithasol ysgogi meddyliau cymhellol ac ymddygiadau di-fudd ym mhob un ohonom, a gall yr effeithiau hyn waethygu mewn pobl gydag anawsterau parhaus fel gorbryder neu anhwylder gorfodaeth obsesiynol.

I'r rhai ag anawsterau iechyd meddwl sy'n bodoli eisoes, mae'r Centers for Disease Control and Prevention (CDC) yn eich cynghori i barhau â'ch triniaethau ac ystyried datblygu cynllun ar gyfer sesiynau ar-lein gyda'ch darparwr os nad ydych yn gallu neu os nad ydych eisiau parhau i weithio wyneb yn wyneb.

Mae rhai sefydliadau wedi creu adnoddau penodol ar gyfer rheoli anawsterau iechyd meddwl sydd eisoes yn bodoli yn ystod yr haint:

  • Anxiety UK: Iechyd a mathau eraill o orbryder a'r coronafirws
  • Curo Anhwylderau Bwyta: Anhwylderau bwyta a'r coronafirws
  • OCD-UK: Awgrymiadau da mewn perthynas ag anhwylder gorfodaeth obsesiynol a'r coronafirws

Mae'r coronafirws hefyd yn cynyddu'r risg i'r rhai sy'n byw mewn perthynas lle maent yn dioddef camdriniaeth. Gall y gorchymyn cenedlaethol i aros gartref wneud pobl sy'n dioddef camdriniaeth neu mewn perygl o gael eu cam-drin fod yn fwy ynysig. Gall y rhai sy'n cyflawni'r troseddau camdriniaeth yn y cartref hefyd ymateb i ofnau a phryderon cysylltiedig â'r firws gyda mwy o ddicter, casineb neu ymddwyn yn fyw annisgwyl. Edrychwch ar yr adnoddau canlynol i gael arweiniad ar gadw'n ddiogel:

  • GOV.uk.: Canllawiau'r llywodraeth ar gefnogaeth i ddioddefwyr camdriniaeth yn y cartref yn ystod y pandemig coronafirws.
  • Ymddiriedolaeth Iechyd Meddwl: Mae'r dudalen hon yn cynnig cyngor ymarferol yn ogystal ag adnoddau i gael gwybodaeth a chefnogaeth.
  • Lloches: Er mwyn siarad â rhywun am gamdriniaeth rydych yn ei ddioddef yn awr, ffoniwch y Llinell Gymorth Genedlaethol Camdriniaeth yn y Cartref  24/7 ar 0808 2000 247.

Cefnogi Eraill

Gall cynorthwyo pobl eraill pan fônt angen cymorth ac estyn allan at rywun a all fod yn teimlo'n unig neu'n bryderus fod o fudd i'r unigolyn sy'n derbyn cefnogaeth yn ogystal â'r un sy'n cynorthwyo. Dyma rai awgrymiadau am bethau y gallwch eu gwneud i gefnogi'ch cymdogion a'ch anwyliaid:

  • Gwnewch yn siŵr eich bod yn rhannu gwybodaeth o ffynonellau dibynadwy (fel Cyngor y GIG ac arweiniad y llywodraeth).
  • Cadwch mewn cysylltiad â'ch teulu a'ch ffrindiau, hyd yn oed os ydyw dros y ffôn yn unig.
  • Cysylltwch â'r rhai a all fod yn fwy agored i niwed neu mewn perygl i gynnig pa bynnag help rydych chi'n teimlo y gallwch ei roi.
  • Os oes gennych ddiddordeb gwirfoddoli, darllenwch arweiniad ac awgrymiadau'r llywodraeth am wirfoddoli yn ystod y pandemig.
  • Gall cefnogi eraill fod yn heriol. Edrychwch ar y canllaw Edrych ar ôl dy Fêts gan Student Minds UK i gael cyngor ar helpu eich hun wrth helpu eraill.

Hiliaeth a Throseddau Casineb o Ganlyniad i COVID-19

Yn anffodus, cafwyd adroddiadau cenedlaethol o hiliaeth a thrais senoffobig ledled y DU mewn perthynas â coronafirws. Mae'r brifysgol yn condemnio unrhyw fath o ymddygiad hiliol ac ni fydd yn goddef unrhyw ddigwyddiadau o'r math hwn. Os ydych chi neu rywun rydych chi'n ei adnabod wedi dioddef unrhyw fath o droseddau casineb, rhowch wybod am y digwyddiad a gofynnwch am gefnogaeth yn ôl yr angen.

Cysylltwch ag unrhyw un o'r bobl a'r sefydliadau canlynol i siarad am wahaniaethu: